Έναρξη συνεδρίου ΚΕΔΕ: Οκτώ διεκδικήσεις και προειδοποίηση για κινητοποιήσεις

Θ. Λιβάνιος από την Καλαμάτα: 275 εκατ. ευρώ στους Δήμους και τις ΔΕΥΑ

Την ανάγκη μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης του κράτους, με ισχυρούς Δήμους, επαρκή χρηματοδότηση και πραγματική διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, έθεσε στο επίκεντρο του τριήμερου συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που ξεκίνησε από χθες στην Καλαμάτα, ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου.

Παρουσιάζοντας κατά την έναρξή του τις θεσμικές κατακτήσεις, τις οικονομικές διεκδικήσεις και τις προτεραιότητες της Αυτοδιοίκησης, ο κ. Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η αποκέντρωση παραμένει ανολοκλήρωτη όσο οι Δήμοι καλούνται να ασκούν διαρκώς περισσότερες αρμοδιότητες χωρίς τους αναγκαίους πόρους. «Καμία νέα αρμοδιότητα στους Δήμους χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους», ξεκαθάρισε, προσδιορίζοντας την αδιαπραγμάτευτη θέση της ΚΕΔΕ για τη μελλοντική σχέση Κεντρικής Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.

Οι εργασίες του τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που συγκεντρώνει και φέτος εκατοντάδες συνέδρους από κάθε γωνιά της χώρας, ξεκίνησε χθες παρουσία πολλών υπουργών και με ομιλία του ίδιου του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τον κρίσιμο παρεμβατικό της ρόλο.

Σημαντικές παρεμβάσεις για την οικονομική ενίσχυση των Δήμων, την αντιμετώπιση των ενεργειακών οφειλών των ΔΕΥΑ, αλλά και την επιτάχυνση των προσλήψεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, από το βήμα του συνεδρίου.

Έναρξη συνεδρίου
Τον συντονισμό και το αρχικό καλωσόρισμα των εκατοντάδων συνέδρων έκανε ο Μεσσήνιος γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ Δημήτρης Καφαντάρης, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος μεταφέροντας το μήνυμα του αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος.

Στο μήνυμά του ο αρχιεπίσκοπος μίλησε για τις τοπικές κοινωνίες και πως η ευαισθητοποίησή τους μπορεί να γίνει πηγή γόνιμων παρεμβάσεων, αλλά και για πιο άμεση συμμετοχή στα κοινά, με ενεργοποίηση της ευθύνης του ενός για το σύνολο και του συνόλου για τον καθένα.

Στην κεντρική του ομιλία ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Κυρίζογλου μίλησε για χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,3 δισ. ευρώ που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη αποτίμησης του κόστους άσκησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων.

Η μελέτη εκπονήθηκε από την ΚΕΔΕ, σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ και υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, καταγράφοντας το πραγματικό οικονομικό βάρος που επωμίζονται οι Δήμοι. Ειδικότερα, το κόστος λειτουργίας τους για το 2025 ανήλθε σε 5,34 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) για το 2026 διαμορφώνεται σε 3,040 δισ. ευρώ.

Ο κ. Κυρίζογλου αναγνώρισε ότι οι ΚΑΠ αυξήθηκαν από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,04 δισ. ευρώ το 2026, επισήμανε, ωστόσο, ότι το 2009 έφθαναν τα 3,5 δισ. ευρώ, όταν το λειτουργικό κόστος των Δήμων ήταν σημαντικά χαμηλότερο. Ενδεικτική της απόκλισης είναι και η συμμετοχή των δημοτικών δαπανών στο ΑΕΠ, καθώς στην Ελλάδα περιορίζεται στο 4,01%, έναντι 11,27% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

«Δε θέλουμε οι δήμαρχοι να είμαστε επαίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η επαρκής χρηματοδότηση αποτελεί προϋπόθεση για την εξυπηρέτηση των πολιτών, χωρίς πρόσθετα βάρη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οκτώ βασικές οικονομικές διεκδικήσεις
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τις οκτώ οικονομικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ, οι οποίες έχουν ήδη υποβληθεί στον πρωθυπουργό. Κεντρικό αίτημα είναι η κάλυψη του λειτουργικού κόστους των Δήμων, με απόδοση εντός πενταετίας του 7% των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού και μακροπρόθεσμο στόχο τη διάθεση του 8% του ΑΕΠ στην Αυτοδιοίκηση.

Παράλληλα, ζητούνται νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις τοπικές υποδομές, τριετές πρόγραμμα προσλήψεων, κάλυψη των πρόσθετων μισθολογικών επιβαρύνσεων που αποφασίζει το κράτος, ειδική μέριμνα για ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους και μείωση του ενεργειακού κόστους. Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνονται ακόμη η επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού, η κατάργηση του τέλους ταφής και η επιστροφή των ήδη εισπραχθέντων πόρων, η χρηματοδότηση έργων ανακύκλωσης, ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και η καθιέρωση μόνιμου μηχανισμού κοστολόγησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, τον οποίο χαρακτήρισε σημαντική θεσμική κατάκτηση, σημειώνοντας ότι ενσωματώθηκε πάνω από το 90% των προτάσεων της ΚΕΔΕ και ενοποιούνται περισσότερες από 2.000 διάσπαρτες διατάξεις. Θετικές ρυθμίσεις αποτελούν, επίσης, η σύνδεση νέων αρμοδιοτήτων με αντίστοιχη χρηματοδότηση, η στελέχωση με περισσότερες από 9.000 θέσεις των κοινωνικοπρονοιακών δομών και η προβλεπόμενη ενίσχυση των ΔΕΥΑ με 200 εκατ. ευρώ. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι ο νέος Κώδικας δεν αρκεί για να ολοκληρωθεί η μεταρρύθμιση, εάν δεν εφαρμοστούν ουσιαστικά οι συνταγματικές προβλέψεις για την αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης.

Στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης επανέφερε τις προτάσεις για τα άρθρα 101 και 102, ζητώντας ουσιαστική αποκέντρωση, με την Κεντρική Διοίκηση να διατηρεί επιτελικό ρόλο και τους Δήμους να αναλαμβάνουν ευθύνη στην εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών.

Συνέδεσε ακόμη την ενίσχυση των Δήμων με την αντιμετώπιση του δημογραφικού και τη συγκράτηση του πληθυσμού στην περιφέρεια.

Για τη διαχείριση του νερού, υπερασπίστηκε τον δημόσιο χαρακτήρα της ύδρευσης, απορρίπτοντας υποχρεωτικές συνενώσεις ΔΕΥΑ με ΕΥΔΑΠ ή ΕΥΑΘ χωρίς τη συναίνεση των Δήμων. Ζήτησε, επίσης, δίκαιο σχεδιασμό στη διαχείριση απορριμμάτων, επιτάχυνση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και παραμονή των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους.

Προειδοποίηση για κινητοποιήσεις
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ προανήγγειλε παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση και τα κόμματα, αλλά και ενεργό συμμετοχή στη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι εάν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες απαντήσεις στα οικονομικά αιτήματα, η Αυτοδιοίκηση θα προχωρήσει σε δυναμικές κινητοποιήσεις, ακόμη και σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή.

Τέλος, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση της ΚΕΔΕ το 2027, ανακοίνωσε επετειακή εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις αρχές Μαρτίου και κάλεσε τους αιρετούς να συγκροτήσουν μια «Συμμαχία Ευθύνης» για την επόμενη δεκαετία.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή Ελλάδα χωρίς ισχυρούς Δήμους», ήταν το μήνυμα με το οποίο συνόψισε τη θέση της ΚΕΔΕ για το μέλλον της Αυτοδιοίκησης.

Υπουργός Εσωτερικών
Πρόσθετη ενίσχυση 35 εκατ. ευρώ στους Δήμους μέσα στον Νοέμβριο και χρηματοδότηση 240 εκατ. ευρώ για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης ανακοίνωσε από την πλευρά του ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, κατά την ομιλία του στο συνέδριο.

Ανακοίνωσε δε σειρά οικονομικών και θεσμικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Ειδικότερα, μετά την πρόσφατη καταβολή περίπου 140 εκατ. ευρώ στους Δήμους, ο υπουργός ανακοίνωσε νέα συμπληρωματική χρηματοδότηση περίπου 35 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου, για την κάλυψη μέρους της πρόσθετης ενεργειακής επιβάρυνσης, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου, υπολογίζεται στο ίδιο ποσό για το 2026 σε σχέση με το 2025.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των κριτηρίων κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους. Επισήμανε, επίσης, ότι πρέπει να εξεταστούν ευνοϊκότεροι όροι ηλεκτροδότησης για τους 332 Δήμους, καθώς οι ανάγκες τους δεν μπορούν να εξομοιώνονται με εκείνες των εμπορικών επιχειρήσεων.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι η χρηματοδότηση των ΔΕΥΑ με περίπου 240 εκατ. ευρώ, η κατανομή των οποίων αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες. Από αυτά, 200 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και 40 εκατ. ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών. Τα χρήματα θα κατευθυνθούν στην κάλυψη μέρους των ληξιπρόθεσμων ενεργειακών οφειλών, χωρίς να αποκλείονται επιχειρήσεις με μικρές ή μηδενικές οφειλές. Επιπλέον, θα καλυφθεί το σύνολο των ενεργειακών χρεών των καταργούμενων συνδέσμων ύδρευσης, ύψους περίπου 20 εκατ. ευρώ. Σε επόμενο στάδιο θα εξεταστεί ευρύτερη ρύθμιση των υπόλοιπων οφειλών, με περιορισμό τόκων και προσαυξήσεων.

Στο μέτωπο της υποστελέχωσης, ο υπουργός ανέφερε ότι έχουν εγκριθεί περίπου 20.000 θέσεις τα τελευταία χρόνια, πολλές από τις οποίες παραμένουν ακάλυπτες. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, εξετάζονται ταχύτερες διαδικασίες αναπλήρωσης όσων αρνούνται τον διορισμό, συμπληρωματικές διαδικασίες επιλογής και επέκταση του κριτηρίου εντοπιότητας.

Ο κ. Λιβάνιος εμφανίστηκε, επίσης, ανοιχτός σε διορθώσεις του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, με πιθανό νέο νομοσχέδιο έως το τέλος του 2026 ή τις αρχές του 2027.

Τέλος, αναφέρθηκε στις περίπου 9.000 εγκεκριμένες μόνιμες προσλήψεις στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, δεσμευόμενος για συνέχιση της χρηματοδότησης της μισθοδοσίας μετά τη λήξη του προγράμματος.

Για τις σχολικές υποδομές, αναγνώρισε την ανάγκη πρόσθετων πόρων συντήρησης, ενώ προανήγγειλε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τεχνική υποστήριξη μικρών Δήμων.

Της Βίκυς Βετουλάκη