Στούπα – Άγιος Νικόλαος: Επείγουσα αποκατάσταση του ποδηλατόδρομου

Έγκριση για εργασίες χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση

Στην άμεση αποκατάσταση του παραλιακού πρανούς και του τμήματος του ποδηλατόδρομου που συνδέει τη Στούπα με τον Άγιο Νικόλαο και έχει καταρρεύσει, προχωρούν οι αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς η κατάσταση στην παράκτια ζώνη της Δυτικής Μάνης χαρακτηρίζεται ως επείγουσα και εγκυμονεί κινδύνους τόσο για τη δημόσια ασφάλεια όσο και για τις υποδομές και τις ιδιοκτησίες που βρίσκονται πίσω από το πρανές.

Με απόφαση του αναπληρωτή γενικού διευθυντή Χωροταξικής, Περιβαλλοντικής και Αγροτικής Πολιτικής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου – Δυτικής Ελλάδας – Ιονίου, δρος Μιχαήλ Λαγκαδά, το έργο «Επείγοντα έργα αποκατάστασης καταρρεύσαντος παραλιακού πρανούς και υπερκείμενου ποδηλατόδρομου στην παράκτια ζώνη μεταξύ Στούπας και Αγίου Νικολάου Δήμου Δυτικής Μάνης» εξαιρείται από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Η απόφαση συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες περιοχές του Δήμου Δυτικής Μάνης έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας, μετά τα έντονα καιρικά φαινόμενα που έπληξαν τη δυτική ακτογραμμή της Μάνης τον Φεβρουάριο και από τότε ο ποδηλατόδρομος παραμένει κλειστός.

Η θεομηνία επιδείνωσε την κατάσταση

Σύμφωνα με την τεχνική τεκμηρίωση, η αστοχία του πρανούς δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Στην περιοχή καταγράφεται έντονα διαφοροποιημένη στρωματογραφία, αποσάθρωση και διαφορετική αντοχή των γεωλογικών σχηματισμών, ενώ οι παράκτιοι σχηματισμοί υφίστανται διαρκή διάβρωση από τους κυματισμούς.

Ιδιαίτερα επιβαρυντική χαρακτηρίζεται η δράση των ισχυρών κυματισμών από τον νότιο και νοτιοδυτικό τομέα, οι οποίοι προσβάλλουν τον πόδα του πρανούς και προκαλούν υποσκαφή. Ενδεικτικό της διαδικασίας είναι το γεγονός ότι σε γειτονικά σημεία παρατηρούνται μεγάλες σπηλαιώσεις, αλλά και εδαφικά ή βραχώδη τμήματα που έχουν αποκολληθεί από τα ανώτερα στρώματα.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα επιφανειακά και υπόγεια όμβρια ύδατα, τα οποία διεισδύουν στο σώμα του πρανούς, επιταχύνοντας την αποσάθρωση και μειώνοντας τη συνοχή του.

Καθοριστικό παράγοντα για την απότομη εξέλιξη του φαινομένου στη συγκεκριμένη θέση θεωρείται, σύμφωνα με την απόφαση, η πρόσφατη θεομηνία που έπληξε τις δυτικές ακτές της Μάνης. Τα ήδη ασταθή πρανή δέχθηκαν ιδιαίτερα ισχυρούς Ν-ΝΔ κυματισμούς, σε συνδυασμό με μεγάλες ποσότητες ομβρίων υδάτων.

Οι καταστροφές που προκλήθηκαν σε πολλά σημεία της ακτογραμμής του Δήμου Δυτικής Μάνης ήταν, άλλωστε, ένας από τους λόγους για τους οποίους η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Κίνδυνος για διερχόμενους και υποδομές

Η ανάγκη άμεσης επέμβασης προκύπτει και από τον κίνδυνο που δημιουργεί η υφιστάμενη κατάσταση. Η κατάρρευση τμήματος του πρανούς και του υπερκείμενου ποδηλατόδρομου συνιστά άμεση απειλή για διερχόμενους και επισκέπτες, ενώ η συνέχιση της διάβρωσης μπορεί να επηρεάσει τις δημόσιες υποδομές και ιδιοκτησίες που βρίσκονται στην ενδοχώρα.

Μάλιστα, μετά την αποκόλληση και πτώση συνεκτικών σχηματισμών από την οροφή του πρανούς, έχουν αποκαλυφθεί χαλαρότερα εδαφικά στρώματα, τα οποία είναι πλέον περισσότερο εκτεθειμένα στη διαβρωτική δράση της θάλασσας. Όπως επισημαίνεται, μια νέα θεομηνία αντίστοιχης έντασης θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά την εξέλιξη του προβλήματος.

Για τον λόγο αυτό ο Δήμος έχει ήδη λάβει προσωρινά μέτρα ασφαλείας, προκειμένου να επισημανθεί η αστοχία και να αποτραπεί η προσέγγιση διερχομένων, ενώ η κυκλοφορία του ποδηλατόδρομου έχει προσωρινά εκτραπεί προς την ενδοχώρα.

Θωράκιση με ογκολίθους 

Ο σχεδιασμός προβλέπει την αποκατάσταση του πρανούς όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αρχική του γεωμετρία, ώστε να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ευστάθεια και αντοχή.

Κρίσιμο στοιχείο της παρέμβασης θα αποτελέσει η κατασκευή θωράκισης στον πόδα του νέου πρανούς με φυσικούς ογκολίθους κατάλληλου βάρους, ώστε η νέα κατασκευή να προστατεύεται από τη διαβρωτική δράση των κυματισμών.

Προβλέπεται ακόμη η δημιουργία οπλισμένου επιχώματος με κατάλληλα λίθινα υλικά, η πλήρωση των υφιστάμενων σπηλαιώσεων και η κατασκευή αποστραγγιστικής ζώνης με γεωσυνθετικά υλικά. 

Εννέα βήματα για την αποκατάσταση

Οι εργασίες θα ξεκινήσουν με λεπτομερή χαρτογράφηση των σαθρών υλικών και των σπηλαιώσεων, καθώς και επανεκτίμηση της κατάστασης κατά την έναρξη της κατασκευής.

Στη συνέχεια προβλέπονται προστατευτικά μέτρα για την αποφυγή διασποράς λεπτόκοκκων υλικών στη θάλασσα, δημιουργία εργοταξιακής οδού πρόσβασης για τα μηχανήματα, προσωρινή προστασία από τους κυματισμούς και προσεκτικός καθαρισμός και «ξεσκάρωμα» του πρανούς από ασταθή υλικά.

Τα υλικά που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν θα αξιοποιηθούν στο έργο, ενώ θα ακολουθήσει η κατασκευή της θωράκισης με φυσικούς ογκολίθους, του οπλισμένου επιχώματος και των αποστραγγιστικών ζωνών.

Τέλος, προβλέπεται η αποκατάσταση της φυτικής γης, η φύτευση με ενδημικά είδη, καθώς και η ανακατασκευή του ποδηλατόδρομου και του περιβάλλοντος χώρου στην προτέρα κατάσταση.

Εξαίρεση από περιβαλλοντική αδειοδότηση

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση κρίνει ότι οι εργασίες έχουν αποκλειστικά χαρακτήρα αποκατάστασης και επαναφοράς της περιοχής στην προηγούμενη κατάσταση, με βασικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας ασφάλειας.

Παράλληλα, οι παρεμβάσεις εντάσσονται στην κατηγορία των έργων προστασίας από διάβρωση. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε ότι εμπίπτουν στις προβλέψεις του Ν. 4014/2011 για την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας και εξαιρούνται από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Η εξαίρεση, ωστόσο, δε σημαίνει ότι το έργο απαλλάσσεται από κάθε άλλη νόμιμη διαδικασία. Όπως διευκρινίζεται ρητά στην απόφαση, αφορά αποκλειστικά στο ζήτημα της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και δεν απαλλάσσει τον φορέα του έργου και τους λοιπούς εμπλεκόμενους από την υποχρέωση λήψης των απαιτούμενων κατά περίπτωση αδειών και εγκρίσεων.

Της Βίκυς Βετουλάκη