Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών δεν είναι άγνωστος στους περισσότερους Έλληνες οφειλέτες. Όσοι όμως τον δοκίμασαν τα προηγούμενα χρόνια και βρέθηκαν προ απόρριψης, ή όσοι τον απέφυγαν επειδή θεωρούσαν πως δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις, έχουν λόγο να τον ξανακοιτάξουν. Ο νόμος 5193/2025, που ψηφίστηκε τον Απρίλιο του 2025 και εξακολουθεί να διαμορφώνει τη διαδικασία μέχρι σήμερα, άλλαξε αρκετά από τα δεδομένα που πολλοί είχαν στο μυαλό τους.
Τι άλλαξε ουσιαστικά
Η βασική φιλοσοφία του μηχανισμού παραμένει ίδια: μια ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου ο οφειλέτης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, υποβάλλει αίτηση για συνολική ρύθμιση των οφειλών του προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers, χωρίς να χρειάζεται να περάσει από δικαστήριο. Αυτό που άλλαξε είναι ποιος μπορεί να μπει στη διαδικασία και με ποιους όρους.
Το πιο σημαντικό: διευρύνθηκαν τα όρια επιλεξιμότητας για όσους πλησιάζουν τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη. Πρόσωπα που πληρούν έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων του ευάλωτου οφειλέτη, με ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 90 ημερών προς χρηματοδοτικούς φορείς που δεν ξεπερνούν συνολικά τις 300.000 ευρώ, αποκτούν πλέον το τεκμήριο συναίνεσης των πιστωτών στην πρόταση του υπολογιστικού εργαλείου, προνόμιο που παλαιότερα ίσχυε αποκλειστικά για τους ευάλωτους οφειλέτες.
Δεύτερο σημείο-κλειδί: όσοι είχαν απορριφθεί στο παρελθόν, αλλά πλέον πληρούν τα νέα διευρυμένα κριτήρια, απέκτησαν δικαίωμα επανυποβολής αίτησης, μια «δεύτερη ευκαιρία» για φακέλους που είχαν κλείσει ως ανεπιτυχείς. Ο νόμος έφερε επίσης προστασία στο ποινικό σκέλος: όσοι είναι ενταγμένοι σε ρύθμιση δεν διώκονται για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, ενώ ο πιστωτής υποχρεούται πλέον να καταθέτει γραπτή πρόταση τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τυχόν πλειστηριασμό.
Η νέα ρύθμιση για την πρώτη κατοικία
Στο ίδιο πνεύμα κινείται η αλλαγή που ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2026 ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης: για πρώτη φορά, ο οφειλέτης θα μπορεί να διαχωρίζει την κύρια κατοικία του από την υπόλοιπη περιουσία του, πετυχαίνοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερη δόση. Αν επιλέξει αυτή τη διαδρομή, ο αλγόριθμος θα υπολογίζει την πρόταση με βάση μόνο την αξία της πρώτης κατοικίας, τη μεγαλύτερη τιμή μεταξύ εμπορικής αξίας και αξίας ΕΝΦΙΑ, και όχι το σύνολο της περιουσίας του. Το αντιστάθμισμα είναι ότι τα λοιπά ακίνητα θα εκποιούνται ηλεκτρονικά μέσω πλειστηριασμού ως όρος της ίδιας της σύμβασης, ενώ ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση.
Γιατί έχει σημασία στην πράξη
Στην καθημερινή διαχείριση υποθέσεων, η διαφορά είναι αισθητή: οφειλέτες που πριν από ένα χρόνο θα απορρίπτονταν λόγω εισοδηματικών ορίων, σήμερα μπορεί να πληρούν τα διευρυμένα κριτήρια και να αποκτούν ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση απέναντι σε τράπεζες και servicers, αφού η πρόταση του εργαλείου γίνεται τεκμαρτά αποδεκτή από τον πιστωτή. Το ίδιο ισχύει και για όσους είχαν απορριφθεί παλιότερα — η επανυποβολή δεν είναι πια θεωρητική δυνατότητα, είναι κάτι που αξίζει να ελεγχθεί άμεσα.
Ένα όμως δεν αλλάζει ποτέ: καμία πρόταση ρύθμισης δεν πρέπει να γίνεται αποδεκτή στα λόγια. Διάρκεια, δόση, επιτόκιο, έξοδα και όροι απώλειας χρειάζονται έγγραφη τεκμηρίωση και προσεκτικό έλεγχο πριν από κάθε υπογραφή. Το αν μια ρύθμιση θα «κρατήσει» εξαρτάται από τον σωστό υπολογισμό εξαρχής — όχι από την αισιοδοξία της πρώτης δόσης.
Η Apteum Financial Services παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τον εξωδικαστικό μηχανισμό και στέκεται δίπλα σε κάθε οφειλέτη που θέλει να εξετάσει, με σοβαρότητα, αν και πώς του συμφέρει να ενταχθεί.
Μαρία Καστριτσέα – Apteum Financial Services
Στοιχεία επικοινωνίας: 6970297495
Facebook: Apteum Financial Services
Email: mgk.apteum@gmail.com
Πηγή αναφοράς: exodikastikos.info, taxheaven.gr, nb.org, ertnews.gr — ενημέρωση Ιούνιος 2026, με βάση τον ν. 4738/2020 όπως τροποποιήθηκε από τον ν. 5193/2025 και τον ν. 5270/2026.
