Σημαντική εξέλιξη στην προσπάθεια του Δήμου Πύλου – Νέστορος να εφαρμόσει πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης νέων οικογενειών αποτελεί η απόφαση της Β΄ Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 152 του Ν. 3463/2006, η οποία έκανε δεκτή την προσφυγή του και ακύρωσε την προηγούμενη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου.
Η υπόθεση αφορά απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία θεσπίστηκε πλαίσιο χορήγησης εφάπαξ οικονομικής ενίσχυσης λόγω γέννησης τέκνου, με ποσό που μπορεί να φτάσει έως και τα 5.000 ευρώ, ανάλογα με εισοδηματικά, περιουσιακά και κοινωνικά κριτήρια, ως μέτρο στήριξης οικονομικά αδύναμων οικογενειών και αντιμετώπισης της υπογεννητικότητας.
Η αρχική ακύρωση
Η απόφαση είχε ακυρωθεί από τον γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο οποίος έκρινε ότι ο Δήμος δε διαθέτει νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοση κανονιστικής πράξης που να καθορίζει γενικούς όρους και προϋποθέσεις χορήγησης χρηματικών βοηθημάτων.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της ακυρωτικής απόφασης, οι διατάξεις των άρθρων 75 και 202 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων επιτρέπουν μόνο την έκδοση ατομικών διοικητικών πράξεων για κάθε ξεχωριστή περίπτωση και όχι τη θέσπιση γενικού κανονιστικού πλαισίου.
Τα επιχειρήματα του Δήμου
Κατά την εξέταση της προσφυγής, ενώπιον της επιτροπής παρέστησαν η γενική γραμματέας του Δήμου Ιωάννα Κοσμοπούλου, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κωνσταντίνος Ρομπάκης και η δικηγόρος του Δήμου Γεωργία Βισβίκη, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η επίμαχη απόφαση δεν αποτελεί κανονιστική πράξη, αλλά ένα πλαίσιο εφαρμογής της κοινωνικής πολιτικής του Δήμου.
Υποστήριξαν ακόμη ότι η γέννηση ενός παιδιού δε δημιουργεί αυτομάτως δικαίωμα οικονομικής ενίσχυσης, αλλά εξετάζεται εξατομικευμένα σε συνδυασμό με αντικειμενικά κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, όπως χαμηλό εισόδημα, ανεργία, μονογονεϊκότητα ή άλλες συνθήκες ευαλωτότητας.
Παράλληλα, ο Δήμος επικαλέστηκε το άρθρο 102 του Συντάγματος, τις διατάξεις των άρθρων 75 και 202 του Ν. 3463/2006, καθώς και τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας που διέπουν την τοπική αυτοδιοίκηση, υποστηρίζοντας ότι οι ΟΤΑ έχουν δικαίωμα να αναπτύσσουν συμπληρωματικές κοινωνικές πολιτικές με ίδιους πόρους.
Η διαφορετική προσέγγιση της επιτροπής
Η πρόεδρος της επιτροπής Χριστίνα Ζούμπερη, πάρεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, εισηγήθηκε την απόρριψη της προσφυγής, υιοθετώντας την άποψη ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου έχει κανονιστικό χαρακτήρα και εκδόθηκε χωρίς την απαιτούμενη ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση.
Αντίθετα, το τακτικό μέλος Παναγιώτης Γιαννίκος, πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Τρίπολης, διατύπωσε διαφορετική νομική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση του Δήμου δε συνιστά κανονιστική πράξη, αλλά πλαίσιο εφαρμογής των αόριστων νομικών εννοιών που περιλαμβάνει το άρθρο 202 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων περί «εξαιρετικών περιπτώσεων» και «έκτακτης και σοβαρής ανάγκης».
Στην εισήγησή του τόνισε ότι οι Δήμοι διαθέτουν αρμοδιότητα άσκησης κοινωνικής πολιτικής και μπορούν, με ίδιους πόρους, να χορηγούν χρηματικά βοηθήματα σε οικονομικά αδύναμους δημότες, όταν συντρέχουν συγκεκριμένες κοινωνικές και οικονομικές προϋποθέσεις, χωρίς αυτό να υποκαθιστά τις κρατικές κοινωνικές παροχές.
Η τελική απόφαση
Μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης και της ψηφοφορίας, η Β΄ Ειδική Επιτροπή αποφάσισε κατά πλειοψηφία, με δύο ψήφους υπέρ και μία κατά, να κάνει δεκτή την προσφυγή του Δήμου Πύλου – Νέστορος.
Συγκεκριμένα, τα μέλη Παναγιώτης Γιαννίκος και Παναγιώτα Κουμάντου, εκπρόσωπος ΠΕΔ Πελοποννήσου, δημοτική σύμβουλος Καλαμάτας, τάχθηκαν υπέρ της αποδοχής της προσφυγής, ενώ η πρόεδρος Χριστίνα Ζούμπερη μειοψήφησε.
Με την απόφαση αυτή ακυρώνεται η απόφαση του γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και θεωρείται νόμιμη πλέον η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πύλου – Νέστορος, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή του προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης των νέων οικογενειών ως τοπικού μέτρου αντιμετώπισης της υπογεννητικότητας.
Π. Καρβέλας: «Η αλήθεια νίκησε. Ο Δήμος Πύλου – Νέστορος δικαιώθηκε»
Μετά τη θετική έκβαση της προσφυγής που είχε καταθέσει ο Δήμος Πύλου-Νέστορος κατά της απόφασης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία ακύρωσε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου που αφορούσε στο επίδομα γέννησης παιδιού σε οικογένειες του Δήμου, ο δήμαρχος Παναγιώτης Καρβέλας τονίζει σε ανακοίνωσή του:
«Η απόφαση της Β΄ Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 152 του Ν. 3463/2006, με την οποία έγινε δεκτή η προσφυγή του Δήμου Πύλου – Νέστορος και ακυρώθηκε η απόφαση του γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αποτελεί μια σημαντική δικαίωση για τον Δήμο μας, για την κοινωνική πολιτική που σχεδιάσαμε και κυρίως για τις οικογένειες που επιλέγουν να ζήσουν, να δημιουργήσουν και να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στον τόπο μας.
Από την πρώτη στιγμή υποστηρίξαμε ότι η οικονομική ενίσχυση για τη γέννηση παιδιών δεν είναι μια επικοινωνιακή εξαγγελία. Είναι μια ουσιαστική παρέμβαση απέναντι στο δημογραφικό πρόβλημα που απειλεί την ύπαιθρο, τα χωριά μας και το μέλλον του τόπου μας.
Δυστυχώς, πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες, κάποιοι έσπευσαν να προδικάσουν το αποτέλεσμα, να απαξιώσουν μια σοβαρή κοινωνική πρωτοβουλία και να παρουσιάσουν τη Δημοτική Αρχή ως δήθεν ανεύθυνη και παραπλανητική. Αντί να επιδείξουν στοιχειώδη θεσμική υπομονή και σεβασμό στις διαδικασίες, επέλεξαν τον δρόμο της εύκολης κριτικής και της πολιτικής εκμετάλλευσης.
Κατά Καφαντάρη – Κανάκη
Ανάμεσά τους ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος, Δημήτρης Καφαντάρης, ο οποίος τον Απρίλιο του 2026 έκανε λόγο για “θεσμική ήττα” της Δημοτικής Αρχής Καρβέλα και υποστήριξε ότι “ο δήμαρχος εμφανίστηκε ξαφνικά ως ευεργέτης”, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για “μια εξαγγελία νομικά στον αέρα”. Αντίστοιχα, ο δημοτικός σύμβουλος κ. Ηλίας Κανάκης, με δημόσιες τοποθετήσεις του την ίδια περίοδο, υποστήριξε ότι “ο δήμαρχος γυρίζει από κανάλι σε κανάλι, να διαφημίζει με θριαμβευτικό τόνο ότι δήθεν πρωτοπορεί και ότι δίνει επιδόματα”, καταλήγοντας ότι “τελικά αποδεικνύεται πως ήταν μια εξαγγελία στον αέρα”.
Σήμερα, η απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 152 του Ν. 3463/2006 τους διαψεύδει πανηγυρικά, δικαιώνει τον Δήμο Πύλου – Νέστορος κι εκθέτει όσους επέλεξαν να επενδύσουν πολιτικά στην ακύρωση μιας κοινωνικής πολιτικής, πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο θεσμικός της έλεγχος.
Η απόφαση της Επιτροπής αποδεικνύει ότι ο Δήμος Πύλου – Νέστορος δεν ενήργησε ούτε πρόχειρα ούτε εκτός νομιμότητας. Αντίθετα, διεκδίκησε μέχρι τέλους μια πρωτοποριακή κοινωνική πολιτική με μοναδικό γνώμονα τον πολίτη, την οικογένεια και την ανάγκη στήριξης της νέας γενιάς.
Η Δημοτική Αρχή δε θα απολογηθεί επειδή αγωνίζεται για περισσότερες παροχές, περισσότερη κοινωνική αλληλεγγύη και περισσότερες ευκαιρίες για τους δημότες της. Δε θα σταματήσει να διεκδικεί επειδή κάποιοι βιάζονται να υψώσουν εμπόδια ή να επενδύσουν πολιτικά στην αποτυχία των προσπαθειών του Δήμου.
Η διαφορά είναι πλέον σαφής. Εμείς επιλέγουμε τον δύσκολο δρόμο της διεκδίκησης και όχι τον εύκολο δρόμο της αδράνειας.
Σήμερα δεν πανηγυρίζουμε απέναντι σε κανέναν. Επιβεβαιώνουμε όμως ότι όταν αγωνίζεσαι με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και επιμονή για το συμφέρον της κοινωνίας, η αλήθεια στο τέλος επικρατεί.
Συνεχίζουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.
Για έναν Δήμο που δεν περιορίζεται στη διαχείριση των προβλημάτων, αλλά δημιουργεί λύσεις. Για έναν Δήμο που βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Για έναν Δήμο που διεκδικεί, και τελικά δικαιώνεται».
Της Βίκυς Βετουλάκη
