Παρουσιάστηκε το βιβλίο του Παναγιώτη Κατσίβελα για την άγνωστη ιστορία των Γαργαλιάνων 1901-1940 – Εύσημα στον συγγραφέα για την καταγραφή της ιστορίας της περιοχής

Το τρίτο βιβλίο του ιατρού, πρώην δημάρχου Τριφυλίας και τέωςπροέδρου ΕΚΕΑ, Παναγιώτη Α. Κατσίβελα, για την ιστορία των Γαργαλιάνων με τίτλο «Η Άγνωστη Ιστορία των Γαργαλιάνων 1901-1940», από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα», παρουσιάστηκε ενώπιον πολυπληθούς κοινού, σε εκδήλωση του Μορφωτικού Συλλόγου Γυναικών Γαργαλιάνων, το βράδυ της Δευτέρας στον προαύλιο χώρο της Βιβλιοθήκης στο Πάρκο των Γαργαλιάνων. 

Στο βιβλίο ο συγγραφέας καταγράφει την ιστορία της περιοχής των Γαργαλιάνων την περίοδο 1901-1940. Πρόκειται για μια εποχή που συνταράσσεται από κοσμοϊστορικά γεγονότα τα οποία συγκλονίζουν την παγκόσμια κοινότητα: από την άνοδο του κομμουνισμού, την έκρηξη του Μεγάλου Πολέμου, την εμφάνιση του φασισμού και του ναζισμού, και την παγκόσμια χρεοκοπία του 1929, μέχρι το Ολοκαύτωμα του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσα από αναλυτικές αναφορές του Τύπου της εποχής και δηλώσεις επώνυμων πολιτικών ανδρών, ξετυλίγεται η διαπάλη μιας μικρής γεωγραφικά περιοχής με μεγαλοσύνη στην καρδιά και το φρόνημα, προκειμένου να ακουστεί η δική της φωνή σε όλα τα επίπεδα: στην πολιτική, την κοινωνική πρόνοια, την παιδεία, τις επιστήμες, τον πολιτισμό, τη λογοτεχνία, τις τέχνες. 

Την παρουσίαση έκανε η φιλόλογος του Γενικού Λυκείου Γαργαλιάνων, Λάνα Γ. ∆ημάκη, ενώ κείμενα ανέγνωσε η Ειρήνη Αλ. Παπαχριστοφίλου. 

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιαζόταν από βιντεοπροβολέα ιστορικό φωτογραφικό υλικό αρχείου της εποχής 1901-1940. Την εκδήλωση «άνοιξε» η πρόεδρος του Μ.Σ.Γ. Γαργαλιάνων, Ελένη Τσαγκάρη, καλωσορίζοντας το κοινό, ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής μνήμης για τον τόπο, αλλά και στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, ιδιοκτήτη και επί σειρά ετών προέδρου των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα» και ιδρυτή των εκδόσεων «Πεδίο», ο οποίος έφυγε ξαφνικά από τη ζωή πριν από έναν χρόνο σχεδόν. 

Η ίδια τόνισε την αξία του πονήματος του κ. Κατσίβελα επισημαίνοντας ότι η ιστορία ενός τόπου δεν αποτελεί απλώς μια ακολουθία ημερομηνιών, γεγονότων και ονομάτων, αλλά περιλαμβάνει τους ανθρώπους, τις αγωνίες, τις χαρές και τις δυσκολίες τους, ενώ σημείωσε με έμφαση ότι η ιστορία των Γαργαλιάνων αποτελεί μια σημαντική παρακαταθήκη που αξίζει να γίνει γνωστή, να διατηρηθεί και να μεταφερθεί στις νεότερες γενιές, ευχαριστώντας τον συγγραφέα για την προσφορά του! Συγκινητικό χαιρετισμό απηύθυνε στη συνέχεια η εκδότρια και πρόεδρος της «ΠΕΔΙΟ MEDIA A.E.», Γιούλη Παπαχριστοφίλου, η οποία ευχαρίστησε τον Παναγιώτη Α. Κατσίβελα για την εμπιστοσύνη του, αλλά και τον Μορφωτικό Σύλλογο Γυναικών Γαργαλιάνων για τη διοργάνωση της εκδήλωσης. 

Μιλώντας εκ μέρους των εκδόσεων «Πεδίο» και «Ελληνικά Γράμματα», αναφέρθηκε στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, τον οποίο χαρακτήρισε ως έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους εκδότες της χώρας, με σχεδόν 40 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον χώρο του βιβλίου. Όπως είπε, ο Παύλος Παπαχριστοφίλου συνέχισε την οικογενειακή παράδοση, παραλαμβάνοντας την επαγγελματική σκυτάλη από τον πατέρα του, Μίμη Παπαχριστοφίλου, ο οποίος είχε βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών, και αφιέρωσε την πορεία του στην έρευνα και στη διάδοση της γνώσης. 

Η ίδια αναφέρθηκε, επίσης, στην κοινή προσωπική και επαγγελματική τους πορεία, σημειώνοντας ότι θεωρεί χρέος της όχι μόνο τη διαφύλαξη, αλλά και τη συνέχιση και ανάπτυξη του έργου του. 

Για τον Παναγιώτη Α. Κατσίβελα μίλησε με θερμά λόγια, κάνοντας αναφορά στην πολύπλευρη πορεία του, στη σχέση του με τους Γαργαλιάνους και στο ενδιαφέρον του για την έρευνα και τη γνώση. Τον ευχαρίστησε δε για την εμπιστοσύνη και ευχήθηκε το νέο βιβλίο να είναι καλοτάξιδο, εκφράζοντας παράλληλα την προσμονή της για το επόμενο συγγραφικό του βήμα. 

Από την πλευρά του, ο Παναγιώτης Α. Κατσίβελας ευχαρίστησε το πολυπληθές κοινό, σημειώνοντας πως χωρίς τη δική τους παρουσία η συνολική προσπάθεια δε θα είχε την ίδια αξία. Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον Μορφωτικό Σύλλογο Γυναικών Γαργαλιάνων για τη στήριξη και τη συμβολή του, επισημαίνοντας ότι η προσπάθεια καταγραφής της τοπικής ιστορίας δεν αποτελεί προσωπική υπόθεση, αλλά μια διαδικασία που αφορά συνολικά στην κοινωνία. Ο συγγραφέας αναφέρθηκε στη σταδιακή δημιουργία ενός ευρύτερου ενδιαφέροντος γύρω από το παρελθόν των Γαργαλιάνων, με πολίτες να συνεργάζονται και να παραχωρούν οικογενειακά κειμήλια και αρχεία, προκειμένου να διασωθούν και να αξιοποιηθούν. 

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απηύθυνε στη Λάνα Δημάκη και στην Ειρήνη Παπαχριστοφίλου για την παρουσίαση. 

Με συγκίνηση αναφέρθηκε και στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, μιλώντας για έναν σημαντικό Γαργαλιανιώτη, άνθρωπο των τεχνών και των γραμμάτων και προσωπικό του φίλο, ο οποίος είχε στηρίξει την προσπάθεια καταγραφής της ιστορίας του τόπου. Παράλληλα, ευχαρίστησε τη Γιούλη Παπαχριστοφίλου για τη συνέχιση του έργου του. 

Αναφερόμενος στη συγγραφική του προσέγγιση εξήγησε ότι επέλεξε να μην περιοριστεί σε μια στεγνή παράθεση γεγονότων, αλλά να εστιάσει στις λεπτομέρειες και στον τρόπο λειτουργίας της πόλης, επιχειρώντας να αναδείξει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των Γαργαλιάνων και το συλλογικό τους παρελθόν. Η αφήγηση ακολουθεί χρονολογική σειρά, επιλογή που επιτρέπει τη σύγκριση και την καλύτερη κατανόηση των γεγονότων. Υπογράμμισε, δε, ότι επιδιώκει να παρουσιάζει πρωτίστως τις πηγές και να αποφεύγει την προσωπική παρέμβαση στην ιστορική αφήγηση. Όπως τόνισε, αρνείται τη χειραγώγηση της ιστορίας μέσω αποσιωπήσεων ή επιλεκτικής καταγραφής και επιδιώκει, στον βαθμό που αυτό είναι ανθρωπίνως δυνατό, την ακριβή αποτύπωση των γεγονότων. Στάθηκε ακόμη στη σημασία της ιστορίας των ίδιων των ανθρώπων που γεννήθηκαν, έζησαν και δημιούργησαν στους Γαργαλιάνους, επισημαίνοντας ότι μέσα από τις προσωπικές τους διαδρομές η ιστορία μιας πόλης αποκτά πολύ μεγαλύτερο εύρος. 

Ο κ. Κατσίβελας εξέφρασε παράλληλα την αισιοδοξία του για το μέλλον της περιοχής, σημειώνοντας ότι η γνώση του παρελθόντος και η αυτογνωσία μπορούν να αποτελέσουν βασικές προϋποθέσεις για μια νέα περίοδο ανάπτυξης του τόπου. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στον επόμενο στόχο της προσπάθειας, αποκαλύπτοντας πως όραμα είναι η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού μουσείου για την ιστορία των Γαργαλιάνων. 

Μέχρι σήμερα έχουν ήδη συγκεντρωθεί περισσότερες από 1.500 σελίδες αρχείων και πάνω από 2.000 φωτογραφίες από την περιοχή! 

Ακολούθως έλαβαν τον λόγο ο Αθανάσιος Τερζάκης και ο ιατρός Σπυρίδων Ζόμπολος, δίδοντας εύσημα στον συγγραφέα για την καταγραφή και παρουσίαση της ιστορίας των Γαργαλιάνων. Σημειώνεται ότι ο Παναγιώτης Α. Κατσίβελας έχει συγγράψει πλήθος ιατρικών εργασιών-μελετών, οι οποίες έχουν ανακοινωθεί σε συνέδρια και έχουν δημοσιευθεί σε ιατρικά περιοδικά. 

Έργα του: 1. Η άγνωστη ιστορία των Γαργαλιάνων (1829-1900), Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2022. 2. Η συμβολή της περιοχής των Γαργαλιάνων στην Επανάσταση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2021. 3. Η Ιατρική στη Μεσσηνία κατά την Επανάσταση του 1821 και η υγειονομική κατάσταση μετά την Απελευθέρωση, Γαργαλιάνοι 2021. 4. «Τετράδια Ιστορίας»: Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 100 άρθρα για την ιστορία των Γαργαλιάνων και της Τριφυλίας.

Του Ηλία Γιαννόπουλου