Παιδικός Σταθμός των Εκπαιδευτηρίων Μπουγά: Η «Χαριστική Βιβλιοθήκη» σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό

Μια ενδιαφέρουσα εκπαιδευτική παρέμβαση με επίκεντρο τη φιλαναγνωσία στην προσχολική ηλικία παρουσιάζεται μέσα από το άρθρο της Ιωάννας Σιαμαντζιούρα, παιδαγωγού Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας και διευθύντριας Παιδικού Σταθμού στα Εκπαιδευτήρια Μπουγά, με τίτλο: Η “Χαριστική Βιβλιοθήκη”, μια συμμετοχική παρέμβαση φιλαναγνωσίας στην προσχολική εκπαίδευση. 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Culture – Journal of Culture in Tourism, Art and Education, στον 6ο τόμο, Τεύχος 5 (2026), στο πλαίσιο του αφιερώματος «Λογοτεχνία, Τέχνη και Εκπαιδευτική Εμπειρία». 

Το Culture – Journal of Culture in Tourism, Art and Education είναι διεθνές επιστημονικό περιοδικό με σύστημα κριτών (peer review), ανοιχτής πρόσβασης (Open Access) και ευρετηριασμένο στο DOAJ.

Το πρόγραμμα «Χαριστική Βιβλιοθήκη»  υλοποιείται από το 2022 στον Παιδικό Σταθμό των Εκπαιδευτηρίων Μπουγά στην Καλαμάτα και απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 3–4 ετών. Ξεκίνησε από την ανάγκη της ομάδας των παιδαγωγών να καλλιεργήσουν τη φιλαναγνωσία ήδη από τις πολύ μικρές ηλικίες του Παιδικού Σταθμού, αναζητώντας έναν τρόπο διαφορετικό από τις συνήθεις πρακτικές που συναντώνται στις μεγαλύτερες εκπαιδευτικές βαθμίδες. Στόχος ήταν το βιβλίο να γίνει για τα παιδιά μια ζωντανή και βιωματική εμπειρία, που θα συνδέεται με το παιχνίδι, τη δημιουργία, την επικοινωνία και τη χαρά της συμμετοχής. Αφορμή της αποτέλεσε το βιβλίο «Χαριστική Βιβλιοθήκη» των Αντώνη Παπαθεοδούλου και Δικαίου Χατζηπλή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύνολο των διαδικασιών, των δραστηριοτήτων και των πρακτικών που πλαισιώνουν το πρόγραμμα αποτελεί προϊόν συλλογικής παιδαγωγικής εργασίας που καθιστά τη «Χαριστική Βιβλιοθήκη» ως ένα καινοτόμο πρόγραμμα στον Παιδικό Σταθμό των Εκπαιδευτηρίων Μπουγά. 

Κεντρική ιδέα της παρέμβασης είναι κάθε παιδί να φέρνει στην τάξη ένα αγαπημένο του βιβλίο, το οποίο για μία εβδομάδα γίνεται μέρος της καθημερινότητας της ομάδας. Η ιστορία διαβάζεται, συζητιέται και αξιοποιείται μέσα από παιχνίδι, δραματοποίηση, εικαστικές δημιουργίες, αφήγηση και συνεργατικές δραστηριότητες.

Ιδιαίτερο στοιχείο της δράσης αποτελεί η δημιουργία  «αναγνωστικής μνήμης της τάξης». Τα βιβλία, οι φωτογραφίες, τα παιδιάστικα δημιουργήματα και κυρίως τα συμβολικά «δώρα» που δημιουργούνται με αφορμή κάθε ιστορία παραμένουν στη γωνιά της «Χαριστικής Βιβλιοθήκης», διατηρώντας ζωντανές τις αναγνωστικές εμπειρίες των παιδιών. 

Η παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο στην τάξη, αλλά συνδέει το σχολείο με την οικογένεια, καθώς οι γονείς συμμετέχουν στην επιλογή και την προετοιμασία των βιβλίων, ενώ οι εμπειρίες των παιδιών μεταφέρονται από το σχολείο στο σπίτι και αντίστροφα.

Μέσα από το πρόγραμμα «Χαριστική Βιβλιοθήκη» αναδεικνύεται το βιβλίο όχι μόνο ως μέσο ανάγνωσης, αλλά και ως αφορμή για επικοινωνία, συνεργασία, δημιουργικότητα, έκφραση και συναισθηματική σύνδεση. Παράλληλα, τα παιδιά αποκτούν ενεργό ρόλο στη δημιουργία μιας μικρής αναγνωστικής κοινότητας, όπου κάθε προσωπικό βιβλίο γίνεται μια κοινή εμπειρία.

Η παρουσίαση της δράσης στο επιστημονικό περιοδικό Culture – Journal of Culture in Tourism, Art and Education αποτελεί μια ιδιαίτερη αναγνώριση της πρακτικής που συνδέει την προσχολική εκπαίδευση με τη λογοτεχνία, τη βιωματική μάθηση και την ενεργό συμμετοχή των παιδιών και των οικογενειών τους. Γιατί τελικά ένα βιβλίο μπορεί να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από μια ιστορία: μπορεί να γίνει αφορμή για επικοινωνία, δημιουργία και κοινές αναμνήσεις. 

Το άρθρο και περισσότερες πληροφορίες για το περιοδικό στον σύνδεσμο: https://journalculture.weebly.com/.