Ελαία: Ζημιές από καύσωνες, ξηρασία και ανομβρία στην ελαιοκαλλιέργεια

Αίτημα καταγραφής και αποζημίωσης από τον πρόεδρο Άρη Σκλάβο

Στις ζημιές από τους παρατεταμένους καύσωνες, την ξηρασία και την ανομβρία στην ελαιοκαλλιέργεια αναφέρεται σε επιστολή του ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ελαίας, Άρης Σκλάβος, καταθέτοντας αρμοδίως αίτημα άμεσης καταγραφής και αποζημίωσης των πληγέντων παραγωγών. 

Στην επιστολή, που απευθύνεται προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τους βουλευτές Μεσσηνίας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου – αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, τον αντιπεριφερειάρχη Μεσσηνίας, τονΔήμο Τριφυλίας, τον διοικητή ΕΛΓΑ, τη ΔΑΟΚ Τριφυλίας, τον ΕΛΓΑ Τρίπολης, το Τμήμα Αγροτικής Παραγωγής και Αγροτικής Ανάπτυξης Δήμου Τριφυλίας και τα ΜΜΕ, αναφέρεται: «Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στην Τοπική Κοινότητα Ελαίας, καθώς και στο σύνολο των Κοινοτήτων του πρώην Δήμου Αυλώνος και σε όμορες περιοχές, έχουν προκληθεί κατά την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο εκτεταμένες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ολοσχερείς ζημιές στην ελαιοκαλλιέργεια, εξαιτίας των παρατεταμένων και ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών που επικράτησαν στην περιοχή. 

Η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά από την παρατεταμένη ανομβρία και την έλλειψη ουσιαστικών βροχοπτώσεων, με αποτέλεσμα οι συνέπειες να μην περιορίζονται μόνο στη φετινή παραγωγή, αλλά να επηρεάζουν πλέον και το ίδιο το φυτικό κεφάλαιο. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σοβαρές ζημιές παρατηρούνται ακόμη και σε αρδευόμενους ελαιώνες, καθώς, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της μεγάλης απορροφητικότητας των εδαφών της περιοχής, ακόμη και η άρδευση δεν κατέστη σε πολλές περιπτώσεις επαρκής για την αντιμετώπιση της παρατεταμένης θερμικής και υδατικής καταπόνησης των δέντρων. Παράλληλα, εκτιμούμε ότι οι συνέπειες των φετινών ακραίων συνθηκών δεν εξαντλούνται στην απώλεια της τρέχουσας παραγωγής. Η καταπόνηση που έχει υποστεί το φυτικό κεφάλαιο δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες και για την παραγωγική ικανότητα των ελαιώνων κατά την επόμενη ελαιοκομική περίοδο, γεγονός που ενδέχεται να καταστήσει τη ζημιά πολυετή και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη μειωμένο εισόδημα των παραγωγών. 

Στο σημείο αυτό θεωρούμε σημαντικό να επισημάνουμε ότι αντίστοιχα προβλήματα που προκαλούνται από την κλιματική μεταβολή, τη λειψυδρία και την ξηρασία αντιμετωπίζονται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας για τη βιωσιμότητα της γεωργικής παραγωγής. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ιταλίας, μιας χώρας με ιδιαίτερα σημαντικό ελαιοκομικό τομέα, όπου η αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των συνεπειών της ξηρασίας στην αγροτική παραγωγή τέθηκε στο ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο, με σύσκεψη υπό την πρωθυπουργό Giorgia Meloni, θεσμοθέτηση ειδικού συντονισμού για την υδατική κρίση και στη συνέχεια σημαντικές οικονομικές ενισχύσεις προς γεωργικές επιχειρήσεις που επλήγησαν από την ξηρασία. Παράλληλα, η Ιταλία προχώρησε στην υιοθέτηση ειδικού Εθνικού Σχεδίου Ελαιοκομίας 2026–2030, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, μέτρα για την ενίσχυση και ανάκαμψη του ελαιοκομικού τομέα, την αποκατάσταση και αναβάθμιση ελαιώνων, τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών υποδομών και τη βελτίωση της σταθερότητας της παραγωγής, με σημαντικού ύψους χρηματοδότηση ειδικά για την ελαιοκαλλιέργεια. Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει ότι η προστασία της ελαιοκομίας απέναντι στις ολοένα συχνότερες και εντονότερες ακραίες κλιματικές συνθήκες δεν αποτελεί απλώς ζήτημα αποκατάστασης μιας πρόσκαιρης ζημιάς, αλλά ζήτημα προστασίας ενός στρατηγικού παραγωγικού κλάδου και διασφάλισης της βιωσιμότητας των αγροτικών περιοχών. Στην περιοχή μας η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί ουσιαστικά μονοκαλλιέργεια και για μεγάλο μέρος των κατοίκων το αγροτικό εισόδημα προέρχεται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από την παραγωγή ελαιολάδου. 

Ως εκ τούτου, η έκταση της φετινής καταστροφής δεν πλήττει μόνο μεμονωμένες καλλιέργειες, αλλά απειλεί άμεσα το εισόδημα των οικογενειών, τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και, ευρύτερα, την οικονομική και κοινωνική συνοχή της περιοχής. 

Για τους λόγους αυτούς παρακαλούμε για την άμεση αποστολή κλιμακίου αρμόδιων γεωπόνων στην περιοχή, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπια αυτοψία και να καταγραφεί με ακρίβεια η έκταση και η ένταση των ζημιών, τόσο στην παραγωγή όσο και στο φυτικό κεφάλαιο. Παράλληλα, ζητούμε να προβείτε χωρίς καθυστέρηση σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες και θεσμικές διαδικασίες, ώστε να εξεταστεί και να ενεργοποιηθεί κάθε διαθέσιμο μέσο στήριξης και αποζημίωσης των παραγωγών που επλήγησαν από τις εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την απώλεια της φετινής παραγωγής,αλλά και τις αποδεδειγμένες επιπτώσεις στο φυτικό κεφάλαιο και στη μελλοντική παραγωγική δυνατότητα των ελαιώνων. Επιπλέον, το ίδιο φαινόμενο επαναλήφθηκε και στην ελαιοκομική περίοδο 2024-2025 και αυτό είχε ως συνέπεια την απώλεια παραγωγής της επόμενης περιόδου (2025-2026). 

Η άμεση καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης είναι απολύτως αναγκαία, προκειμένου να αποτυπωθεί εγκαίρως το πραγματικό μέγεθος της ζημιάς και να διασφαλιστεί ότι οι πληγέντες παραγωγοί δε θα μείνουν χωρίς την απαιτούμενη στήριξη. Αναμένουμε τις άμεσες ενέργειές σας».  

Του Ηλία Γιαννόπουλου