105 αυτόματοι σταθμοί και σύστημα προειδοποίησης για επικίνδυνα φαινόμενα
Στην ενίσχυση της πρόληψης και της διαχείρισης πλημμυρικών κινδύνων στην Πελοπόννησο προχωρά η Περιφέρεια, με την έγκριση προγραμματικής σύμβασης για την εγκατάσταση και λειτουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου αυτόματων σταθμών παρακολούθησης υδάτων.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από την Περιφερειακή Επιτροπή, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας σε μια Περιφέρεια που τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης
Η σύμβαση υλοποιείται στο πλαίσιο της πράξης «Ενίσχυση υποδομών για πρόληψη και διαχείριση κινδύνων που συνδέονται με το κλίμα (ΠΠ 2021-2027)» και αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, του Αναπτυξιακού Οργανισμού Πελοποννήσου και του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Το συνολικό ύψος της σύμβασης ανέρχεται σε περίπου 999.000 ευρώ με ΦΠΑ, ενώ η διάρκεια υλοποίησης ορίζεται σε 42 μήνες.
Στην «καρδιά» της παρέμβασης βρίσκεται η δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου αυτόματων σταθμών, οι οποίοι θα καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο κρίσιμες παραμέτρους, όπως η στάθμη των υδάτων και τα μετεωρολογικά δεδομένα. Συνολικά προβλέπεται η εγκατάσταση 105 σταθμών, εκ των οποίων 55 θα είναι καθαρά υδρομετρικοί και 50 θα συνδυάζουν μετρήσεις στάθμης και καιρικών συνθηκών.
Τα δεδομένα θα μεταδίδονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα μέσω τηλεμετρίας σε κεντρικό σύστημα, επιτρέποντας τη συνεχή παρακολούθηση του υδρογραφικού δικτύου και την άμεση ενεργοποίηση μηχανισμών προειδοποίησης σε περίπτωση επικίνδυνων φαινομένων.
Πρόγνωση και έγκαιρη ειδοποίηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάπτυξη σύγχρονου υδρομετεωρολογικού μοντέλου πρόγνωσης, το οποίο θα παρέχει εκτιμήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα και την εξέλιξη της στάθμης των υδάτων έως και τρεις ημέρες νωρίτερα. Παράλληλα, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης το σύστημα θα μπορεί –σε επόμενη φάση– να προβλέπει την άνοδο της στάθμης με ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια, αυξάνοντας τον χρόνο προειδοποίησης κατά 6 έως 12 ώρες.
Το σύστημα θα συνοδεύεται από πλατφόρμα οπτικοποίησης δεδομένων (dashboards), μέσω της οποίας οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν άμεση εικόνα της κατάστασης, ενώ θα αποστέλλονται ειδοποιήσεις μέσω SMS και email όταν ξεπερνιούνται κρίσιμα όρια ασφαλείας.
Σταδιακή ανάπτυξη του δικτύου
Η ανάπτυξη του δικτύου θα γίνει σε φάσεις, με την εγκατάσταση 20 σταθμών στον πρώτο χρόνο, 30 στον δεύτερο και την ολοκλήρωση με 44 σταθμούς έως το τέλος του έργου. Παράλληλα, θα καταγραφούν τα υδραυλικά χαρακτηριστικά των σημείων εγκατάστασης, ώστε να καθοριστούν όρια ασφαλείας και να ενισχυθεί η ακρίβεια των προβλέψεων. Τα σημεία θα επιλεγούν με βάση υδρολογικά, κοινωνικοοικονομικά και μετεωρολογικά κριτήρια.
Σε επιλεγμένες θέσεις θα τοποθετηθούν και κάμερες χαμηλού κόστους για οπτική παρακολούθηση της στάθμης των υδάτων, χωρίς να τίθενται ζητήματα προσωπικών δεδομένων, καθώς θα εστιάζουν αποκλειστικά στην κοίτη των ποταμών.
Το ΕΛΚΕΘΕ αναλαμβάνει την επιστημονική υποστήριξη, την ανάπτυξη των μοντέλων και τη λειτουργία του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, αξιοποιώντας την εμπειρία του σε αντίστοιχα έργα.
Ο Αναπτυξιακός Οργανισμός Πελοποννήσου θα έχει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση, την οικονομική παρακολούθηση, την προμήθεια εξοπλισμού και την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων, ενώ θα συμβάλει και στην επιχειρησιακή λειτουργία του συστήματος.
Παράλληλα, προβλέπεται η πρόσληψη εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού για την παρακολούθηση του συστήματος, καθώς και η εκπαίδευση των στελεχών της Πολιτικής Προστασίας για τη χρήση των νέων εργαλείων.
Κλιματική κρίση
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης των υποδομών πολιτικής προστασίας, καθώς η Ελλάδα και ειδικότερα η Πελοπόννησος αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους από πλημμύρες, πυρκαγιές και άλλα ακραία φαινόμενα λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Οι πλημμύρες, άλλωστε, αποτελούν τη δεύτερη συχνότερη φυσική καταστροφή μετά τις δασικές πυρκαγιές, με σημαντικές επιπτώσεις σε υποδομές, καλλιέργειες και οικισμούς. Η ανάγκη για έγκαιρη προειδοποίηση και αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων καθίσταται πλέον κρίσιμη.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027», ενώ η υλοποίηση των επιμέρους υποέργων θα γίνει με συνδυασμό αυτεπιστασίας και δημόσιων διαγωνισμών.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου διατηρεί τον συνολικό συντονισμό και την ευθύνη της πράξης, ενώ η ομαλή χρηματοδότηση θεωρείται βασική προϋπόθεση για την απρόσκοπτη εξέλιξή της.
Με την ολοκλήρωση του έργου, η Περιφέρεια αναμένεται να διαθέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης και διαχείρισης πλημμυρικών κινδύνων, ενισχύοντας την ασφάλεια των πολιτών και τη θωράκιση των υποδομών απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Της Βίκυς Βετουλάκη
