Θεατρική Διαδρομή: Έρχεται να ταράξει τα νερά με την παράσταση «Στο Σύρμα» του Αντώνη Κατσά


Πρεμιέρα την Παρασκευή 28/2 στο Πνευματικό κέντρο

Μετά την ξεκαρδιστική παράσταση «Συμπέθεροι από τα Τίρανα» η Θεατρική Διαδρομή έρχεται να ταράξει τα νερά με το έργο «Στο Σύρμα», βασισμένο στο «ζεστό» ακόμη βιβλίο του Αντώνη Κατσά (μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή), που αναφέρεται στη ζωή των εκτοπισμένων αντιφρονούντων στη Μακρόνησο, κατά την περίοδο 1947-1950. Αν και τα εμφυλιοπολεμικά γεγονότα είναι από μόνα τους «σκληρά», ο συγγραφέας και οι συντελεστές της παράστασης που σκηνοθετεί ο Κώστας Χαλκιάς «υπόσχονται» ότι η τελική «γεύση» είναι η κάθαρση και όχι η συναισθηματική φόρτιση. Η πρεμιέρα έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου και θα συνεχίσει να παίζεται καθημερινά –εκτός από τις Δευτέρες- έως τις 15 Μαρτίου στις 9 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο. Στον ίδιο χώρο και μπροστά στο συρματοπλεγμένο σκηνικό με τις φιγούρες των πρωταγωνιστών, βασισμένων στα συγκλονιστικά χαρακτικά του Γ. Φαρσακίδη δόθηκε χθες το μεσημέρι η καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου.

Η πρόεδρος της Θεατρικής Διαδρομής, Μαρία Τούμπουρου, τόνισε ότι η ομάδα αποφάσισε φέτος να κάνει δύο παραγωγές: «ήταν οι Συμπέθεροι από τα Τίρανα, το οποίο τελείωσε την Κυριακή, που στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία –ο κόσμος το αγκάλιασε και το αγάπησε- και τώρα η αυλαία ανοίγει για το δεύτερο έργο μας. Έχουμε την χαρά και την τιμή να το έχει γράψει ο στυλοβάτης της Θεατρικής Διαδρομής, ένας άνθρωπος που είναι άγρυπνος φρουρός της, ο Αντώνης Κατσάς και το έργο λέγεται «Στο σύρμα».

Είναι μεγάλη χαρά και συγκίνηση, γιατί στο έργο συναντώνται τρεις γενιές: τα ιδρυτικά μέλη της Θεατρικής Διαδρομής, ο Ανδρέας Μανέτας, ο Γιάννης Κυριακόπουλος και ο Γιάννης Φωτεινόπουλος, εγώ, ο Αντώνης, τα παιδιά που τα τελευταία δέκα χρόνια δίνουν την ψυχή τους και η νέα γενιά που ήρθε φέτος, συνολικά 40 άτομα επί σκηνής. Έχουν δώσει τον καλύτερο εαυτό τους πέντε μήνες τώρα που κάνουμε πρόβα και θα τη δώσουν και στην παράσταση. Πιστεύω ότι η παράσταση θα συζητηθεί για πολλούς λόγους, αλλά και ότι θα μείνει στην ψυχή και στο μυαλό όσων τη δουν».

Κ. Χαλκιάς: Ένα δύσκολο στοίχημα που θα κερδίσουμε

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Κώστας Χαλκιάς «δανείστηκε» τη ρήση του βραβευμένου Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη Μπονγκ Τζουν-χο της ταινίας «Παράσιτα» που είχε πει ότι «Ζούμε μέσα σε ένα γιγαντιαίο καπιταλιστικό έθνος» και προσκάλεσε μέσα από την παράσταση «Στο Σύρμα» να ταρακουνήσουμε λίγο τα νερά, ενώ συνέχισε λέγοντας: «Με αυτό το έργο δίνεται η ευκαιρία να μιλήσουμε για την αθέατη ιστορία που τόσο επίμονα προσπαθεί να κρύψει αυτό το γιγάντιο και ασύδοτο καπιταλιστικό διεθνές καθεστώς. Το έργο του Αντώνη Κατσά έρχεται να ταράξει τον σκηνικό εφησυχασμό μας. Μέσα σε αυτή την πληθώρα των παραστασεων έρχεται μια “παρένθεση” αρκετά αιχμηρή, αλλά και οδυνηρή. Αν έδινα έναν υπότιτλο, θα το ονόμαζα «Στο Σύρμα» ή ο Χορός της Ουτοπίας». Αυτός ο αγώνας του ανθρώπου για δίκαιο, για ψωμί, για ελευθερία είναι πραγματικά διαχρονικός και ποτέ δεν θα σταματήσει. Φυσικά την ιστορία τη γράφουν οι «νικητές», οι πραγματικοί νικητές είναι όμως αυτοί που ηθικά κοιμούνται το βράδυ ήσυχα στο κρεβάτι τους. Είναι μια πολύ μεγάλη πρόκληση και για μένα και για την Θεατρική Διαδρομή. Η άποψη που αποφασίσαμε να εφαρμόσουμε στη νέα μας σκηνική προσπάθεια έχει μια μπρεχτική δομή, μια επική αφηγηματική φόρμα ώστε να διηγηθούμε μια σπαραχτική ιστορία που είναι πέρα ως πέρα αληθής. Δεν υπάρχει ούτε μια φράση, ούτε ένα γεγονός ή ιδεολόγημα που να μην υπερασπίζεται την αλήθεια.

Ζώντας από στιγμή σε στιγμή αυτή τη σκηνική διαδικασία πραγματοποίησης της παράστασης διαπίστωνα ότι πέρναγα από την υπερμυθολογία στην ιστορική αδυσώπητη υπερπραγματικότητα των όσων συνέβησαν στην κόλαση του αμερικανικού Νταχάου στην Ελλάδα, όπως ονομάστηκε διεθνώς η Μακρόνησος. Ανακαλύψαμε ότι ακόμα και η προσπάθειά μας η συνολική είναι «λάιτ» μπροστά σε αυτά που συνέβησαν 100.000 συμπατριώτες μας που πέρασαν από αυτό το διαβολονήσι.

Είμαι πάρα πολύ συγκινημένος για έναν πάρα πολύ απλό λόγο. Τα χαρακτικά που αποτελούν το σκηνικό της παράστασης είναι ένα μέρος από αυτό που λέμε σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό. Η περίπτωση κύρια του Γιώργου Φαρσακίδη, στα χαρακτικά του οποίου στηρίχθηκε η σκηνική μου ιδέα για την παράσταση, αλλά και τα έργα των Βάλια Σεμερτζίδη, του χαράκτη Τάσσου, του Δημήτρη Γιολδάση είναι λαϊκοί εικαστικοί –δεν πέρασαν όλοι από τη Μακρόνησο- δείγματα δουλειάς τους φαινονται στις εικόνες του σκηνικού μας. Είναι ένα μικρό φορητό μουσείο και θα ήμασταν πολύ ευτυχείς αν μπορούσαμε να το μεταφέρουμε και εκτός Καλαμάτας για να αντιληφθούν τα μεγέθη του πονήματός μας. Δεν είναι εύκολα τα πράγματα. Ο συντελεστής δυσκολίας είναι πάρα πολύ υψηλός. Έχουμε βάλει ένα στοίχημα και ευχαριστώ τα παιδιά του Σύρματος. Είναι μεγάλο το στοίχημα, θα το κερδίσουμε…», κατέληξε ο κ. Χαλκιάς.

Αντώνης Κατσάς: Κάθαρση και καταλάγιασμα απέραντης γλυκύτητας στην ψυχή του θεατή

Το βιβλίο του κ. Κατσά είναι το πρώτο θεατρικό που γράφεται για τη Μακρόνησο και έχει προκαλέσει αίσθηση σε πανελλαδικό επίπεδο. Μάλιστα δείχνει να γνωρίζει καθολική αποδοχή, όπως δείχνει η απόφαση της διοίκησης του Πνευματικού Κέντρου, να διατεθεί δωρεάν ο χώρος καθ’ όλη τη διάρκεια των παραστάσεων –κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. Εντίμως ο Αντώνης Κατσάς διευκρίνισε ότι το βιβλίο το υπογράφει ο ίδιος, όμως μεγάλο μέρος του διαμορφώθηκε ως «συλλογική δουλειά» από τις παρατηρήσεις και τις ανάγκες του κ. Χαλκιά και άλλων μελών της Θεατρικής Διαδρομής, καθώς γραφόταν ακόμη όταν στις 15 Σεπτέμβρη ξεκίνησαν οι πρόβες. 

«Αισθάνομαι ότι έχω κάνει μια συγγραφική αποκοτιά» ξεκίνησε την δική του ομιλία ο κ. Κατσάς που όπως είπε και συνέχισε χειμαρρώδης: «δεν θα την αποτολμούσα αν δεν ήταν μια υπαρξιακή ανάγκη κι αν δεν είχε μια προοπτική να καλύψει ένα κενό της ιστορίας –και στην ιστορία δεν πρέπει να υπάρχουν κενά- και αν αυτή δεν θα μπορούσα να την εμπιστευτώ σε κάποιον άνθρωπο που δεν θα είχε την ικανότητα να τη φέρει εις πέρας. Υπάρχει η ευτυχής συγκυρία οτι σε αυτή την παράσταση συναντιούνται τρεις γενιές της Θεατρικής Διαδρομής, με 40 άτομα που δίνουν την ψυχή τους πάνω στην σκηνή. Η δεύτερη βασική προϋπόθεση είναι η παρουσία του Κώστα Χαλκιά, με τον οποίο λειτουργούμε στα ίδια μήκη κύματος εδώ και 7 χρόνια –γνωριζόμαστε από παλιά βέβαια. Είναι από τους ικανότατους σκηνοθέτες με εμπειρία 50 χρόνων πίσω του και μαθητής του Καρόλου Κουν. Ήμουν σίγουρος ότι στα χέρια του αυτό το βιβλίο θα βγάλει μια παρασταση που είμαστε σίγουροι ότι δεν θα είναι μόνο αξιοπρεπής, αλλά θα μείνει στο μυαλό και τη συνείδηση του κοινού και θα συζητηθεί από πολλές πλευρές.

Είμαστε απόλυτα αισιόδοξοι ότι θα είναι μια πάρα πολύ καλή, μια ιδιαίτερη παράσταση που θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι μπορεί το θέμα να είναι αιχμηρό, φορτισμένο συναισθηματικά και ιστορικά, αλλά επειδή έχει χαρακτηριστικά αρχαίας Τραγωδίας, έρχεται και η κάθαρση. Πιστεύω απόλυτα ότι οι άνθρωποι που θα δουν την παράσταση, βγαίνοντας από την αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου στην ψυχή τους δεν θα έχουν καμία αρνητική φόρτιση, αλλά θα φύγουν με τα καλύτερα συναισθήματα. Θα μπορούσα να πω ότι είναι μια παράσταση ύμνος στις αξίες και τα ιδανικά, είναι ύμνος στον άνθρωπο και στη ζωή και σε ό,τι ανώτερο υπάρχει. Αυτό περνάει μέσα από τις σελίδες του έργου και μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του Κώστα Χαλκιά. Υπάρχουν στιγμές τέτοιας ανάτασης και λύτρωσης που στο τέλος καταλήγει στο τέλος να καταλαγιάζει στην ψυχή του ανθρώπου μια απέραντη γλυκύτητα. Αυτός είναι και ο στόχος μας, αν θέλετε. Γι’ αυτό μην φοβηθεί κανένας να έρθει στο έργο επειδή μπορεί να το θεωρεί σκληρό», ανεφερε μεταξύ άλλων ο κ. Κατσάς και κάλεσε τον κόσμο για έγκαιρη προμήθεια των εισιτηρίων, καθώς ήδη υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για την παράσταση και «κλείσιμο» θέσεων, ακόμη και από τους γειτονικούς νομούς

Τέλος, στην παράσταση αναφέρθηκαν εκ μέρους της «παλιάς φρουράς» της Θεατρικής Διαδρομής ο Ανδρέας Μανέτας και των νεότερων ο Γιάννης Μιχαλόπουλος. Ο κ. Μανέτας χαρακτήρισε το έργο εξαιρετικό και ευχήθηκε να στεφθεί η προσπάθεια από επιτυχία και αποδοχή, ενώ ο κ. Μιχαλόπουλος διαβεβαίωσε ότι πρόκειται για καταπληκτική δουλειά και το κοινό θα εκπλαγεί θετικά.   

Χ.Ε.

«Στο Σύρμα…», του Αντώνη Κατσά

Σκηνοθεσία-σκηνικά-μουσική επιμέλεια: Κώστας Χαλκιάς

Κοστούμια: Αραπάκη Τζένη – Κώστας Χαλκιάς

Φωτισμοί: Λεωνίδας Παπαδόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη: Βίλμα Ταγαρούλια

Φωτογραφίες: Νικήτας Κώτσιαρης

Βίντεο: Λεωνίδας Παπαδόπουλος

Αφίσα: Κώστας Χαλκιάς – Ηλίας Παρθένιος

Ήχος: Γιάννης Γιάνναρος

Φωτιστής– Ηλεκρολόγος: Λαππέας Γιώργος

Τεχνικοί σκηνικών: Νίκος Κολόζης, Γιάννης Κυριακόπουλος, Άκης Κουρμπέτης.

Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά οι ερασιτέχνες ηθοποιοί: Ασημακόπουλος Αποστόλης, Γιάνναρος Παναγιώτης, Ιατρόπουλος Γιώργος, Καΐκης Στράτης, Κανδυλιώτη Αγγελική, Κανελλοπούλου Κωνσταντίνα, Καραμπάτσος Ηλίας, Καράμπελας Κωνσταντίνος, Καράμπελας Χρήστος, Καούνη Χρυσάνθη, Κελεπούρη Βασιλική, Κολόζης Νίκος, Κυριακόπουλος Γιάννης, Μανέτας Ανδρέας, Μέτσιος Μάριος, Μιχαλόπουλος Γιάννης, Μουλάς Χρυσοβαλάντης, Μουτεβελή Ευτυχία, Νιάρχου Ματίνα, Παπά Ζιζέλ, Παναγόπουλος Γιώργος, Παναγόπουλος Κώστας, Ρούπα Χριστιάνα, Σταθέας Παναγιώτης, Σταθούρου Σοφία, Σιψάς Κωνσταντίνος, Σμυρνής Αργύρης, Σωφρονά Μαρία, Ταγαρούλια Βίλμα, Τούμπουρου Μαρία, Τσόπελας Γιώργος, Φωτεινόπουλος Γιάννης, Χατζηγιαννόπουλος Νίκος.

-Τα εισιτήρια κοστίζουν 10 ευρώ και προπωλούνται στο Πνευματικό Κέντρο, ενώ οι κάτοχοι των αποκομμάτων των εισιτηρίων της προηγούμενης παράστασης της Θεατρικής Διαδρομής (Συμπέθεροι από τα Τίρανα) δικαιούνται εκπτωτικό κουπόνι 5 ευρώ. Επίσης, δωρεάν είσοδος θα υπάρχει για μαθητές Γυμνασίου, Λυκείου και φοιτητες στις παραστάσεις που θα δοθούν Τρίτη-Πέμπτη 3-5/3.