Υποχρεωτική αναφορά για κακοποίηση από φαρμακοποιούς και φυσιοθεραπευτές
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο δίωξης, εκδίκασης και αντιμετώπισης των εγκλημάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας φέρνει νέα εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, η οποία δίνει κατευθυντήριες γραμμές προς όλες τις εισαγγελικές Αρχές της χώρας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα στο dikastiko.gr, η υπογεγραμμένη από την αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Μαρία Α. Γκανέ εγκύκλιος, διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα αυστηρό και διευρυμένο πλαίσιο ποινικής αντιμετώπισης, με έμφαση στην ταχεία απονομή δικαιοσύνης, την ενίσχυση της προστασίας των θυμάτων και την ποινικοποίηση νέων μορφών βίας, κυρίως στον ψηφιακό χώρο.
Νέο αυστηρό πλαίσιο
Κεντρική τομή του νέου πλαισίου αποτελεί η αυστηροποίηση των ποινών, καθώς προβλέπεται ότι σε περιπτώσεις καταδίκης για εγκλήματα που εμπίπτουν στις σχετικές διατάξεις, ποινές στερητικές της ελευθερίας άνω των δύο ετών δε μετατρέπονται ούτε αναστέλλονται, ενώ η έφεση δεν έχει αναστέλλουσα δύναμη.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αυτόφωρη διαδικασία, η οποία καθίσταται κανόνας για τα σχετικά αδικήματα, με στόχο την άμεση παραπομπή των κατηγορουμένων στο ακροατήριο και την ταχεία εκδίκαση των υποθέσεων.
Η εγκύκλιος ενσωματώνει τις αλλαγές που απορρέουν από τον Νόμο 5172/2025 και την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1385, εισάγοντας νέες μορφές ποινικά κολάσιμης συμπεριφοράς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση (cyberstalking), η κυβερνοπαρενόχληση, η διακίνηση προσωπικών δεδομένων με σκοπό την πρόκληση βλάβης, αλλά και η παρακολούθηση γενετήσιων πράξεων μέσω ψηφιακών μέσων, ακόμη και σε περιπτώσεις ανηλίκων.
Υποχρεωτική αναφορά
Σημαντική θεσμική αλλαγή αποτελεί η επέκταση του κύκλου των υπόχρεων αναφοράς περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας.
Όπως επισημαίνεται, πλέον στους επαγγελματίες που υποχρεούνται να ενημερώνουν τις Αρχές περιλαμβάνονται και οι φαρμακοποιοί, καθώς και οι φυσιοθεραπευτές, όταν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους διαπιστώνουν ενδείξεις κακοποίησης σε ανηλίκους ή ενηλίκους.
Η υποχρέωση αυτή, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, ισχύει ανεξάρτητα από το επαγγελματικό απόρρητο, ενώ προβλέπεται δυνατότητα άμεσης ενημέρωσης των Αρχών, ακόμη και τηλεφωνικά, σε επείγουσες περιπτώσεις.
Η εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ταχεία δικαστική προστασία των θυμάτων. Προβλέπεται δυνατότητα τηλεδιάσκεψης για καταθέσεις, όχι μόνο ανήλικων, αλλά και ενήλικων θυμάτων που θεωρούνται ευάλωτα, με τη συνδρομή ειδικών ψυχολόγων και πραγματογνωμόνων.
Παράλληλα, εισάγεται η δυνατότητα κατά προτεραιότητα απόσπασης ή μετάθεσης εργαζομένων που είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας, ώστε να απομακρύνονται από τον φερόμενο δράστη.
Επιπλέον, ενισχύονται τα περιοριστικά μέτρα σε βάρος κατηγορουμένων, όπως κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση, υποχρεωτική παράδοση όπλων και αυστηρή παρακολούθηση από τις Αρχές.
Διευρυμένος ορισμός συντρόφου
Σημαντική θεωρείται και η διεύρυνση της έννοιας του «συντρόφου» στον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας, η οποία πλέον καλύπτει κάθε σταθερή σχέση προσωπικής δέσμευσης, ανεξαρτήτως συμβίωσης. Παράλληλα, ως μορφή ενδοοικογενειακής βίας αναγνωρίζεται και η απειλή μέσω επίμονης καταδίωξης ή παρακολούθησης, ενισχύοντας τη νομική προστασία απέναντι σε συμπεριφορές συστηματικής παρενόχλησης.
Το πλαίσιο της ποινικής διαμεσολάβησης διευρύνεται, προβλέποντας μεταξύ άλλων οικονομική αποζημίωση προς το θύμα για άμεσες ανάγκες του. Ωστόσο, δίνεται στον εισαγγελικό λειτουργό η δυνατότητα απόρριψης συμφωνιών όταν κρίνεται ότι η σοβαρότητα της πράξης ή ο κίνδυνος επανάληψης βίας δεν επιτρέπουν εναλλακτική επίλυση.
Η ανάγκη για άμεση παρέμβαση του Αρείου Πάγου προέκυψε από τα ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία καταγράφηκε «αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας το έτος 2025 σε ποσοστό 4% σε σχέση με το έτος 2024 (αριθμός υποθέσεων-δικογραφιών 18.598) και αύξηση των συλλήψεων σε ποσοστό 7%».
