Δέκα προτάσεις για τις επετειακές δράσεις μνήμης των 40 ετών από τους σεισμούς της Καλαμάτας

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1986, ένα φθινοπωρινό βράδυ Σαββάτου (8.21 μ.μ), ο Εγκέλαδος χτύπησε την Καλαμάτα με σεισμό μεγέθους 6,2 Ρίχτερ, αφήνοντας πίσω του 20 νεκρούς, περισσότερους από 300 τραυματίες και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές. 

Τις επόμενες ημέρες καταγράφηκαν εκατοντάδες μετασεισμοί. Ο μεγαλύτερος εξ αυτών, μεγέθους 5,4 Ρίχτερ, σημειώθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου (2.41 μ.μ.), βυθίζοντας έτι περαιτέρω τους κατοίκους στην απελπισία και στο φόβο. 

Σαράντα χρόνια μετά, η μνήμη εκείνης της νύχτας παραμένει ζωντανή, όχι μόνο ως θρήνος, αλλά και ως παρακαταθήκη συλλογικής ανθεκτικότητας, αλληλεγγύης και ανασυγκρότησης. 

Οι προτάσεις που ακολουθούν στοχεύουν να αποδώσουν φόρο τιμής στα θύματα, να ευαισθητοποιήσουν για τον σεισμικό κίνδυνο και να ενισχύσουν την ετοιμότητα της τοπικής κοινωνίας, γεφυρώνοντας το παρελθόν με το μέλλον.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. Έκθεση ιστορικών φωτογραφιών και αρχειακού υλικού (φωτογραφίες, εφημερίδες, προσωπικά αντικείμενα). Το υλικό να σχετίζεται τόσο με την καταστροφή όσο και με τη μετέπειτα ανασυγκρότηση της πόλης και των Τοπικών Κοινοτήτων (Συνεργασία με ΓΑΚ-Μεσσηνίας, Λαϊκή Βιβλιοθήκη, Πολιτιστικούς Συλλόγους, Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας, ανοικτό κάλεσμα προς ιδιωτικά αρχεία κ.ά.)

2. Παραγωγή βίντεο/ντοκιμαντέρ με μαρτυρίες των τότε πυροσβεστών, ανδρών ΕΚΑΒ, ιατρικού/νοσηλευτικού προσωπικού, εθελοντών και απλών πολιτών που έζησαν τονσεισμό

3. Συγκρότηση εβδομαδιαίων προγραμμάτων ευαισθητοποίησης μαθητών που θα περιλαμβάνει διαλέξεις, πρακτικές ασκήσεις  κ.λπ., όπως «Τι κάνω στη διάρκεια του σεισμού;», «Τι κάνω μετά;» (Συνεργασία με ΟΑΣΠ και Γεωδυναμικό Ινστιτούτο)

4. Εκδηλώσεις σχετικά με τη σωστή συμπεριφορά κατά τον σεισμό και την αυτοπροστασία. Ασκήσεις ετοιμότητας. Δράσεις εκκένωσης δημόσιων κτηρίων και απεγκλωβισμών/διασώσεων με συμμετοχή Πυροσβεστικής, ΕΚΑΒ, ΕΛΑΣ, Πολιτικής Προστασίας, ΔΕΔΔΗΕ, εθελοντικών ομάδων κ.λπ.

5. Εκδηλώσεις για επαγγελματίες και ειδικές ομάδες (Ενημέρωση αρχιτεκτόνων, μηχανικών, Ιατρικού Συλλόγου, Επιμελητηρίου Μεσσηνίας και λοιπών φορέων σχετικά με τον αντισεισμικό σχεδιασμό και την Πολιτική Προστασία)

6. Διεξαγωγή συνεδρίου με παρουσία και ομιλίες αυτοδιοικητικών παραγόντων από περιοχές που έχουν βιώσει αντίστοιχα την εμπειρία του σεισμού (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αίγιο, Αργοστόλι, Γρεβενά, Μεγαλόπολη κ.λπ.)

7. Δημιουργία ειδικής έντυπης έκδοσης που θα αφορά στην ιστορικότητα των σεισμών του ’86 και την ανασυγκρότηση της πόλης (Συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)  

8. Ένταξη έργων αποκατάστασης ιστορικών και διατηρητέων κτηρίων της Καλαμάτας και των πέριξ αυτής κοινοτήτων σε ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα (ΕΣΠΑ 2021–2027, Πρόγραμμα «Πελοπόννησος»)

9. Δημιουργία Ψηφιακού Καταλόγου Διατηρητέων Κτηρίων του Δήμου Καλαμάτας που θα περιλαμβάνει γεωχωρικά δεδομένα, ιστορικά στοιχεία, φωτογραφικό αρχείο και κατάσταση διατήρησης για κάθε διατηρητέο κτήριο της πόλης, με στόχο την ανάδειξη, παρακολούθηση και προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς

10. Διοργάνωση τιμητικής εκδήλωσης βράβευσης προσώπων που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διάσωση, την ανακούφιση και την ανασυγκρότηση της πόλης και των Τοπικών Κοινοτήτων.

Οι σεισμοί του 1986 αποτελούν αναπόσπαστο κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας της Καλαμάτας σημαδεύοντάς την ανεξίτηλα. Παράλληλα, ανέδειξαν και τη δύναμη μιας πόλης που κατάφερε να ορθοποδήσει μέσα από τα συντρίμμια. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η ανάμνηση εκείνης της τραγικής περιόδου οφείλει να μετατραπεί σε ενεργή δέσμευση και πρακτικό οδηγό δράσης. 

Η πρόληψη, η εκπαίδευση και η συλλογική ετοιμότητα αποτελούν ασπίδα σε μελλοντικές φυσικές καταστροφές. Έχουμε χρέος να μην ξεχάσουμε. Να διδαχθούμε και να θωρακίσουμε τον Δήμο μας για ένα ασφαλέστερο αύριο!

Του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου