Η πλατεία της Υπαπαντής ανακαινίστηκε. Το έργο παρουσιάστηκε ως μια σημαντική παρέμβαση για την πόλη. Όμως, πίσω από το νέο δάπεδο και τις αισθητικές παρεμβάσεις παραμένει ένα ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί. Είναι αυτή η τύχη που αξίζει στις αρχαίες Φαρές;
Αντί η πλατεία να μετατραπεί σε ένα μοναδικό αρχαιολογικό και πολιτιστικό τοπόσημο, οι αρχαιότητες περιορίστηκαν σε μια ελάχιστη γωνιά, μιας φαραωνικής, άνυδρης και άχρωμης πλατείας. Η ευκαιρία να αναδειχθεί η ιστορική συνέχεια της Καλαμάτας χάθηκε.
Και εδώ γεννώνται εύλογα ερωτήματα.
Είναι αυτό ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα της σημερινής Δημοτικής Αρχής; Είναι αυτή η αντίληψη για την ανάπτυξη;
Μπορεί μια πόλη να μιλά για εξωστρέφεια και πολιτισμό, όταν το σημαντικότερο ίσως αρχαιολογικό της εύρημα παραμένει ουσιαστικά στο περιθώριο;
Ακόμη πιο σοβαρό είναι το ερώτημα: Ποιος ωφελήθηκε από αυτή την επιλογή; Ποια ανάγκη εξυπηρετούσε η απομόνωση των αρχαιοτήτων αντί της ουσιαστικής ανάδειξής τους; Υπήρξαν άλλες λύσεις που δεν εξετάστηκαν ή απορρίφθηκαν; Οι δημότες δικαιούνται σαφείς απαντήσεις.
Η εικόνα που αντικρίζει σήμερα ο επισκέπτης δεν αποπνέει τον σεβασμό που αξίζει σε ένα μνημείο με ιστορία χιλιάδων ετών. Αντίθετα, δημιουργεί την αίσθηση ότι οι αρχαιότητες αντιμετωπίστηκαν ως πρόβλημα που έπρεπε να περιοριστεί και όχι ως πολύτιμο στοιχείο της ταυτότητας της πόλης.
Η Καλαμάτα είχε την ευκαιρία να αποκτήσει μια πλατεία διεθνών προδιαγραφών, όπου η καθημερινότητα θα συνυπήρχε με την ιστορία των αρχαίων Φαρών. Μια πλατεία που θα αποτελούσε σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τον ποιοτικό τουρισμό. Αντί γι’ αυτό, επιλέχθηκε μια λύση που συνεχίζει να προκαλεί προβληματισμό και αντιδράσεις.
Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη. Είναι η ίδια η ανάπτυξη όταν αξιοποιείται με όραμα.
Οι αρχαίες Φαρές δεν ανήκουν σε καμία Δημοτική Αρχή. Ανήκουν στην ιστορία της Καλαμάτας και στις επόμενες γενιές. Και η ιστορία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα στοιχείο που απλώς «χωράει» σε μια γωνιά μιας πλατείας.
Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει ευρέως ανοιχτό.
Θέλουμε μια πόλη που θα στηρίζει το μέλλον της πάνω στη μοναδική ιστορία της ή μια πόλη που θα αφήνει τις μεγαλύτερες ευκαιρίες της να χάνονται κάτω από το τσιμέντο και τη σιωπή;
Του Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλου
Γεωλόγου – γεωτεχνικού Περιβάλλοντος M.Sc., επιστημονικού συμβούλου περιβαλλοντικών και τεχνικών έργων, προέδρου ΑΣ Καλαμάτας
