Κοινή ανακοίνωση για τις ρυθμίσεις που αφορούν περιοχές Natura 2000 στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξέδωσαν 12 περιβαλλοντικές οργανώσεις, εκφράζοντας σοβαρές αντιρρήσεις για την προτεινόμενη δυνατότητα πολεοδόμησης εντός προστατευόμενων περιοχών και την οριζόντια ρύθμιση ορισμένων δραστηριοτήτων.
Η ανακοίνωση υποβλήθηκε στο πλαίσιο της διαβούλευσης του νομοσχεδίου και φέρει τις υπογραφές των οργανώσεων ANIMA, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, ΑΡΧΕΛΩΝ, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, iSea, MEDASSET, MedINA και WWF Ελλάς.
Υποβάθμιση προστατευόμενων περιοχών
Οι οργανώσεις χαρακτηρίζουν την πρόταση του ΥΠΕΝ για επεκτάσεις οικισμών και σχεδίων πόλεων μέσα σε ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων σε περιοχές Natura ως «πολλαπλώς προβληματική», εκτιμώντας ότι ανοίγει τον δρόμο για υποβάθμιση προστατευόμενων περιοχών υπό το πλαίσιο του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η προϋπόθεση που θέτει το νομοσχέδιο περί συμβατότητας ανάμεσα στις πολεοδομικές επεκτάσεις και τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες θεωρείται προσχηματική, καθώς –όπως υποστηρίζεται– οι ΕΠΜ δεν έχουν εξετάσει πολεοδομικά ζητήματα ούτε έχουν αποτιμήσει τις επιπτώσεις τους. Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι ΕΠΜ και τα πολεοδομικά σχέδια εξελίσσονται χωρίς ουσιαστική εναρμόνιση, γεγονός που, κατά τις οργανώσεις, ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε νέες καθυστερήσεις είτε σε αντιφατικές λύσεις.
Αντίστοιχα, το ανώτατο όριο 20% για πολεοδόμηση στις ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων κρίνεται από τις οργανώσεις ατεκμηρίωτο, με την επισήμανση ότι μπορεί να αφορά μεγάλες εκτάσεις, χωρίς σύνδεση με βασικά πολεοδομικά μεγέθη και χωρίς δυνατότητα ουσιαστικού προσδιορισμού από τις ΕΠΜ.
Σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση δραστηριοτήτων, όπως αναφέρει το money – tourism.gr οι 12 οργανώσεις επισημαίνουν ότι η πρόβλεψη για οριζόντια επιτρεπόμενες χρήσεις σε όλες τις ζώνες προστασίας ενέχει σοβαρούς κινδύνους, κυρίως για τις ζώνες απόλυτης προστασίας και προστασίας της φύσης. Όπως αναφέρουν, δραστηριότητες όπως αρχαιολογικές ανασκαφές ή οικοδομικές επεμβάσεις σημαντικής κλίμακας δεν είναι συμβατές με αδιατάρακτες φυσικές περιοχές υψηλής προστασίας, ιδίως όταν αυτές δεν έχουν κηρυχθεί αρχαιολογικές περιοχές.
Οι οργανώσεις σημειώνουν επίσης ότι οι επεμβάσεις για λόγους πολιτικής προστασίας καλύπτονται ήδη από ειδική νομοθεσία και δεν απαιτούν επιπλέον ρύθμιση στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Ακόμη και ήπιες δραστηριότητες, όπως αναφέρεται, θα πρέπει να υπόκεινται σε περιορισμούς ή και απαγορεύσεις στις ζώνες με αυξημένο καθεστώς προστασίας, εφόσον συνοδεύονται από μεταφορά εξοπλισμού ή μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις.
Να αναθεωρήσει
Με βάση τα παραπάνω, οι 12 οργανώσεις καλούν το ΥΠΕΝ να αναθεωρήσει ριζικά τις προτεινόμενες διατάξεις και προτείνουν έξι βασικές κατευθύνσεις.
Ζητούν ρητή απαγόρευση πολεοδόμησης εντός προστατευόμενων περιοχών, με μόνο εξαιρετικές παρεκκλίσεις για λόγους υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος και μόνο όταν δεν υπάρχουν εναλλακτικές χωροθετήσεις.
Ζητούν, επίσης, ρητή απαγόρευση πολεοδομικών επεκτάσεων για εμπορικές, τουριστικές και βιομηχανικές χρήσεις.
Παράλληλα, προτείνουν σαφή μεθοδολογία τεκμηρίωσης της αναγκαιότητας τέτοιων επεμβάσεων, με σύνδεση σε πολεοδομικά μεγέθη και χωρίς γενικές διατυπώσεις ή οριζόντια ποσοστά.
Ζητούν δεσμευτική και ουσιαστική δέουσα εκτίμηση με πλήρη ανάλυση σωρευτικών επιπτώσεων πριν από κάθε πρόβλεψη Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
Επιπλέον, ζητούν ρητή πρόβλεψη ότι σε όλες τις ζώνες και σε όλες τις περιοχές Natura, ανεξαρτήτως σταδίου χαρακτηρισμού ή θέσπισης μέτρων προστασίας, θα απαγορεύεται η τακτοποίηση αυθαιρέτων και η επέκταση οικισμών για λόγους νομιμοποίησης παράνομης δόμησης.
Τέλος, ζητούν σαφή ιεράρχηση δραστηριοτήτων ανάλογα με τον βαθμό προστασίας κάθε ζώνης, με αυστηρότερη προσέγγιση στις ζώνες απόλυτης προστασίας και ειδικότερη εξειδίκευση όρων στις υπόλοιπες ζώνες.
