Μεσσηνία: Τα μεγάλα έργα, οι επενδύσεις και οι μεγάλες εκκρεμότητες

Τι παρουσίασε η Ν.Δ. μετά την επίσκεψη Μητσοτάκη

Έναν αναλυτικό απολογισμό των χρηματοδοτήσεων, των έργων υποδομής και των αναπτυξιακών παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται στη Μεσσηνία περιλαμβάνει το ενημερωτικό σημείωμα που κυκλοφόρησε η Νέα Δημοκρατία, με αφορμή την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Καλαμάτα. 

Το σημείωμα επιχειρεί να αποτυπώσει την εικόνα της Μεσσηνίας κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Ν.Δ., δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις χρηματοδοτήσεις που έχουν διατεθεί, αλλά και στα μεγάλα έργα που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να αλλάξουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, οι συνολικές χρηματοδοτήσεις για τη Μεσσηνία από το 2019 μέχρι σήμερα ανέρχονται σε 1,3105 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον 1,43 δισ. ευρώ κατευθύνονται συνολικά στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, χωρίς να υπάρχει γεωγραφική κατανομή ανά Περιφερειακή Ενότητα.

Η παρουσίαση συνδυάζει έργα που έχουν ολοκληρωθεί, παρεμβάσεις που εκτελούνται, συμβάσεις που βρίσκονται προ των πυλών, αλλά και σχεδιασμούς που εξακολουθούν να αναζητούν χρηματοδότηση ή να περιμένουν τις απαραίτητες εγκρίσεις. Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αρκετά από τα έργα που παρουσιάζονται ως μέρος του αναπτυξιακού σχεδιασμού έχουν ακόμη σημαντικό δρόμο μέχρι την ολοκλήρωσή τους.

Η οικονομική εικόνα και ο τουρισμός

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία, η Μεσσηνία την περίοδο 2011-2021 κατέγραψε πληθυσμιακή μείωση 8,7%. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της ανέρχεται σε 2,27 δισ. ευρώ, με κυρίαρχη τη συμμετοχή του τριτογενούς τομέα, καθώς το εμπόριο, ο τουρισμός και οι μεταφορές αντιστοιχούν στο 20%, ενώ η ακίνητη περιουσία στο 19%. Ο πρωτογενής τομέας συμμετέχει με 17% και η μεταποίηση με 13%.

Στο πεδίο της επιχειρηματικότητας, από το 2019 έχουν δημιουργηθεί 3.713 νέες επιχειρήσεις, ενώ η ανεργία στην Περιφέρεια Πελοποννήσου υποχώρησε από 12% το 2019 σε 8,3% το 2025. Ωστόσο, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Μεσσηνίας εξακολουθεί να βρίσκεται στο 61% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στοιχείο που καταδεικνύει ότι, παρά τη βελτίωση ορισμένων οικονομικών δεικτών, παραμένει σημαντική απόσταση από τα ευρωπαϊκά επίπεδα.

Στον τουρισμό, το 2025 καταγράφηκαν 598.238 αφίξεις σε καταλύματα και 2,11 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, με τους αλλοδαπούς να αντιστοιχούν στο 46,7% των αφίξεων και στο 59,6% των διανυκτερεύσεων. Η ξενοδοχειακή δυναμικότητα ανέρχεται σε 12.280 κλίνες σε 162 ξενοδοχεία. Παράλληλα, το αεροδρόμιο Καλαμάτας κατέγραψε 107.127 διεθνείς αφίξεις από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026.

Σε ό,τι αφορά την κρουαζιέρα, το 2025, Καλαμάτα και Πύλος υποδέχθηκαν συνολικά 25 κρουαζιερόπλοια, αυξημένα κατά 13,6% σε σχέση με το 2024, με 9.114 επιβάτες, αριθμός αυξημένος κατά 59,4%.

Οι οδικοί άξονες και οι καθυστερήσεις

Σημαντικό μέρος του ενημερωτικού σημειώματος καταλαμβάνουν οι οδικές υποδομές, με κυριότερο έργο τον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, συνολικού προϋπολογισμού 251,8 εκατ. ευρώ, μέσω ΣΔΙΤ.

Η πρόοδος των εργασιών υπολογίζεται περίπου στο 27%, ενώ η εκτιμώμενη ολοκλήρωση των κύριων εργασιών μετατίθεται για τον Ιούλιο του 2028.

Η καθυστέρηση στην παράδοση των απαιτούμενων εκτάσεων και οι απαλλοτριώσεις είχαν ως αποτέλεσμα την παράταση του χρονοδιαγράμματος. Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2026 εγκρίθηκε αποζημίωση έως 79,3 εκατ. ευρώ προς τον ιδιωτικό φορέα για την παράταση, ενώ στις 27 Οκτωβρίου εγκρίθηκε τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων σε τμήματα του έργου, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων και την ικανοποίηση αιτημάτων τοπικών φορέων και πολιτών.

Σε εξέλιξη βρίσκεται και η παράκαμψη της Γιάλοβας, προϋπολογισμού 40,5 εκατ. ευρώ. Η πρόοδος υπολογίζεται μόλις στο 15%, με βασική αιτία καθυστέρησης τη μετατόπιση των δικτύων τηλεπικοινωνιών, η οποία εκκρεμεί από τον Δεκέμβριο του 2025. Η προθεσμία ολοκλήρωσης τοποθετείται στον Ιούλιο του 2027, με πιθανότητα νέας ολιγόμηνης παράτασης.

Στην επαρχιακή οδό Ριζόμυλος – Κορώνη, προϋπολογισμού 45 εκατ. ευρώ, έχουν ολοκληρωθεί δύο τμήματα συνολικού μήκους 5,7 χιλιομέτρων. Στο ενδιάμεσο τμήμα Τζάνε – Καλαμάκι, η πρόοδος του φυσικού αντικειμένου βρίσκεται περίπου στο 20%, καθώς οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις στο Πεταλίδι οδήγησαν σε τροποποίηση της μελέτης και στην πρόβλεψη σήραγγας 280 μέτρων. Ως εκτιμώμενη ολοκλήρωση αναφέρεται ο Δεκέμβριος του 2026, με αίτημα παράτασης.

Φράγματα και αρδευτικά δίκτυα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα έργα διαχείρισης των υδάτινων πόρων, με αιχμή το φράγμα Μιναγιώτικου, προϋπολογισμού 126 εκατ. ευρώ ή 149,2 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.

Πρόκειται για έργο μέσω ΣΔΙΤ, το οποίο περιλαμβάνει φράγμα και ταμιευτήρα χωρητικότητας 11 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, καθώς και σύγχρονο αρδευτικό δίκτυο που θα εξυπηρετεί περίπου 35.000 στρέμματα στους Δήμους Πύλου – Νέστορος και Μεσσήνης. Ο διαγωνισμός έχει ολοκληρωθεί και προσωρινός ανάδοχος είναι η ένωση METLEN ENERGY & METALS – INTRAKAT – ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ. 

Το επόμενο βήμα είναι η οριστικοποίηση της σύμβασης, με υπογραφή που προβλέπεται μέσα στον Νοέμβριο και ολοκλήρωση του έργου τον Δεκέμβριο του 2031.

Σημαντικό είναι και το έργο των αρδευτικών δικτύων αξιοποίησης του φράγματος Φιλιατρινού, προϋπολογισμού 53,36 εκατ. ευρώ, το οποίο αφορά στην άρδευση 31.560 στρεμμάτων. Το έργο έχει κατακυρωθεί στην εταιρεία ΖΙΤΑΚΑΤ ΑΤΕΒΕ και βρίσκεται στο στάδιο πριν από την υπογραφή της σύμβασης, μετά και την ολοκλήρωση της διαδικασίας προσφυγής στην ΕΑΔΗΣΥ.

Στον πρωτογενή τομέα περιλαμβάνονται ακόμη 13 νέα έργα αγροτικής οδοποιίας σε πέντε Δήμους, συνολικής δημόσιας δαπάνης 7,07 εκατ. ευρώ.

Αεροδρόμιο, λιμάνι και δημόσιες υποδομές

Ξεχωριστή θέση έχει η αναβάθμιση του αεροδρομίου Καλαμάτας, με επενδυτικό πρόγραμμα 120 εκατ. ευρώ και τίμημα παραχώρησης 45,7 εκατ. ευρώ. 

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία νέου τερματικού σταθμού περίπου 9.300 τετραγωνικών μέτρων και συνολικές νέες και ανακατασκευασμένες εγκαταστάσεις περίπου 11.200 τετραγωνικών μέτρων. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, αύξηση των θέσεων check-in από τέσσερις σε δέκα, επέκταση των χώρων ασφαλείας και διαβατηριακού ελέγχου, νέος χώρος στάθμευσης αεροσκαφών και αναβάθμιση των εμπορικών και τεχνολογικών υποδομών. Η σύμβαση κατασκευής του τερματικού υπογράφηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 με την κοινοπραξία INTRAPOWER – ΕΚΤΕΡ – KLX AIRPORT, ενώ η ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων εκτιμάται για το τέταρτο τρίμηνο του 2029.

Το 2025 το αεροδρόμιο εξυπηρέτησε 368.515 επιβάτες, με το 92% της κίνησης να αφορά στο εξωτερικό.

Παράλληλα, προχωρά η επικαιροποίηση του Master Plan του λιμανιού Καλαμάτας, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 40-50 εκατ. ευρώ. Περιλαμβάνει νέα κρηπίδα περίπου 444 μέτρων για κρουαζιερόπλοια, υδροπλάνα και πορθμεία, επιβατικό σταθμό, ανακατασκευή του υπήνεμου μόλου και δημιουργία τουριστικού καταφυγίου. 

Η δεύτερη φάση της μελέτης εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο στις 21 Οκτωβρίου και ακολουθούν οι προβλεπόμενες γνωμοδοτήσεις και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Στα δημόσια κτήρια περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του Διοικητηρίου της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας, προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028. Το έργο βρίσκεται σε κατασκευή, ωστόσο καταγράφονται καθυστερήσεις και, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, ενδέχεται να απαιτηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση.

Περιβάλλον, σχολεία, αθλητισμός και πολιτισμός

Στον τομέα του περιβάλλοντος ξεχωρίζει η μονάδα ηλιακής ξήρανσης ιλύος της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Καλαμάτας, η οποία εγκαινιάστηκε προχθές από τον πρωθυπουργό, προϋπολογισμού 7,65 εκατ. ευρώ. 

Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις στην εκπαίδευση. Το νέο σχολικό συγκρότημα Γυμνασίου και Λυκείου Κορώνης, προϋπολογισμού 6 εκατ. ευρώ, ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Για το νέο κτήριο του 1ου Ειδικού Σχολείου Καλαμάτας προβλέπεται χρηματοδότηση 5,33 εκατ. ευρώ και το έργο βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» πραγματοποιούνται εργασίες σε έξι σχολικές μονάδες της Μεσσηνίας, ενώ άλλες τέσσερις έχουν συμπεριληφθεί στη δεύτερη φάση.

Στον αθλητισμό, το Περιφερειακό Αθλητικό Κέντρο Καλαμάτας στα Παλιάμπελα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια που βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας. Η πρόταση, προϋπολογισμού 17 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνει κλειστό γυμναστήριο 3.500 θεατών, κολυμβητήριο, υπόγειο πάρκινγκ 200 θέσεων, ανοιχτές αθλητικές εγκαταστάσεις και χώρους πρασίνου. Οι μελέτες έχουν ολοκληρωθεί και έχει εγκριθεί το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Δήμου Καλαμάτας και Περιφέρειας Πελοποννήσου, χωρίς ακόμη να έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

Στον πολιτισμό, βρίσκονται σε εξέλιξη παρεμβάσεις στο Κάστρο Μεθώνης, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ και ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Δεκέμβριο του 2027. Παράλληλα, καταγράφονται έργα συνολικού ύψους 6,77 εκατ. ευρώ σε έξι κάστρα της Μεσσηνίας, με τις εργασίες στην Κορώνη, την Κυπαρισσία, το Μίλα, την Καλαμάτα και την Ανδρούσα να έχουν ολοκληρωθεί.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας, η αναβάθμιση του κτηρίου ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ παραμένουν σε εξέλιξη η δημιουργία νέας αίθουσας και οι διαδικασίες για την επανέκθεση των ευρημάτων. Στις 6 Οκτωβρίου η υπουργός Πολιτισμού δεσμεύτηκε για χρηματοδότηση της ολοκλήρωσης του μουσείου.

Το μεγάλο στοίχημα 

Στο συνολικό αποτύπωμα περιλαμβάνονται ακόμη η αντιπλημμυρική θωράκιση στην περιοχή του αυτοκινητόδρομου Τσακώνας – Καλαμάτας και της περιμετρικής, προϋπολογισμού 79 εκατ. ευρώ, ο νέος κεντρικός αγωγός ύδρευσης Πηδήματος – Καλαμάτας – Μεσσήνης, ύψους 11,13 εκατ. ευρώ, καθώς και έργα αποχέτευσης σε Κορώνη, Πεταλίδι και Γαργαλιάνους.

Η εικόνα που προκύπτει από το ενημερωτικό σημείωμα είναι αυτή μιας περιοχής με σημαντικό αριθμό χρηματοδοτούμενων παρεμβάσεων και μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες. Ωστόσο, τα ίδια τα στοιχεία αναδεικνύουν και τις δυσκολίες: καθυστερήσεις απαλλοτριώσεων, αρχαιολογικά ευρήματα, εκκρεμότητες μετατόπισης δικτύων, ανάγκη πρόσθετων χρηματοδοτήσεων και έργα που εξακολουθούν να βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της μελέτης ή της δημοπράτησης.

Κρίσιμο ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι μόνο το ύψος των κονδυλίων που έχουν ανακοινωθεί ή δεσμευτεί, αλλά ο χρόνος μέσα στον οποίο αυτά θα μετατραπούν σε ολοκληρωμένες υποδομές.

Της Βίκυς Βετουλάκη