Ζητούμενο η επανεκκίνηση με στρατηγική
Ταξίδια μικρότερης διάρκειας, αύξηση εισπράξεων, αλλά στασιμότητα στις διανυκτερεύσεις και έντονες περιφερειακές ανισότητες συνθέτουν την εικόνα του ελληνικού τουρισμού, όπως αποτυπώνεται στην Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Τουρισμού 2024 του ΙΝΣΕΤΕ.
Πίσω από τα συνολικά θετικά μεγέθη της χώρας, αναδεικνύονται Περιφέρειες που μένουν πίσω, με την Πελοπόννησο να καταγράφει ανησυχητικές απώλειες την περίοδο 2019–2024.
Η Πελοπόννησος στους «χαμένους» της πενταετίας
Σε εθνικό επίπεδο, το 2024 σημειώθηκαν ιστορικά υψηλά σε αφίξεις και εισπράξεις, χωρίς όμως αντίστοιχη αύξηση στις διανυκτερεύσεις. Οι τουριστικές εισπράξεις (εκτός κρουαζιέρας) ανήλθαν σε 20,59 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 16,5% σε σχέση με το 2019, ενώ οι αφίξεις έφτασαν τους 35,95 εκατ. ταξιδιώτες. Αντίθετα, οι διανυκτερεύσεις υποχώρησαν οριακά και η μέση διάρκεια παραμονής μειώθηκε στις 6,4 ημέρες, επιβεβαιώνοντας τη στροφή σε περισσότερα αλλά συντομότερα ταξίδια.
Στο περιφερειακό ισοζύγιο, η Πελοπόννησος συγκαταλέγεται στις Περιφέρειες που κατέγραψαν μείωση και στα τρία βασικά μεγέθη: αφίξεις, διανυκτερεύσεις και εισπράξεις την περίοδο 2019–2024. Την ώρα που η Αττική εμφανίζει θεαματική άνοδο – με σχεδόν διπλασιασμό των εισπράξεων – και άλλες Περιφέρειες, όπως η Ήπειρος ή η Κρήτη, κινούνται ανοδικά, η Πελοπόννησος χάνει έδαφος στον ανταγωνισμό για τουριστικό μερίδιο.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τη συνολική μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής, αλλά και με τη δυσκολία της Περιφέρειας να κεφαλαιοποιήσει την ενίσχυση του brand “Ελλάδα” στις μεγάλες αγορές υψηλής δαπάνης της Δυτικής Ευρώπης και των ΗΠΑ. Παρά τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα – πολιτιστικό απόθεμα, φυσικό περιβάλλον, εγγύτητα στην Αττική – η Πελοπόννησος δεν ωφελήθηκε από τη μεταβολή του μίγματος των αγορών που αύξησε τα συνολικά έσοδα της χώρας.
Εποχικότητα και χαμένες ευκαιρίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην έκθεση παρουσιάζει και η μεταβολή της εποχικότητας. Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι διανυκτερεύσεις μειώθηκαν κατά 11% στο γ’ τρίμηνο της υψηλής περιόδου, ενώ αυξήθηκαν κατά 13% στα υπόλοιπα τρίμηνα. Για την Πελοπόννησο, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια διπλή πρόκληση: αφενός, τη δυσκολία διατήρησης ισχυρών επιδόσεων το καλοκαίρι και, αφετέρου, την αδυναμία συστηματικής αξιοποίησης της επιμήκυνσης της σεζόν με οργανωμένα θεματικά προϊόντα (πολιτιστικός, γαστρονομικός, φυσιολατρικός τουρισμός).
Η έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή, οι φορολογικές επιβαρύνσεις και το Τέλος Κλιματικής Αλλαγής, η περιορισμένη πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, αλλά και η έλλειψη σαφούς και αποτελεσματικού χωροταξικού σχεδιασμού, επηρεάζουν ιδιαίτερα Περιφέρειες όπως η Πελοπόννησος. Εκεί όπου ο τουρισμός βασίζεται σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και σε διάσπαρτους προορισμούς, τα προβλήματα υποδομών και στρατηγικού σχεδιασμού λειτουργούν πολλαπλασιαστικά.
Όπως τονίζει και ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ Ηλίας Κικίλιας, η διατήρηση της δυναμικής του ελληνικού τουρισμού προϋποθέτει στρατηγική, διακυβέρνηση προορισμών και επαρκείς υποδομές. Για την Πελοπόννησο, το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: χωρίς στοχευμένη βιώσιμη ανάπτυξη, διαφοροποίηση του προϊόντος και ουσιαστική στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων, η Περιφέρεια κινδυνεύει να μείνει στο περιθώριο της τουριστικής ανάπτυξης της επόμενης δεκαετίας.
