Το εκρηκτικό κόστος στέγασης αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις του 2026, με την κυβέρνηση να ετοιμάζεται να αναμετρηθεί ευθέως με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης των ενοικίων κύριας κατοικίας. Το οικονομικό επιτελείο προωθεί ένα πλέγμα παρεμβάσεων που στοχεύει τόσο στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών όσο και στη συγκράτηση των τιμών, επιχειρώντας να δημιουργήσει «βαλβίδες αποσυμπίεσης» στις πληθωριστικές πιέσεις που ασκεί η στεγαστική κρίση.
Κεντρικός άξονας των μέτρων είναι η επιβολή έμμεσου πλαφόν στα ενοίκια χιλιάδων κατοικιών μέσω κινήτρων και δεσμεύσεων. Ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων που θα ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα επιδότησης ανακαίνισης θα λαμβάνουν κρατική ενίσχυση, με αντάλλαγμα όχι μόνο την επαναφορά των ακινήτων τους στην αγορά, αλλά και τη δέσμευση «παγώματος» του συμφωνηθέντος μισθώματος για περίοδο τριών έως πέντε ετών. Στόχος είναι να αυξηθεί άμεσα η διαθέσιμη προσφορά, χωρίς αυτή να μετατραπεί σε νέο μοχλό ανόδου των τιμών.
Παράλληλα, εξετάζεται η ενίσχυση του προϋπολογισμού του προγράμματος ανακαινίσεων, ο οποίος αρχικά είχε ανακοινωθεί στα 400 εκατ. ευρώ. Ήδη αναζητούνται πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης, ώστε να διευρυνθεί η εμβέλεια της παρέμβασης και να ενταχθεί μεγαλύτερος αριθμός ακινήτων, ιδίως σε αστικά κέντρα, όπου το πρόβλημα είναι οξύτερο.
Σημαντικό ρόλο στο νέο σχεδιασμό καλούνται να διαδραματίσουν και οι κατασκευαστές. Μέσω φορολογικών κινήτρων και απαλλαγών, η Πολιτεία επιχειρεί να τους κατευθύνει στην ανέγερση κατοικιών που θα προορίζονται για μίσθωση σε προσυμφωνημένες τιμές. Το ύψος των ενοικίων αυτών θα καθορίζεται διοικητικά, εισάγοντας για πρώτη φορά μια μορφή κρατικού ελέγχου στην αγορά νέων μισθώσεων, με αντάλλαγμα τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των επενδύσεων.
Η ανάγκη για τέτοιου είδους παρεμβάσεις αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Σε ετήσια βάση, τα ενοίκια εξακολουθούν να αυξάνονται με ρυθμό υπερδιπλάσιο από εκείνον των εισοδημάτων. Το 2025, ο σχετικός δείκτης έκλεισε πάνω από το 8,5%, ενώ από το 2020 και μετά η σωρευτική αύξηση των ενοικίων κύριας κατοικίας προσεγγίζει το 30%. Το αποτέλεσμα είναι εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά να αναγκάζονται να διαθέτουν ακόμη και πάνω από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός τους για την κάλυψη της βασικής στεγαστικής ανάγκης.
Το στοίχημα για το 2026 δεν είναι απλώς η αριθμητική συγκράτηση ενός δείκτη, αλλά η αποκατάσταση μιας εύθραυστης ισορροπίας μεταξύ κοινωνικής προστασίας και λειτουργίας της αγοράς. Τα προωθούμενα μέτρα φιλοδοξούν να δώσουν ανάσα στους ενοικιαστές, χωρίς να αποθαρρύνουν την ιδιωτική επένδυση. Το αν το «κρατικό φρένο» στα ενοίκια θα αποδειχθεί αποτελεσματικό ή θα δοκιμαστεί από τις αντιδράσεις της αγοράς, θα φανεί στην πράξη μέσα στους επόμενους μήνες.
