Τελευταία ευκαιρία για όλους τους ιδιοκτήτες εντός του έτους
Η Ελληνικό Κτηματολόγιο αποκλείει τη λεγόμενη διαρκή κτηματογράφηση, δηλαδή τη δυνατότητα των ιδιοκτητών που δεν μπόρεσαν να δηλώσουν εγκαίρως την ιδιοκτησία τους, να μπορούν αυτό να το κάνουν χωρίς περιορισμό σε βάθος χρόνου, βάσει των τίτλων που διαθέτουν.
Διαμηνύει, δε, ότι εντός του 2026 κλείνει η κτηματογράφηση στο 100% της επικράτειας και θα δοθεί «καταληκτική τελική ευκαιρία» εντός ενός έτους σε όλους τους ιδιοκτήτες να διορθώσουν λανθασμένες εγγραφές και να γλιτώσουν «αγνώστου ιδιοκτήτη» από το Δημόσιο.
Όλα αυτά, όπως και πολλά άλλα που αφορούν στο Κτηματολόγιο και την Κτηματογράφηση αναφέρθηκαν το Σάββατο από στελέχη της «Κτηματολόγιο» στο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων) και εκτενές δημοσίευμα γι’ αυτά είχε το εξειδικευμένο site ecopress.gr.
Τι ισχύει
Για το τι ισχύει και τι θα γίνει με τα ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί ή έχουν γίνει λανθασμένες εγγραφές τους στο Κτηματολόγιο, για τη διεύρυνση των περιπτώσεων διορθώσεων για πρόδηλα σφάλματα, αλλά και για τις οφειλές παγίων και αναλογικών τελών από τα πρώτα προγράμματα κτηματογράφησης έως σήμερα, που η ενεργοποίησή τους συνεπάγεται μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες, μίλησε η Ρένα Κουκούτση, προϊσταμένη Νομικής Υπηρεσίας Ελληνικού Κτηματολογίου, στις εργασίες του 43ου συνεδρίου της ΠΟΜΙΔΑ.
Απευθύνοντας χαιρετισμό εκ μέρους του προέδρου Αθανάσιου Λίπα και της διοίκησης του φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο, η κα Κουκούτση μίλησε και για «βήματα εκσυγχρονισμού, ψηφιοποίησης και επιτάχυνσης των εργασιών του Κτηματολογίου», προσθέτοντας χαρακτηριστικά ότι «οι ουρές και η ταλαιπωρία ανήκουν πια στο παρελθόν».
Ενημερώνοντας για τα σημαντικά θέματα που απασχολούν τους ιδιοκτήτες και επαγγελματίες και απαντώντας παράλληλα σε θέματα και αιτήματα προς επίλυση που έθεσε η ΠΟΜΙΔΑ, αναλυτικά αναφέρθηκε στα ακόλουθα:
Όχι στη διαρκή κτηματογράφηση
-«Η διαρκής κτηματογράφηση αντίκειται ως έννοια εξ ορισμού στην έννοια του θεσμού του Κτηματολογίου, όπως αυτός ορίζεται στο νόμο 2664/1998» είπε η κα Κουκούτση, απορρίπτοντας την πρόταση της Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων να νομοθετηθεί η διαρκής κτηματογράφηση, δηλαδή η δυνατότητα των ιδιοκτητών που δεν μπόρεσαν να δηλώσουν εγκαίρως την ιδιοκτησία τους, να μπορούν αυτό να το κάνουν χωρίς περιορισμό σε βάθος χρόνου, βάσει των τίτλων που διαθέτουν.
«Το Κτηματολόγιο, σε αντίθεση με το προηγούμενο σύστημα υποθηκών και μεταγραφών, εξοπλίζει τις εγγραφές του με ακρίβεια του περιεχομένου τους, που ενισχύεται από το αμάχητο τεκμήριο των αρχικών εγγραφών, όταν περαιώνεται η κτηματογράφηση σε μία περιοχή. Και οι αρχικές εγγραφές καθίστανται πλέον απρόσβλητες από οποιαδήποτε ένσταση ή αντίρρηση», είπε η προϊσταμένη της Νομικής Υπηρεσίας Ελληνικού Κτηματολογίου, αναφέροντας ακόμη: «Αυτή είναι μια ουσιαστικού δικαίου τομή, που συνιστά βασική αρχή της λειτουργίας του Κτηματολογίου σε όλο τον κόσμο, ως σύστημα ουσιαστικής δημοσιότητας. Προς το σκοπό, λοιπόν, της μετάβασης από το προηγούμενο σύστημα των υποθηκοφυλακείων στο σύστημα του Κτηματολογίου, ο νομοθέτης παρεμβαίνει αυθεντικά και καθιστά δικαστικά απρόσβλητη την αρχική εγγραφή, αποφεύγοντας τους επικίνδυνους αιφνιδιασμούς των ιδιοκτητών από δικαιώματα που δε δηλώθηκαν εγκαίρως και δεν καταχωρίστηκαν. Το αμάχητο τεκμήριο, λοιπόν, έχει σημασία πρωτίστως ως αμάχητο τεκμήριο υπέρ του αποκτώντος, από την πλευρά του οποίου πρόκειται για αμάχητο τεκμήριο καλής πίστης. Το τεκμήριο, δηλαδή, είναι συστατικό αναπόσπαστο της δημόσιας υπόστασης του Κτηματολογίου, και επιτελεί ρόλο προστασίας των συναλλαγών».
Έννομες συνέπειες
-«Είναι γεγονός ότι οι έννομες συνέπειες από την εφαρμογή του αμάχητου τεκμηρίου, μετά την παρέλευση της προθεσμίας διόρθωσης των αρχικών εγγραφών και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ακινήτων με την ένδειξη “αγνώστου ιδιοκτήτη”, που κατά αμάχητο τεκμήριο θεωρείται ότι δημιουργείται δικαίωμα προσδοκίας του ελληνικού Δημοσίου, προκαλούν εύλογο προβληματισμό και επιφύλαξη που διαχρονικά παρατηρείται να εντείνεται κάθε φορά που έρχεται και η λήξη μιας προθεσμίας διόρθωσης», είπε η Ρένα Κουκούτση, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει θέμα για χιλιάδες ακίνητα αδήλωτα από τους ιδιοκτήτες τους ή διεκδικούμενα από το Δημόσιο.
Εξηγώντας τι ισχύει και τι θα γίνει για αυτές τις περιπτώσεις, σημείωσε αναλυτικά ότι:
♦ «Η οριστικοποίηση εγγραφών έχει συντρέξει στη χώρα για 35 κινηματογραφημένες περιοχές, όπου η κτηματογράφηση περαιώθηκε σε αυτές εντός του 2003 και μέχρι τον Φεβρουάριο του 2004. Ακόμα όμως και για αυτές τις περιοχές, με το νόμο 5076/2023 αναβίωσε η δυνατότητα διόρθωσης για τους ιδιοκτήτες, ειδικά όταν πρόκειται για ακίνητα με την ένδειξη “αγνώστου ιδιοκτήτη”, αλλά και για ακίνητα με την ένδειξη “Ελληνικό Δημόσιο”, σε όσες περιπτώσεις υπάρχει για ιδιοκτήτη τίτλος παραχωρητήριο που έχει εκδοθεί από δημόσια Αρχή, καθώς επίσης για περιπτώσεις για τις οποίες υπάρχει στην αρχική εγγραφή προκάτοχος, για τον οποίο δεν έγινε δήλωση από τον διάδοχό του. Δηλαδή, υπάρχει ο πωλητής στην αρχική εγγραφή και δε δηλώθηκε ο τίτλος αυτός από τον αγοραστή. Και στην περίπτωση αυτή, εφόσον υπάρχει νόμιμος τίτλος, και στις 35 αυτές περιοχές της χώρας έχει αναβιώσει πολύ στοχευμένα και πολύ περιορισμένα με όρους ασφάλειας δικαίου η δυνατότητα των διορθώσεων».
Προσθέτοντας ότι:
♦ «Για τις υπόλοιπες περιοχές των παλαιών προγραμμάτων κτηματογράφησης της περιόδου 1997 -1999, που δεν έχουν οριστικοποιηθεί οι αρχικές εγγραφές, η προθεσμία θυμίζω ότι η ξεκίνησε ως πενταετής, κατέληξε να είναι 14ετής».
♦ «Για τις νέες περιοχές, τα νέα προγράμματα κτηματογράφησης από τα έτη 2018 και μετά συντρέχει κανονικά η επταετής προθεσμία για τη διόρθωσή τους» είπε η ίδια.
Τελικός γύρος εντός του 2026
Η εκπρόσωπος του «Ελληνικό Κτηματολόγιο» ανακοίνωσε ότι εντός του 2026 κλείνει η κτηματογράφηση στο 100% της επικράτειας και θα δοθεί «καταληκτική τελική ευκαιρία» εντός ενός έτους σε όλους τους ιδιοκτήτες να διορθώσουν λανθασμένες εγγραφές, για όλες τις περιοχές της κτηματογράφησης.
Συγκεκριμένα, αναφερόμενη στο νόμο 4142/2024 για την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, είπε:
-«Αυτό που θα γίνει, όπως ο νόμος του 2024 ορίζει, είναι ότι όταν εκδοθεί η απόφαση του φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο, με την οποία θα διαπιστώνει ότι έχει τελειώσει κτηματογράφηση σε όλη τη χώρα, για αυτές τις περιοχές θα υπάρχει μία καταληκτική τελική ευκαιρία εντός ενός έτους από την έκδοση αυτής της απόφασης να αποκαταστήσουν παραλείψεις δηλώσεων».
-«Η απόφαση αυτή του φορέα δεν έχει εκδοθεί ακόμη, θα εκδοθεί όταν τελειώσει η κτηματογράφηση και θα είναι πραγματικά μία εξαιρετική ευκαιρία για να αποκατασταθούν τυχόν παραλείψεις δηλώσεων ακόμα και σε αυτές τις πολύ παλιές περιοχές», είπε χαρακτηριστικά η ομιλήτρια.
-«Ως προς τις διαδικασίες διόρθωσης των αρχικών εγγραφών είναι κρίσιμο να επισημάνουμε ότι το πλαίσιο είναι ήδη ενισχυμένο με κατάλληλες προβλέψεις για εξωδικαστικές διαδικασίες, χωρίς να απαιτείται η προσφυγή στη δικαιοσύνη, με τη διαδικασία του προδήλου σφάλματος. Παρέχεται η δυνατότητα για την υποβολή των σχετικών αιτημάτων ηλεκτρονικά, χωρίς να απαιτείται η επιτόπια προσέλευση στις υπηρεσίες. Υπάρχει η δυνατότητα, οι άνθρωποι να επιχειρούν τις διορθώσεις από τον τόπο κατοικίας τους, χωρίς να μετακινούνται», είπε η κα Κουκούτση, απαντώντας στο αίτημα που θέτει η ΠΟΜΙΔΑ να εμπλουτιστεί και να βελτιωθεί το θεσμικό πλαίσιο για διορθώσεις λανθασμένων εγγραφών στο Κτηματολόγιο.
-«Η περιπτωσιολογία του προδήλου σφάλματος έχει ήδη εμπλουτιστεί με το νόμο 5076/2023, όπως επίσης με τον ίδιο νόμο κατέστησαν υποχρεωτικές οι περιπτώσεις για τις οποίες πρέπει να γίνει η διόρθωση του προδήλου σφάλματος. Και δεν μπορεί να αποκλίνει το Κτηματολογικό Γραφείο από την έκδοση απόφασης, καθώς είναι καθορισμένες οι περιπτώσεις, που είναι υποχρεωτική η αιτιολογημένη απόρριψη και όχι η απλή».
Αφήνοντας ανοιχτό το θέμα να επανεξεταστεί το θεσμικό πλαίσιο για διορθώσεις λανθασμένων εγγραφών στο Κτηματολόγιο, η προϊστάμενη της Νομικής Υπηρεσίας του Κτηματολογίου είπε ότι «στο νόμο προβλέπεται η δυνατότητα συμπληρωματικά να εκδοθεί απόφαση του φορέα, με την οποία να καθορίζει και άλλες κατηγορίες πρόδηλων σφαλμάτων».
Και ότι:
–«Ο φορέας αξιολογεί το πλαίσιο των εξωδικαστικών διαφορών και θα επεξεργαστεί δικές του προτάσεις, κατά το λόγο της δικής του αρμοδιότητας, για τον εμπλουτισμό και τη βελτίωση του σχετικού θεσμικού πλαισίου».
Η προϊσταμένη της Νομικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Κτηματολογίου ανακοίνωσε επίσης ότι:
♦ Έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση στο 71% της επικράτειας και λειτουργεί σήμερα Κτηματολόγιο. Στόχος είναι η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης ως το τέλος του 2026.
♦ Έχει ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση του 95% των αρχείων των υποθηκοφυλακείων, συνολικού όγκου 6 εκατομμυρίων σελίδων, και το 75% είναι διαθέσιμα για έρευνα εξ αποστάσεως στους επαγγελματίες.
♦ Το 2025 είναι το πρώτο έτος που το Κτηματολόγιο κλείνει περισσότερες πράξεις από όσες υποδέχεται προς καταχώρηση. Έγιναν 700.000 καταχωρήσεις έναντι 671.000 εισερχομένων πράξεων. Υπήρχε, λοιπόν, για πρώτη φορά θετικό ισοζύγιο ως προς τη διεκπεραίωση των εκκρεμών συναλλαγών.
Να μη χαθούν περιουσίες
«Το αμάχητο τεκμήριο δεν είναι γραμμένο στις πλάκες του Μωυσέως, θα πρέπει το Κτηματολόγιο να παραμείνει ανοιχτό, με τον κατάλληλο τρόπο, ούτως ώστε να μη χαθούν περιουσίες», σημείωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Στράτος Παραδιάς σχολιάζοντας τις θέσεις της διοίκησης του φορέα του Κτηματολογίου που αναπτύχθηκαν στο συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ, και υπογράμμισε: «Είχαμε πει εξ αρχής ότι το Κτηματολόγιο δεν μπορεί να γίνει εργαλείο δήμευσης περιουσίων υπέρ του ελληνικού Δημοσίου. Και δυστυχώς, θα γίνει αυτό για ένα σημαντικό αριθμό ακινήτων, αγροκτήματα, δασικά ακίνητα και πολλά άλλα ακίνητα, ιδίως χαμηλής αξίας, που για παράδειγμα η αξία ενός τοπογραφικού για να δηλωθούν στο Κτηματολόγιο είναι μεγαλύτερη από την αξία τους ως ακινήτων. Και θα είναι κρίμα αυτό να το δούμε να συμβαίνει και σε αστικά ακίνητα».
