Τι είδαν και τι προτείνουν οι ειδικοί για τις κατολισθήσεις σε Ταΰγετο, Κάστρο, Θουρία, Λαίικα

Άργησε να έρθει, το περιεχόμενό της όμως είναι σημαντικό και έχει τεθεί υπό μελέτη από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Καλαμάτας, συγκεκριμένα από τον προϊστάμενο του Τμήματος Συντηρήσεων και Αυτεπιστασίας, Βασίλη Χρονόπουλο, προκειμένου να δρομολογηθεί η εφαρμογή κάποιων από τα προτεινόμενα μέτρα για την αντιμετώπιση των κατολισθήσεων στην Αλαγονία, τη Νέδουσα, το Καρβέλι, τον Λαδά, την Αρτεμισία, το Ελαιοχώρι, τα Λαίικα, τη Θουρία, αλλά και την Καλαμάτα, στην περιοχή γύρω από το Κάστρο. Είναι η Έκθεση Τεχνικογεωλογικής Αναγνώρισης Κατολισθητικών Φαινομένων της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών – ΕΑΓΜΕ (πρώην ΙΓΜΕ). Αφορά στις κατολισθήσεις και τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις πολυήμερες βροχοπτώσεις του περασμένου Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου στις παραπάνω Κοινότητες. 

Την Έκθεση υπογράφουν η Ελευθερία Πογιατζή, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Γενικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και ο Εμμανουήλ Ζόμπολας, συνεργάτης της ίδιας Διεύθυνσης. 

Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών πραγματοποίησε αυτοψία σε σημεία των παραπάνω Κοινοτήτων όπου σημειώθηκαν κατολισθητικά φαινόμενα στις 20 Φεβρουαρίου 2026, ύστερα από υπόδειξη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου. 

Οι εκπρόσωποι της Αρχής περιγράφουν την κατάσταση που είδαν στα συγκεκριμένα σημεία και προτείνουν μέτρα προστασίας. Για την περίπτωση της Αλαγονίας παρουσιάζονται στοιχεία από το ιστορικό των κατολισθήσεων. Αλλεπάλληλες εκθέσεις έχουν γίνει για τις κατολισθήσεις από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα και το πρόβλημα φαίνεται να εστιάζεται σε δύο περιοχές, στον Μαχαλά και στη γειτονιά Φεσσατέικα. Ωστόσο, συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση της κατάστασης στην Αλαγονία δεν υπάρχουν, παρά μόνο επαναλαμβάνονται γενικές συμβουλές. Αντίθετα, κάπως πιο συγκεκριμένα έργα ή μελέτες προτείνονταιγια τις υπόλοιπες περιοχές. 

ΑΛΑΓΟΝΙΑ

Για την Αλαγονία στην έκθεση σημειώνεται, όσον αφορά στο ιστορικό των κατολισθήσεων, ότι «τα πρώτα καταγραφέντα κατολισθητικά φαινόμενα χρονολογούνται από το 1962, όταν αυτά έπληξαν τον κεντρικό οικισμό στη θέση Φεσσατέικα».Συγκεκριμένα, έκθεση του ΙΓΕΥ το 1965 «αναφέρεται στα παλαιότερα κατολισθητικά φαινόμενα (1962) που έλαβαν χώρα στη θέση Φεσσατέικα (σύμφωνα με μαρτυρίες των κατοίκων) και στη συνέχεια περιγράφει τα φαινόμενα που δημιουργήθηκαν μετά τηδιάνοιξη της δημοσίας οδού προς Μαχαλά (1965), τα οποία επηρέασαν ολόκληρο τον συνοικισμό Φεσσατέικα μέχρι του ύψους των 840-880 μέτρων. Παρουσιάσθηκαν ρωγμές σε 6-7 οικίες». 

Η έκθεση του 1965 πρότεινε τη μεταφορά των Φεσσατέικων Αλαγονίας στον κύριο οικισμό, όπως και «μέτρα σταθεροποίησης, τοίχους αντιστήριξης, διευθετήσεις των υδάτων, κατασκευή ξηρολιθιών, καθώς και μικρών φραγμάτων κατά μήκος της κοίτης του ρέματος Λαγκάδι».

Το 1969 εκπονήθηκε νέα έκθεση με αφορμή κατολισθήσεις που σημειώθηκαν στον Μαχαλά το 1967-68, «με αποτέλεσμα να καταστούν ετοιμόρροπες 5 οικίες και άλλες 4 να υποστούν σοβαρές ζημιές, καθώς και στο νότιο πρανές του κεντρικού συνοικισμού στη θέση του δημοτικού σχολείου, όπου το πρανές στο πίσω μέρος του σχολείου κατολίσθησε και επίχωσε τον προαύλιο χώρο του σχολείου».

Και με αυτή την έκθεση προτάθηκε η μεταφορά του Μαχαλά και των Φεσσατέικων στον κεντρικό συνοικισμό, όπως και τα έργα που είχε προτείνει η έκθεση του 1965. 

Με άλλη έκθεση, του 1972, προκύπτει ότι το 1970 ο Μαχαλάς χαρακτηρίστηκε μεταφερόμενος οικισμός λόγω κατολίσθησης. Σε αυτή τη νέα έκθεση, όμως, «προέκυψε ότι δεν υπάρχει λόγος μεταφοράς, αφού μόνο ένα τμήμα του συνοικισμού επλήγη από κατολισθήσεις (επλήγησαν 5 από 48 συνολικά οικίες)».

Ακολούθησε η έκθεση για τις κατολισθήσεις του 2019, που εντόπισε αστοχίες στη Μεσορούγα της Αλαγονίας και στην Πάνω Μεριά και έγιναν και πάλι προτάσεις «για λήψη προστατευτικών και σταθεροποιητικών μέτρων». 

Ουσιαστικά και η νέα έκθεση προτείνει τα ίδια μέτρα, μόνο που η πρόταση είναι γενική και όχι συγκεκριμένη, ενώ ο Δήμος έχει προβεί σε τέτοια έργα, που άλλα πέτυχαν περισσότερο και άλλα λιγότερο. Πάντως, στην τελευταία αυτή έκθεση σημειώνεται ότι οι «περιγραφείσες αστοχίες στην ευρύτερη περιοχή της Αλαγονίας δεν αποτελούν μεμονωμένα κατολισθητικά φαινόμενα, αλλά εντάσσονται σε ευρύτερες ζώνες εκτεταμένων κατολισθητικών μετακινήσεων, κυρίως βραδείας μετακίνησης (ερπυσμοί), οι οποίες επιταχύνονται σε περιόδους υψηλών και εκτεταμένωνβροχοπτώσεων. Πρόκειται για τις ίδιες περιοχές στις οποίες έχουν εκδηλωθεί κατά το παρελθόν κατολισθητικά φαινόμενα και οι οποίες έχουν περιγραφεί διαχρονικά».

ΣΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Η έκθεση περιγράφει τα φαινόμενα σε συγκεκριμένα σημεία της Αρτεμισίας, για ένα από τα οποία σημειώνει ότι «μετά την προηγούμενη τεχνικογεωλογική αναγνώριση στην ίδια θέση, προτάθηκαν μέτρα αντιστήριξης (Έκθεση ΙΓΜΕ 2019), αυτά δενυλοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα την περαιτέρω επιδείνωση».

Για το πρόβλημα κατολίσθησης στον δρόμο του Ελαιοχωρίου η έκθεση προτείνει «την εκπόνηση λεπτομερούς τεχνικογεωλογικής ή και γεωτεχνικής μελέτης».

Για τη Θουρία και τον χείμαρρο Ξερίλα σημειώνει η έκθεση ότι «ο εγκιβωτισμός της κοίτης κρίνεται επισφαλής και για αυτόπροτείνεται η επέκταση του τοιχίου από οπλισμένο σκυρόδεμα που ήδη υπάρχει πλησίον της παρακείμενη γέφυρας». 

Στην Καλαμάτα έγινε έλεγχος σε διάφορα σημεία με κατολισθήσεις, μεταξύ των οποίων κάτω από το Κάστρο. Η έκθεση αναφέρει ότι «σε όλο το μήκος του πρανούς δυτικά και κατάντη του Κάστρου επικρατούν πλειοκαινικές μάργες, οι οποίες έχουν γεωμηχανική συμπεριφορά ημίβραχου δημιουργώντας ακόμα καικατακόρυφα πρανή, ενώ όταν αποσαθρώνονται δημιουργούν εύκολα επιφανειακό μανδύα αποσάθρωσης. Αυτό έχει ωςαποτέλεσμα την εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων, τα οποία έχουν επίπτωση και στα κτήρια που εδράζονται στα ψηλά σημεία του, αλλά και σε αυτά στη βάση του, καθώς υλικά ενδέχεται να καταλήξουν εκεί. Προτείνεται άμεσα η διενέργεια λεπτομερούς τεχνικογεωλογικής και γεωτεχνικής μελέτης για επιλογή και σχεδιασμό των κατάλληλων έργων σταθεροποίησης καιπροστασίας από τα κατολισθητικά φαινόμενα».

Για το Καρβέλι και περιοχή όπου βράχοι δείχνουν επικίνδυνοι να κατρακυλήσουν, η έκθεση αναφέρει: «Μετά μία σύντομη τεχνικογεωλογική αναγνώριση του χώρου προέκυψαν τα ακόλουθα πρόδρομα συμπεράσματα: Στην περιοχή υπάρχουν και άλλες βραχώδεις εμφανίσεις, οι οποίες δυνητικά μπορούν μελλοντικά να αποτελέσουν σημεία απόσπασης βράχων. Μερικές από αυτές τις εμφανίσεις φαίνεται ότι βρίσκονται στη σημερινή τους θέση έπειτα από μετακίνηση. Αυτό τις κάνει περισσότερο επικίνδυνες, καθώς είναι πιο εύκολη η εκ νέου μετακίνησή τους. Για την επιλογή των κατάλληλων μέτρων προστασίας απαιτείται λεπτομερής τεχνικογεωλογική χαρτογράφηση της περιοχής, ώστε να προσδιορισθούν οι επικίνδυνες εμφανίσεις βράχων στην περιοχή».

Παρατηρήσεις γίνονται ακόμη για σημεία με κατολισθήσεις στον Λαδά, στα Λαίικα και, φυσικά, στη Νέδουσα, όπου σημειώθηκαν δύο μεγάλες κατολισθήσεις. 

Για την κατολίσθηση στην είσοδο της Νέδουσας σημειώνει η έκθεση πως «εικάζεται ότι μεγάλο ρόλο στην εκδήλωση της κατολίσθησης έπαιξε το σύστημα κανονικών ρηγμάτων της περιοχής με διεύθυνση Ανατολή – Δύση και ότι τα υλικά που παρασύρθηκαν ήταν εδαφικά κυρίως. Οι παρεμβάσεις που έγιναν όσο ακόμα ήταν ενεργή η κατολίσθηση μπορεί να βοήθησαν εκ του αποτελέσματος ώστε να κρατηθεί ο δρόμος ανοικτός, όμως δεν είναι η συνήθης πρακτική. Σε κάθε περίπτωση οι εν λόγω παρεμβάσεις θεωρούνται προσωρινά μέτρα και θα πρέπει να υλοποιηθούν μόνιμα έργα εξυγίανσης και σταθεροποίησης του πρανούς. Για την επιλογή και τον σχεδιασμό των κατάλληλων μέτρων απαιτείται η διενέργεια λεπτομερούς τεχνικογεωλογικής και γεωτεχνικής μελέτης για την αποσαφήνιση του μηχανισμού γένεσης».

Στ.Μ. 

Απόλαυση
Απόλαυση

Τα πιο σχετικά.