Το «UNPLUGGED 5 Συνεντεύξεις +1+1» Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα (Ιανουάριος 2009) είναι μια έκδοση που έχει συλλεκτικό χαρακτήρα, έγινε με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του Σταύρου Σταυρόπουλου «Τι γίνονται οι λέξεις όταν μεγαλώνουν».
Στην έκδοση φιλοξενούνται: ένα ανέκδοτο κείμενο του συγγραφέα κι ένα ποίημά του. Αναδημοσιεύονται επίσης 5 συνεντεύξεις που δόθηκαν την περίοδο 29.09.2005 – 24.11.2008. Κάθε μία από αυτές χαρακτηρίζεται από ένα χρώμα – όπως και οι ενότητες του βιβλίου. Η εικόνα στο εξώφυλλο φιλοτεχνήθηκε από τον ποιητή Βασίλη Πολύζο.
Ο ποιητής Σταύρος Σταυρόπουλος καταδύεται στον κόσμο της λογοτεχνίας με μοναδικό όπλο την αναπνοή του, γιατί γνωρίζει εξ αρχής ότι στο βυθό δεν υπάρχουν λάφυρα ούτε καθρέπτες παρά μόνο λιγοστό φως. Το έχει ήδη προβλέψει.. Η γραφή του είναι πρωτοπόρα, αφού κατορθώνει να ενώσει τη γλώσσα που βάλλεται διαρκώς καθώς μεγαλώνει, με τον αδιόρατο χρόνο που έχει τη δυνατότητα να συγχρονίζεται, να ενσωματώνεται ή να συμπυκνώνεται σε νέα διάσταση. Γλώσσα και χρόνος – ένα αέναο σχήμα που διαιωνίζεται, ως μόνιμο παρόν. Ο «Αόριστος Ενεστώτας», κατά την ανάγνωση των βιβλίων του, διαπιστώνεις πως δεν έχει περάσει ούτε μια μέρα, ενώ πραγματικά έχουν μεσολαβήσει σχεδόν είκοσι χρόνια. Ο ποιητής στέκεται σκεπτικός, αμφισβητεί, προβλέπει, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί, συνθέτει, ονειρεύεται διακριτικά, ευγνώμων απέναντι στη ζωή, στο μεγαλείο της, με όποιο πρόσωπο και αν του παρουσιάστηκε. Και συμπυκνώνει τη σοφία όλης αυτής της πληροφορίας μέσα σε μια φράση: «Αυτό που μένει τελικά στη ζωή είναι ένας μεγάλος Υπερσυντέλικος».
Πριν όμως οι στιγμές βυθιστούν στις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά τους, πριν γεμίσουν οι ουρανοί αλμυρά φεγγάρια, ιδιαζόντως σκληρά, πριν αποχωρήσουν οι κριτές και ο κρότος τους, και για όσο ακόμη διαρκεί το τραγούδι Harvest του Neil Young, το τσιγάρο του Leonard Cohen, ο καφές του Bob Dylan, ο Σταύρος Σταυρόπουλος επιμένει να αντιστέκεται με το μοναδικό του όπλο, τις λέξεις. Τις έχει δει να γεννιούνται, να μεγαλώνουν, να ωριμάζουν, να πειραματίζονται, να εκφυλίζονται, να πεθαίνουν. Ένας ολόκληρος κύκλος ζωής. Η ποίηση του Σταύρου Σταυρόπουλου είναι ένα ξέφωτο γεμάτο σκόρπιες χειροβομβίδες, συνεπής, ακαριαίος, σύνθετος και αφοπλιστικά εύστοχος. Δε διστάζει να εκφράσει το δέος του απέναντι στο φύλο που λέγεται Γυναίκα. Στην ιδιαιτερότητά της, στην ολότητά της, στην προικισμένη δομή της και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει «θα είναι για πάντα το σκονάκι του». Αναγνωρίζει τη γενναιοδωρία, τη χαρισματική της φύση, τη διαιώνιση, την αρμονία της. Την ακτινοβολία που εκπέμπει, την ονόμασε «γυναικείο θρίαμβο».
Έξω άρχισε πάλι να βρέχει. Λέξεις. Βρέχει λέξεις. Αυτές τα καταλαβαίνουν όλα. Λυπούνται. Και εκδίδονται ως θλιμμένο τραγούδι. Ίσως έτσι να σταματήσουν επιτέλους οι ασπρόμαυρες μέρες και να γίνουν μουσική. Για πέντε λεπτά να απαλλαγούν από τη μοναξιά τους.
Ένας συγγραφέας ορόσημο μιας εποχής που έχει το σθένος να αντιστέκεται.
Αποσπάσματα από τις συνεντεύξεις του συγγραφέα:
1. Η ΠΡΑΣΙΝΗ
( Στην Άννα Νάζου -31/10/2005)
-Ο έρωτας είναι αντίσταση;
Ο έρωτας σε κρατάει ζωντανό. Και η μουσική, ως πράξη αντίστασης. Συχνά, όμως, η ζωή είναι ένα θλιμμένο τραγούδι. Ένας χωρίς ανταπόκριση έρωτας. Τον πληρώνεις πάντα ακριβότερα από όσο αξίζει. Είναι μια κακή αγορά. Παρ’ όλα αυτά, την κάνεις.
2. Η ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ
(Στη Ζωή Κοσκινίδου – 29/09/2005)
-Ποια ακριβώς είναι η δουλειά του συγγραφέα;
Νομίζω ότι ο συγγραφέας είναι ο διακοσμητής της ζωής. Προσθέτει στολίδια στην καθημερινότητα -τις λέξεις του-, και την αλλάζει. Αν μετακινήσεις ένα έπιπλο στο σπίτι σου, δε θα ελευθερωθεί χώρος; Αυτό κάνει ο συγγραφέας: Μετακινεί λέξεις, ελευθερώνοντας χώρο. Κάτι ανάλογο με αυτό που κάνει ο διακοσμητής, προσθέτοντας ή αφαιρώντας αντικείμενα. Μια βασική του δουλειά είναι να παρατηρεί και να καταγράφει. Μια άλλη δουλειά του είναι να ελπίζει ότι κάποτε θα μάθει να γράφει.
3. Η ΜΠΛΕ
(Στη Γιώτα Παναγιώτου – 28/03/2007)
-Πώς βλέπεις τη λογοτεχνία;
Με κάνει να νιώθω ότι αποτυγχάνω διαρκώς, κι αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της.
-Φοβάσαι την ωριμότητα;
Φοβάμαι ό,τι μπορεί να σκοτώσει το παιδί που υπάρχει ακόμη μέσα μου. Ό,τι μπορεί να μετατρέψει τις επιθυμίες μου σε κανόνες. Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουμε το λάθος να προσαρμόζουμε τις επιθυμίες μας με βάση τις αρχές που ισχύουν, λειτουργώντας κάτω απ’ το βάρος της ευθύνης. Η πρακτική αυτή είναι μια πρακτική μετάλλαξης. Μεταμορφώνοντας τις επιθυμίες μας σε ευθύνες, πιστεύουμε πως τις αξιοποιούμε καλύτερα, πως έτσι τις αναβαπτίζουμε. Η αλήθεια είναι ότι τις σκοτώνουμε.
4. Η ΚΟΚΚΙΝΗ
(Στη Χριστίνα Διαμαντοπούλου -05/05/2008)
-Πώς αισθάνεσαι όταν γράφεις;
Σαν να αυτοτιμωρούμαι. Ξεκολλάνε κομμάτια απ’ τη σάρκα μου, λιγοστεύω. Τα μέρη που μου λείπουν γεμίζουν σελίδες. Μετά από κάθε βιβλίο χρειάζομαι προσθετικές. Όταν γράφω, μοιάζω με τον ήρωα του Καμύ στον «Ξένο»: Έχω μια εξοργιστική απάθεια για όλα τα γήινα, τα αυτονόητα και τα πρακτικά. Με ενδιαφέρει μόνο ο ήλιος. Είχε δίκιο ο Μερσώ: Εξαιτίας του ήλιου συμβαίνουν όλα.
-Υπάρχει ιδανική γυναίκα;
Ακόμα κι αν δεν υπάρχει, χρειάζεται να την επινοήσουμε.
-Πώς αντιλαμβάνεσαι τον Έρωτα;
Μπορώ ακόμα να τον βλέπω στα μάτια σαν αναγκαίο κακό. Μεγάλο ρίσκο. Σα μια επικίνδυνη κατάδυση. Σα να κρατάς την αναπνοή σου για πέντε λεπτά κάτω απ’ το νερό.
-Και οι μεγάλοι έρωτες;
Δεν υπάρχουν μεγάλοι έρωτες. Μόνο μικροί που υποδύονται τους μεγάλους.
-Τι σε κάνει να κλαίς;
Τα τραγούδια και μια γυναίκα που φεύγει.
-Σε τι μπορούμε ακόμα να ελπίζουμε;
Στο χαμόγελο ενός αθώου παιδιού. Είναι ο κόσμος που έρχεται. Πρέπει να οπισθοχωρήσουμε για να περάσει.
4. Η ΜΩΒ
(Στη Μαρία Καλοπούλου – 24/11/2008)
-Πιστεύεις ότι υπάρχει Θεός;
Πιστεύω ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι. Εκεί έξω, κάνει πολύ κρύο. Και αναγκαζόμαστε μερικές φορές να τους ζωγραφίζουμε για να μας ζεσταίνουν. Ξυλιάσαμε μόνοι μας. Επιπλέον, ο ρόλος μας είναι να ακούμε προσεχτικά και να κάνουμε ερωτήσεις. Όχι να έχουμε απαντήσεις για όλα.
-Τι μπορεί να κρατήσει τον σύγχρονο άνθρωπο, να λειτουργήσει σαν ασπίδα προστασίας του;
Νομίζω, η οικογένεια. Είναι ένας παραμελημένος θεσμός, ένα παλιό κειμήλιο που φυλάμε στο πατάρι μας κι έχει γεμίσει σκόνη. Να το βγάλουμε έξω, να το ξεσκονίσουμε και να του δώσουμε μια νέα θέση, μια νέα ώθηση. Ανήκει στη ζωντανή ιστορία του τόπου μας, στις παραδόσεις μας ως λαού. Είναι πραγματικά περίεργο να λέω κάτι τέτοιο εγώ, αλλά έτσι αισθάνομαι. Πρέπει με κάποιον τρόπο να επανεφεύρουμε την οικογένεια. Ίσως έτσι μπορέσουμε να επανεφεύρουμε και την αγάπη.
-Τι θα ήθελες να ζητήσεις σήμερα;
Να εμφανιστεί ξαφνικά το σχολικό κάτω από το σπίτι μου, να κορνάρει για να κατέβω και να πάμε πάλι μια εκδρομή. Έστω, μονοήμερη. Με τα κοντά παντελονάκια μας. Χωρίς καθηγητές και δασκάλες.
ΠΟΙΗΜΑ
«ΛΗΓΜΕΝΑ ΧΡΩΜΑΤΑ »
Παλιά θυμάμαι
Περνούσα σφαίρα απ’ το φωταγωγό
Και ξεχνιόμουν στο φως
Μέρες ατέλειωτες
Έβαζα δασεία στον έρωτα
Όταν τα πνεύματα είχαν οξυνθεί
Έκανα ό,τι κάνουν τα παιδιά
Ανέβαινα ως τις μύτες των ποδιών μου
Για τον φτάσω
Κοιτούσα ψηλά
Και διόρθωνα το ε με το χέρι
Τώρα
Όποιο βιβλίο της Κατερίνας και να σηκώσεις
Θα με βρεις από κάτω
Να καθαρίζω τα αίματα
Με μια βαλίτσα γιατρού
Με μια ομπρέλα που όλο βρέχει
Κι ένα απογευματινό ήλιο μπαγιάτικο
Κρυμμένο καλά
Κάτω απ’ τη φόδρα της αριστερής μου μασχάλης
Αν μου πέσει
Θα ξημερώσει ληγμένα χρώματα
Μοσχάτο, 18/07/2008
-Ο Σταύρος Σταυρόπουλος έχει γράψει ποίηση, πεζογραφία, δύο «σχέδια» νέου μυθιστορήματος, δυο νουβέλες, ένα θεατρικό μονόλογο, και έχει συνεργαστεί ως αρθρογράφος σε πολλά έντυπα και εφημερίδες. Έχουν εκδοθεί 25 βιβλία του, τα περισσότερα ποιητικά, εκ των οποίων τρία έχουν μεταφερθεί στο θέατρο. Η Τετραλογία: Πιο νύχτα δεν γίνεται (Οξύ 2011) – Μετά (Απόπειρα 2012) – Καπνισμένο κόκκινο (Σμίλη 2013) και Ολομόναχοι μαζί (Σμίλη 2014) εγκαινιάζει τη λεγόμενη Κοσμική τετραλογία, και θεωρείται έργο αναφοράς, σαν μια μεγάλη, φασματική αλληγορία που διαρρηγνύει τα πλαίσια του Κανόνα.
Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά, στα ισπανικά και στα σέρβικα.
Ζει στο Μοσχάτο.
Της Κορνηλίας Καδόγλου
