Ταπεράκια στις παραλίες, ένα γεύμα την ημέρα και κατακόρυφη πτώση στην κατανάλωση αλκοολ
Παρά την τουριστική κίνηση που έχει ξεκινήσει για τα καλά στη Μεσσηνία, η εικόνα που παρουσιάζει η εστίαση απέχει πολύ από την αντίστοιχη των προηγούμενων ετών. Οι επιχειρήσεις βλέπουν περισσότερους επισκέπτες να κυκλοφορούν στους δρόμους και στις παραλίες, όμως αυτό δε μεταφράζεται σε αντίστοιχη αύξηση των εισπράξεων.
Οι δύο πρόεδροι των Συλλόγων Εστίασης της Καλαμάτας και της Μεσσηνίας, ο πρόεδρος του ΣΚΕΑΚ Νίκος Μαλαπέτσας και ο πρόεδρος του ΣΕΜ Γιάννης Κολοβός, περιγράφουν μια νέα πραγματικότητα, στην οποία οι καταναλωτές –Έλληνες και ξένοι– ξοδεύουν πολύ πιο προσεκτικά, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να επιβιώσουν μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχούς αύξησης του λειτουργικού κόστους.
Επανήλθαν τα… ταπεράκια
Ο κ. Νίκος Μαλαπέτσας από τον Σύλλογο Καταστημάτων Εστίασης και Αναψυχής Καλαμάτας επισημαίνει ότι η φετινή τουριστική κίνηση δεν αποτυπώνεται στις εισπράξεις της εστίασης, καθώς η καταναλωτική συμπεριφορά έχει αλλάξει αισθητά.
Όπως αναφέρει, ο επισκέπτης πλέον είναι πολύ πιο επιλεκτικός στις αγορές του, αναζητώντας συνδυασμό ποιότητας, υγιεινής διατροφής και χαμηλότερου κόστους. Ιδιαίτερα οι οικογένειες προσπαθούν να περιορίσουν τις δαπάνες τους, οργανώνοντας διαφορετικά τις διακοπές τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι πολλές οικογένειες, όπως λέει, προμηθεύονται τρόφιμα από τα σούπερ μάρκετ και μεταφέρουν δικά τους γεύματα στις παραλίες. Όπως σημειώνει, το φαινόμενο με τα ταπεράκια ξεκίνησε δειλά πέρυσι, όμως φέτος έχει λάβει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις. «Είναι προφανώς μια ζημιά για τα καταστήματα, όμως από την άλλη πλευρά πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι οικογένειες αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και ταυτόχρονα έχουν στραφεί σε πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές», σχολιάζει.
Παράλληλα, παρατηρείται και αλλαγή στον τρόπο που οργανώνεται το ημερήσιο πρόγραμμα των διακοπών. Πολλοί παραγγέλνουν μόνο έναν καφέ κατά τη διάρκεια της ημέρας και επιλέγουν να καταναλώσουν ένα μόνο γεύμα, συνήθως αργά το απόγευμα, συνδυάζοντας ουσιαστικά μεσημεριανό και βραδινό.
Το «ένα γεύμα» γίνεται κανόνας
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΚΕΑΚ, οι ξένοι επισκέπτες παραδοσιακά συνήθιζαν να πραγματοποιούν ένα κύριο γεύμα εκτός καταλύματος, όμως πλέον ακόμη και αυτοί περιορίζουν την κατανάλωσή τους μέσα στο ίδιο το γεύμα.
Αντίστοιχα, στους Έλληνες η συνήθεια του ενός γεύματος έχει ενταθεί ιδιαίτερα την τελευταία διετία, ως αποτέλεσμα της συνεχούς ακρίβειας και της πίεσης που δέχονται τα οικογενειακά εισοδήματα.
Ένα ακόμη στοιχείο που καταγράφουν οι επιχειρήσεις είναι η σημαντική μείωση στην κατανάλωση αλκοολούχων ποτών.
Ο κ. Μαλαπέτσας εκτιμά ότι η πτώση ξεπερνά το 30%, τόσο στα σκληρά ποτά όσο και σε πιο ήπιες επιλογές, όπως η μπίρα.
Η εικόνα αυτή αποδίδεται σε δύο βασικούς λόγους. Ο πρώτος είναι η αυστηροποίηση των ελέγχων αλκοτέστ, που λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους οδηγούν. Ο δεύτερος αφορά, κυρίως, στη νέα γενιά, η οποία δείχνει να απομακρύνεται από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
«Οι νέοι δε θέλουν πλέον να φύγουν από ένα μαγαζί μεθυσμένοι ούτε να ξυπνήσουν την επόμενη ημέρα με πονοκέφαλο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η αλλαγή αυτή έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε προσαρμογή της προσφοράς τους. Στον κατάλογο αρκετών καταστημάτων έχουν προστεθεί ποτά χωρίς αλκοόλ, αλλά και μια νέα κατηγορία ποτών με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ ή μικρότερη ποσότητα, τα οποία είναι ταυτόχρονα οικονομικότερα.
«Από πέρυσι αντιληφθήκαμε ότι ο κόσμος δε θέλει πλέον να πίνει τόσο πολύ και εμείς στην επιχείρησή μας δημιουργήσαμε δύο νέες κατηγορίες “low” και “less alcohol” ποτών», αναφέρει.
Αλλαγή νοοτροπίας
Την ίδια εικόνα μεταφέρει και ο πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης Μεσσηνίας, Γιάννης Κολοβός, ο οποίος θεωρεί ότι η αλλαγή αυτή είναι πλέον μόνιμη.
Όπως εξηγεί, εκτός από τα αλκοτέστ, σημαντικό ρόλο παίζει η αλλαγή νοοτροπίας των νέων ανθρώπων, οι οποίοι επιλέγουν διαφορετικούς τρόπους διασκέδασης και εγκαταλείπουν το πολύωρο ξενύχτι με μεγάλη κατανάλωση σκληρού αλκοόλ.
Μάλιστα, επισημαίνει ότι ακόμη και οι μεγάλες εταιρείες ποτών έχουν προσαρμοστεί στις νέες απαιτήσεις της αγοράς, παρουσιάζοντας ποιοτικά προϊόντα χωρίς ή με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ.
Η διασκέδαση περιορίζεται
Η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες δεν αφορά μόνο στο φαγητό αλλά και τη νυχτερινή έξοδο.
Ο Νίκος Μαλαπέτσας αναφέρει ότι η διασκέδαση έχει πλέον περιοριστεί κυρίως στις βραδιές της Παρασκευής και του Σαββάτου, ενώ ακόμη και τότε η παραμονή στα καταστήματα είναι μικρότερης διάρκειας.
Η εποχή του πολύωρου ξενυχτιού φαίνεται να υποχωρεί, επηρεάζοντας σημαντικά τις επιχειρήσεις που βασίζονταν στη νυχτερινή κατανάλωση.
Τα κόστη αυξάνονται, οι τιμές όχι
Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν με ολοένα υψηλότερα λειτουργικά έξοδα. Ο κ. Μαλαπέτσας υποστηρίζει ότι το συνολικό κόστος λειτουργίας έχει αυξηθεί περίπου κατά 40%, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες δαπανών έχει ουσιαστικά διπλασιαστεί.
Παρ’ όλα αυτά, όπως σημειώνει, οι περισσότερες επιχειρήσεις έχουν μετακυλίσει στους καταναλωτές αυξήσεις που κατά μέσο όρο δεν ξεπερνούν το 15%, απορροφώντας μεγάλο μέρος των ανατιμήσεων.
Για τον λόγο αυτό ο κλάδος συνεχίζει να ζητά τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση των επιβαρύνσεων που έχει επιφέρει ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο κόστος μίσθωσης των παραλιών στην Καλαμάτα.
Ο πρόεδρος του ΣΚΕΑΚ σημειώνει ότι φέτος οι χρεώσεις αυξήθηκαν περίπου κατά 30%, εξαιτίας του τρόπου υπολογισμού τους και οι επαγγελματίες ζητούν τη μείωσή τους, καθώς ο τρόπος που υπολογίζονται δεν είναι ο σωστός.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ο Γιάννης Κολοβός, ο οποίος αναφέρει ότι υπάρχουν επιχειρήσεις που πέρυσι πλήρωσαν 7.000 ευρώ για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και φέτος καλούνται για το ίδιο πράγμα να πληρώσουν 19.000 ευρώ, κάνοντας λόγο για σοβαρό λάθος που δεν αναθεωρήθηκε το σχετικό ΦΕΚ.
«Δε θέλουμε να είμαστε ακριβοί»
Ο πρόεδρος του ΣΕΜ κ. Κολοβός τονίζει ότι οι επαγγελματίες αντιλαμβάνονται απόλυτα πως πολλοί καταναλωτές θεωρούν πλέον ακριβή την εστίαση. «Το ακούμε καθημερινά και το αφουγκραζόμαστε. Όμως, κι εμείς προσπαθούμε να επιβιώσουμε και να διατηρήσουμε ένα επίπεδο ποιότητας», σημειώνει.
Επισημαίνει, μάλιστα, ότι οι ίδιοι οι επαγγελματίες βιώνουν την ίδια ακρίβεια στην καθημερινότητά τους.
«Κι εμείς έχουμε οικογένειες και ξέρουμε τι γίνεται. Σήμερα με 50 ευρώ δε γεμίζεις ούτε ένα μικρό καλάθι στο σούπερ μάρκετ. Παίρνεις λίγα πράγματα στο χέρι. Παλιά γέμιζες το καλάθι. Γι’ αυτό χρειάζεται αμοιβαία κατανόηση».
Οι παραλίες χρειάζονται στήριξη
Ο Γιάννης Κολοβός υπογραμμίζει ακόμη ότι οι επιχειρήσεις της παραλιακής ζώνης δεν παρέχουν μόνο υπηρεσίες στους λουόμενους, αλλά αναλαμβάνουν καθημερινά και σημαντικό μέρος της καθαριότητας των ακτών. Όπως λέει, χωρίς τη συμβολή των επιχειρήσεων πολλές παραλίες θα αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα καθαριότητας, γεγονός που αποτελεί μια διάσταση η οποία συχνά δε γίνεται αντιληπτή από το κοινό.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι κανείς δε θα απαγορεύσει σε κάποιον να απλώσει την πετσέτα του στην παραλία επειδή δεν μπορεί να πληρώσει ξαπλώστρα, ζητώντας όμως να αναγνωρίζεται και το κόστος που επωμίζονται οι επιχειρήσεις για τις άδειες, τον εξοπλισμό και το προσωπικό.
«Τα δυσκολότερα χρόνια της τελευταίας εικοσαετίας»
Κοινή διαπίστωση και των δύο προέδρων είναι ότι η εστίαση διανύει μία από τις πιο δύσκολες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Νίκος Μαλαπέτσας κάνει λόγο για «τα δυσκολότερα χρόνια της τελευταίας εικοσαετίας», επισημαίνοντας ότι οι περίοδοι αιχμής, που άλλοτε κάλυπταν τα «νεκρά» διαστήματα της χρονιάς, πλέον δεν αποφέρουν τα αναμενόμενα έσοδα, ενώ ήδη καταγράφονται αρκετά λουκέτα στον κλάδο.
Από την πλευρά του, ο Γιάννης Κολοβός προσθέτει ότι στις δυσκολίες αυτές ήρθαν να προστεθούν η καθυστέρηση στην αναβάθμιση του αεροδρομίου μέσω της παραχώρησης, με αποτέλεσμα να χαθεί και το 2026, η αβεβαιότητα στη διεθνή οικονομία και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, παράγοντες που επηρεάζουν συνολικά την τουριστική αγορά.
Παρά τις δυσκολίες, το μήνυμα που εκπέμπουν οι δύο εκπρόσωποι της εστίασης είναι κοινό: η Μεσσηνία παραμένει ένας ιδιαίτερα φιλόξενος προορισμός και η διατήρηση της ποιότητας των υπηρεσιών, της συνεργασίας και της φιλοξενίας αποτελεί το μεγαλύτερο στοίχημα για την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Της Βίκυς Βετουλάκη
