Καλαματιανό ανέκδοτο η ύπαρξη πεζοδρομίων

Πρώτη Δημοσίευση: 14/10/2019 17:55 - Τελευταία Ενημέρωση: 14/10/2019 18:04
Όπως έχει διαπιστώσει οποιοσδήποτε έχει βρεθεί στην Καλαμάτα έστω και για λίγες ώρες, ακόμα και σήμερα είναι σχεδόν αδύνατον να περπατήσει μερικές δεκάδες μέτρα συνεχόμενα σε πεζοδρόμιο σύγχρονων προδιαγραφών χωρίς να συναντήσει κάποιο εμπόδιο.
Το "Θάρρος" άνοιξε το φάκελο στις αρχές Σεπτεμβρίου και διαπίστωσε ότι: Πολλές οι αναπλάσεις που έγιναν σε πεζοδρόμια της πόλης, κυρίως, όμως, στο κέντρο. Όμως, σε αρκετά η επιλογή δέντρων (πλατάνια) ήταν ατυχής, καθώς έχουν αρχίσει ήδη να ξηλώνουν τις πλάκες, ενώ έχουν δημιουργήσει πρόβλημα στο φωτισμό, «πνίγοντας» τις λάμπες.
Πέραν του κέντρου, ελάχιστα είναι τα πεζοδρόμια που κατασκευάστηκαν σωστά. Μέχρι κι αυτό της οδού Φαρών έγινε μόνο από τη μία πλευρά! Αρκετά, δε, παρουσιάζουν προχειρότητα, με κυριότερο χαρακτηριστικό την ασυμμετρία!

Όσο για τα υπόλοιπα, υπάρχουν κεντρικοί δρόμοι (π.χ. Ακρίτα, Αναγνωσταρά κ.λπ.) όπου αυτά είναι βομβαρδισμένα και απροσπέλαστα, ειδικά για κάποιον που χρησιμοποιεί καροτσάκι.
 Στις οδεύσεις τυφλών και στα θέματα προσβασιμότητας λες και ο Δήμος το έκανε επίτηδες… Διαδρομές που πολλές φορές συναντώνται με καπάκια της ΔΕΥΑΚ και άλλων ΔΕΚΟ, διαδρομές που καταλήγουν σε ξύλινες κολώνες και, τέλος, διαδρομές που, επίσης πολλές φορές, δεν έχουν την κατάλληλη σήμανση στις διασταυρώσεις (ειδικές πλάκες). Όσο για τις ράμπες, δυστυχώς πολλές έγιναν απλά για να γίνουν, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνη στη διασταύρωση των οδών Β. Γεωργίου και Αριστομένους, όπου αλλού είναι οι ράμπες κι αλλού η νησίδα! Επίσης, σε κεντρικές οδούς υπάρχουν ράμπες μόνο από τη μία πλευρά.
Οι βέλτιστες πρακτικές του ΟΟΣΑ στην οικονομία και την παιδεία αποτελούν τα τελευταία χρόνια το ευαγγέλιο νεοφιλελεύθερων αλλά και σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων. Ακόμα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν αυτές οι πρακτικές προβλέπουν περικοπές μισθών και συντάξεων, περαιτέρω ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων και ιδιωτικοποιήσεις, συνήθως ακολουθούνται κατά γράμμα.
Όταν όμως οι συστάσεις του ΟΟΣΑ στην Ελλάδα αφορούν βελτίωση συνθηκών διαβίωσης ευάλωτων ομάδων καθώς και μετακίνησης μεγάλου μέρους του πληθυσμού στον αστικό χώρο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μοιάζει να εθελοτυφλεί, ενώ οι δήμοι και οι περιφέρειες παρανομούν χωρίς κανέναν έλεγχο.

Στην Καλαμάτα κάποιος εντοπίζει δεκάδες  παρανομίες, ενώ σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, άλλοι δήμοι απεντάχθηκαν από ευρωπαϊκά προγράμματα ώστε να μην έχουν οι ευρωπαϊκές αρχές αρμοδιότητα να κρίνουν τη συμμόρφωση έργων, που γίνονται τελικά προς όφελος διαφόρων εργολάβων.
Ταυτόχρονα, ενώ καταγγέλλονται συστηματικά οι παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο θέμα της προσβασιμότητας από άτομα με αναπηρία (κανονισμός 1083/2006, Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων), οι ευρωπαϊκές αρχές «πείθονται» από τις ψευδείς διαβεβαιώσεις των ελληνικών αρχών ότι θα διορθώσουν τα έργα, ώστε να γίνουν προσβάσιμα από άτομα με αναπηρία, και καλυπτόμενες από νομιμοφανή τεχνάσματα δεν κάνουν τίποτε γι’ αυτό και αρνούνται την εφαρμογή των προδιαγραφών του ΟΟΣΑ.
 
Αποκλεισμένοι στα σπίτια 
Στις περισσότερες πόλεις της Ελλάδας, σύμφωνα και με ρεπορτάζ της "Εφημερίδας των Συντακτών", το περπάτημα γίνεται εξ ανάγκης στο οδόστρωμα και με σκυμμένο κεφάλι στα πεζοδρόμια. Δυστυχώς, μοιάζει σαν να το έχουμε αποδεχθεί ως φυσικό φαινόμενο.
Η κατάσταση στα πεζοδρόμια είναι τόσο άσχημη, ώστε στους δρόμους δεν μπορεί κανείς να δει ανθρώπους με αναπηρικά αμαξίδια ή τυφλούς (ιδίως μάλιστα ασυνόδευτους), οι οποίοι με τον τρόπο αυτό περιέρχονται σε ένα είδος κοινωνικού αποκλεισμού, κατά παράβαση των άρθρων 21 (απαγόρευση διακρίσεων λόγω αναπηρίας και ηλικίας), 25 (δικαιώματα των ηλικιωμένων) και 26 (ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες) του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε.
Έχουμε συνηθίσει να μιλάμε για ποιότητα ζωής, αναφερόμενοι στην ανάγκη βελτίωσης των πεζοδρομίων της χώρας, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για ζήτημα ζωής και θανάτου. Κυριολεκτικά. Δεκάδες συμπολίτες μας έχουν υπάρξει θύματα κακοτεχνιών στα πεζοδρόμια της Καλαμάτας.
 
Προαιρετικά μέτρα! 
Σύμφωνα με τους ακτιβιστές της πεζοκίνησης, είναι σχεδόν αδύνατο να μπορέσει κάποιος στην Ελλάδα να περπατήσει μια απόσταση έστω μερικών εκατοντάδων μέτρων σε πεζοδρόμιο με σωστές προδιαγραφές.
Εξάλλου, η κατασκευή πεζοδρομίων κατάλληλων για χρήση από άτομα με αναπηρίες δεν είναι υποχρεωτική για όποιον κατασκευάζει οδικά έργα, με αποτέλεσμα να βλέπει κανείς, ακόμα και σε κεντρικές γειτονιές των ελληνικών πόλεων, το πεζοδρόμιο να διακόπτεται σε άκτιστα οικόπεδα, αλλού να έχει καταπατηθεί, φυτευτεί, μετατραπεί σε χώρο στάθμευσης ή με κάποιον άλλον τρόπο καταργηθεί, χωρίς αυτό να επιφέρει καμία συνέπεια για κανέναν αρμόδιο.
Το σχετικά πληρέστερο νομοθετικό κείμενο για την προστασία ανθρώπων με αναπηρίες (52907/28.12.2009 απόφαση ΥΠΕΚΑ - ΦΕΚ 2621Β/2009) στηρίζεται στην υπόθεση ότι 70 εκατοστά ελεύθερο πλάτος διέλευσης πεζοδρομίου είναι επαρκής χώρος για την κίνηση των ανθρώπων με αναπηρικό αμαξίδιο.
Το μέγιστο που προβλέπεται είναι πλάτος 1,50 μέτρο πεζοδρομίου ελεύθερου από εμπόδια, ακόμα και για πεζοδρόμια με σημαντική κίνηση πεζών. Ακόμα και αυτές οι ανεπαρκείς διαστάσεις πεζοδρομίων όμως δεν είναι υποχρεωτικές για αυτούς που τα κατασκευάζουν, αλλά αναφέρονται ως απλές συστάσεις, που σπανίως στην πράξη τηρούνται.
«Ο ένας δήμος είναι χειρότερος από τον άλλο. Τα πεζοδρόμια λειτουργούν ως προέκταση του ιδιωτικού χώρου. Όμως τη μεγαλύτερη ευθύνη έχει το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος, γιατί ενώ οι πεζοί παρεμποδίζονται να χρησιμοποιήσουν τα πεζοδρόμια, δεν επεμβαίνει αποτελεσματικά. Αντιθέτως, προσποιείται ότι τους προστατεύει. Αν η παρεμπόδιση συνέβαινε στα αυτοκίνητα, θα είχαν σίγουρα παρέμβει, όπως έγινε το 2007 που τροποποίησαν τον ΚΟΚ για να μη φτιάχνουν σαμαράκια. Ο νόμος είναι εντελώς ανεπαρκής, επιβάλλεται άμεσα να υπάρξει νέα υποχρεωτική νομοθεσία για όλα τα πεζοδρόμια» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Κώστας Τσουρλάκης, ένας από τους ακτιβιστές της πεζοκίνησης που επί χρόνια συστηματικά καταγράφει παρανομίες και κάνει παρεμβάσεις σε δήμους και ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Τα δικαστήρια επίσης χρησιμοποιούν την έννοια της «παρακώλυσης συγκοινωνιών» μόνο για τη μηχανοκίνητη κυκλοφορία, λες και η πεζή μετακίνηση δεν είναι μέρος της συγκοινωνίας.
Ο σύλλογος «ΠΕΖΗ» εξέτασε δειγματοληπτικά εννέα έργα από το ΕΣΠΑ 2007-2013, δύο οδικά και επτά αναπλάσεις αστικών περιοχών: Οι διαπιστώσεις ήταν απογοητευτικές. Κανένα από τα έργα που εξετάστηκαν δεν βρέθηκε να είναι κατάλληλο για χρήση από άτομα με αναπηρίες. Τα οδικά έργα στις κατοικημένες περιοχές είχαν ακατάλληλα πεζοδρόμια ή και καθόλου πεζοδρόμια και σχεδόν πλήρη ανυπαρξία διαβάσεων.
Σε ελάχιστες περιπτώσεις έγιναν διαπλατύνσεις πεζοδρομίων και στις περισσότερες από αυτές είτε ήταν τελείως ανεπαρκείς είτε έγιναν με τρόπο που να μη βελτιώνουν την προσβασιμότητα ή καταλήφθηκαν αμέσως από τραπεζοκαθίσματα. Στύλοι, επιγραφές και άλλες κατασκευές στο πεζοδρόμιο γενικώς δεν μετακινήθηκαν, ώστε να βελτιώσουν την προσβασιμότητα.
Σε πολλά σημεία, θέσεις για κάδους απορριμμάτων τοποθετήθηκαν με τρόπο που μειώνουν ακόμα περισσότερο το πλάτος των πεζοδρομίων. Ειδική αναφορά θα πρέπει να γίνει στους οδηγούς των τυφλών, που τοποθετήθηκαν σε τελείως ακατάλληλα πεζοδρόμια. Από τη μελέτη των περιοχών μετά τα έργα προκύπτει πως κανένας τυφλός δεν εμφανίζεται να χρησιμοποιεί αυτούς τους οδηγούς.
 
Έγιναν χειρότερα 
Οι φυτεύσεις, αντί να γίνονται στην άκρη του πεζοδρομίου προς το οδόστρωμα, αφήνοντας επαρκή χώρο για την κίνηση των πεζών, σε πολλές περιπτώσεις γίνονται σε πεζοδρόμια με ανεπαρκείς διαστάσεις ώστε να αποτελούν εμπόδιο ή επιλέγονται ακατάλληλα δένδρα και θάμνοι.
Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του συλλόγου, «σε πολλές περιπτώσεις δεν φαίνεται να επιλέχθηκαν τα πεζοδρόμια που είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη βελτίωσης, και στην πραγματικότητα οι συνθήκες για την πρόσβαση από τους πιο ευάλωτους πεζούς δεν βελτιώθηκαν ουσιαστικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, υπήρξε και επιδείνωση.
Το πρόβλημα γνωστοποιήθηκε με καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα έργων που έχουν χρηματοδοτηθεί από τα ευρωπαϊκά ταμεία και παραβιάζουν κατάφωρα την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν να απευθύνεται στις εθνικές αρχές και να δέχεται χωρίς κανέναν έλεγχο την απάντησή τους με αποτέλεσμα οι καταγγελίες να πηγαίνουν στο αρχείο.
 
Ευρωπαϊκή γραφειοκρατία 
Στις 11 Νοεμβρίου 2018 τρεις σύλλογοι (SOS Τροχαία Εγκλήματα, Μαμάδες στο δρόμο, ΠΕΖΗ) και έντεκα φυσικά πρόσωπα στέλνουν επιστολή προς την Ε.Ε. ρωτώντας πόσα έργα έχουν δειγματοληπτικά ελέγξει τα τελευταία χρόνια αναφορικά με την καταλληλότητά τους για άτομα με αναπηρία, ποια από τα έργα έχουν πεζοδρόμια και ποια η άποψη της Επιτροπής σχετικά με την παραδοχή ότι 70 εκατοστά πλάτος αρκούν για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία.
Ακολούθησε στις 7 Ιουνίου 2019 προσφυγή των ενδιαφερομένων στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, με στόχο η Επιτροπή να λάβει συγκεκριμένα μέτρα και να επιβάλει συγκεκριμένες διαδικασίες στα έργα που χρηματοδοτεί, ώστε να μην επαναληφθεί η χρηματοδότηση έργων χωρίς πεζοδρόμια που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άτομα με αναπηρίες. Επιπλέον, καταγγέλλεται πως συγκεκριμένα έργα απεντάσσονται από τα ευρωπαϊκά προγράμματα με σκοπό να μην ελεγχθούν.
Στις 4 Ιουλίου 2019 ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής απαντά πως η Επιτροπή ενήργησε σωστά και δεν θα κινήσει διαδικασίες κατά της Ελλάδας. Επιπλέον ο Διαμεσολαβητής ενημερώνει «πως αφού κάποια έργα αποσύρθηκαν από το σύστημα χρηματοδότησης της Ε.Ε., δεν υφίσταται πλέον η νομική βάση που θα επέτρεπε στην Επιτροπή να λάβει μέτρα κατά της Ελλάδας».
Αν ανατρέξει κανείς σε ρεπορτάζ εφημερίδων της δεκαετίας του 1990 και των αρχών του 2000 θα συναντήσει σχεδόν τα ίδια προβλήματα, απλώς χωρίς ΕΣΠΑ: στενά, σπασμένα και κακότεχνα πεζοδρόμια, σαμαράκια, καπάκια των ΔΕΚΟ και κάθε είδους κολόνες τοποθετούνται ακριβώς πάνω σε διαδρόμους όδευσης τυφλών, άναρχα εγκατεστημένη σήμανση, ιδιωτικές διαφημίσεις και εμπορεύματα, τα σταθμευμένα οχήματα ως μόνιμη πληγή, ελλιπής φωτισμός, κακοτεχνίες στην κατασκευή των ραμπών και των κρασπέδων.
Το ελληνικό πεζοδρόμιο αποτελεί περίπτωση προς κοινωνιολογική μελέτη ή για φωτογραφία για τους χίπστερ του instagram: τραπεζάκια, ιδιοκατασκευές, σκουπιδοτενεκέδες, ηλεκτροκαλωδιώσεις, σκαψίματα, αφημένα υλικά, μηχανάκια, διαφημιστικές πινακίδες, ογκώδη αντικείμενα του νοικοκυριού, σκαλοπάτια που ξεφυτρώνουν ξαφνικά, σκαμμένοι λάκκοι για έργα που δεν τελειώνουν.
 
Θέμα... ταμπού 
Η οικονομική ανάπτυξη, η προσέλκυση επενδύσεων καταλαμβάνουν πρωτεύοντα ρόλο στον σχεδιασμό και στις πολιτικές του αστικού χώρου, εκτοπίζοντας στόχους που έχουν να κάνουν με τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των κατοίκων.
Όπως δείχνουν οι αγώνες μεμονωμένων ατόμων και συλλογικοτήτων, όπως οι «Mαμάδες στο δρόμο», το SOS Τροχαία Εγκλήματα και παλαιότερα το «Πεζή», τα πάντα είναι εφικτά, αρκεί οι όποιες προσπάθειες της Πολιτείας να μην εξαντλούνται υποκριτικά σε «μια νύχτα χωρίς ατυχήματα», «μια μέρα χωρίς νεκρούς» ή «μια βδομάδα κινητικότητας», αλλά σε μια χάραξη, υποστήριξη, υλοποίηση και στη συνέχεια παρακολούθηση μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής προς όφελος όλων και ειδικά των ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου και του δημόσιου χώρου.

Επιμέλεια: Αντώνης Πετρόγιαννης



Προσθήκη νέου σχολίου

Σχετικές Ειδήσεις