Δυτική Μάνη: Δεύτερο πάγωμα οικοδομικών αδειών

Πόσο κοστίζει στον πολίτη η αβεβαιότητα της Πολεοδομίας Καλαμάτας;

Πρώτα ήρθε η αβεβαιότητα για την εκτός σχεδίου δόμηση. Τώρα οι ιδιοκτήτες στη Δυτική Μάνη βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δεύτερο, στην πράξη, πάγωμα οικοδομικών αδειών: αυτή τη φορά για ακίνητα στη ζώνη των 800 μέτρων από στάσιμους οικισμούς.

Ένας ιδιοκτήτης θέλει να μάθει αν μπορεί να χτίσει στο ακίνητό του. Απευθύνεται σε μηχανικό. Πληρώνει τοπογραφικό, μελέτες, έρευνα τίτλων και παλαιών στοιχείων. Περιμένει μήνες. Και μπορεί τελικά να βρεθεί μπροστά σε μια απαίτηση που δεν του είχε τεθεί εξαρχής ή σε ένα ερώτημα για το οποίο η ίδια η Πολεοδομία ζητά οδηγίες από το υπουργείο.

Ποιος πληρώνει αυτόν τον λογαριασμό; Ο πολίτης. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την αβεβαιότητα;

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 η διευθύντρια Πολεοδομίας Καλαμάτας απέστειλε έγγραφο στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την οικοδομησιμότητα ακινήτων στη ζώνη των 800 μέτρων από στάσιμους οικισμούς της Δυτικής Μάνης. Ζητά διευκρινίσεις για την απαίτηση προσώπου σε νομίμως υφιστάμενη κοινόχρηστη οδό, για τον τρόπο απόδειξης του χαρακτήρα της και για τον έλεγχο των φακέλων.

Το έγγραφο επισημαίνει και την οικοδομική δραστηριότητα που έχει αναπτυχθεί στις περιοχές αυτές. Εδώ βρίσκεται ένα παράδοξο που δεν μπορούμε να προσπεράσουμε. Το ειδικό καθεστώς του Π.Δ. 588/Δ/1982 έδωσε δυνατότητες δόμησης σε μικρούς, στάσιμους οικισμούς, ώστε να αποκτήσουν προοπτική. Δώσαμε στους οικισμούς αυτούς εργαλεία για να μη μείνουν στάσιμοι. Θα αντιμετωπίσουμε τώρα τη δραστηριότητα που αναπτύχθηκε ως λόγο να μείνουν ξανά ακίνητοι;

Κανείς δε ζητά να αγνοηθεί η νομολογία. Αλλά αν ακόμη αναζητούνται ενιαίες οδηγίες για την εφαρμογή … Μια τεχνική έκθεση, η αναζήτηση παλαιών χαρτών ή η εξέταση αεροφωτογραφιών δεν είναι μια απλή προσθήκη στον φάκελο. Είναι χρόνος και χρήμα, χωρίς ο πολίτης να γνωρίζει αν αυτά τα στοιχεία θα γίνουν τελικά δεκτά.

Ακόμη σοβαρότερος είναι ο κίνδυνος διαφορετικής διαχείρισης όμοιων υποθέσεων, τον οποίο επισημαίνει και η ίδια η Διεύθυνση. Δύο γήπεδα με αντίστοιχα χαρακτηριστικά πρέπει να κρίνονται με τον ίδιο κανόνα. Ο ιδιοκτήτης δικαιούται να γνωρίζει από την αρχή τι απαιτείται, με ποια νομική βάση και γιατί ένα στοιχείο γίνεται ή δε γίνεται δεκτό. Η ισονομία δεν μπορεί να εξαρτάται από μεταβαλλόμενες ερμηνείες κατά την εξέταση κάθε φακέλου.

Ως αρχιτέκτονας που εργάζεται στη Μάνη, βλέπω πίσω από κάθε εκκρεμή αίτηση έναν άνθρωπο που έχει ήδη ξοδέψει χρήματα και έχει ήδη περιμένει. Βλέπω και μηχανικούς που καλούνται να δώσουν υπεύθυνες απαντήσεις, ενώ οι απαιτήσεις δεν είναι αποσαφηνισμένες. Έχουμε περάσει τον Ρουβίκωνα της απλής διοικητικής καθυστέρησης. Όταν η ασάφεια επηρεάζει περιουσίες και την προοπτική ολόκληρων οικισμών, απαιτείται δημόσια απάντηση.

Ζητώ από τη διευθύντρια και τους αρμόδιους υπαλλήλους της ΥΔΟΜ Καλαμάτας να γνωστοποιούν εγγράφως και εγκαίρως τις απαιτήσεις κάθε φακέλου, να αιτιολογούν τις κρίσεις τους και να εφαρμόζουν ενιαία κριτήρια. Αν ένα ζήτημα αναμένει απάντηση από το υπουργείο, ο πολίτης πρέπει να το γνωρίζει πριν υποβληθεί σε νέα έξοδα.

Καλώ τον δήμαρχο Καλαμάτας να πάρει δημόσια θέση. Η διεύθυνση Πολεοδομίας ανήκει στον Δήμο του και εξυπηρετεί και τη Δυτική Μάνη. Οφείλει να ζητήσει σαφή εικόνα για τις εκκρεμείς αιτήσεις, τις καθυστερήσεις και τον τρόπο αντιμετώπισης αντίστοιχων υποθέσεων. 

Δε ζητούμε ειδική μεταχείριση. Ζητούμε να ξέρουμε ποιος είναι ο κανόνας, ποιος τον εφαρμόζει και με ποια κριτήρια. Πίσω από κάθε «φάκελο» υπάρχει ένας άνθρωπος. Έχει ήδη πληρώσει, έχει ήδη περιμένει και δικαιούται μια καθαρή απάντηση. 

Η αξιοπρέπειά του δεν μπορεί να μπαίνει σε εκκρεμότητα μαζί με την άδειά του.

Της Χριστίνας Κολοκοτρώνη, 
Αρχιτέκτονος μηχανικού ΕΜΠ