Υδατορέματα: Ποιος έχει την αρμοδιότητα και ποιος δύναται να τα καθαρίζει

Υδατορέματα: Ποιος έχει την αρμοδιότητα και  ποιος δύναται να τα καθαρίζει

Έπειτα από την προχθεσινή βροχόπτωση και τις καταστροφές που σημειώθηκαν σε περιουσίες, καλλιέργειες και υποδομές στην Κυπαρισσία και ευρύτερα σε οικισμούς και Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Τριφυλίας, «άνοιξε» ξανά η κουβέντα για αρμοδιότητες και ευθύνες των Αρχών. Ωστόσο, όλα είναι (και γίνονται) ξεκάθαρα εάν διαβάσει κανείς – και προφανώς έχει τις προσλαμβάνουσες να αντιληφθεί όσα διαβάζει – το έγγραφο με Α.Π. ΥΠΕΝ/ΔΠΔΥΠ/85570 /1292/2.8.2024 του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ενημερωτικό / διευκρινιστικό υπόμνημα – σημείωμα για υδατορέματα».

Στο έγγραφο αυτό, που είναι από τον Αύγουστο του 2024, μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «…[…] (Γ) Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και δυνάμει του άρθρου 7 του ν.4258/2014, όπως ισχύει, οι ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού (Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου ή/και της Περιφέρειας) δύνανται να αναλαμβάνουν αρμοδιότητες μελέτης, ανάθεσης, εκτέλεσης έργων διευθέτησης/ αντιπλημμυρικής προστασίας και εν γένει εργασιών συντήρησης για την προστασία των πρανών και της κοίτης υδατορεμάτων που βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των διοικητικών ορίων αρμοδιότητάς τους και με την προϋπόθεση ότι δεν αποτελούν κλάδο άλλου υδατορέματος, κατόπιν σχετικής απόφασης του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Αυτό εξάλλου προκύπτει βάσει του ν. 3852/2010 (Καλλικράτης), του ν. 4555/2018 (Κλεισθένης) και διατυπώνεται στο με αρ. πρωτ. Α1841/05.10.2022 (ΑΔΑ: 6Μ1Β46ΝΠΙΘ-567 “Έργα και μέτρα πρόληψης για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων – Προπαρασκευαστικές δράσεις εμπλεκόμενων φορέων”) έγγραφο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, στο οποίο αναφέρονται αναλυτικά οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων για τα υδατορέματα.

Οι υπηρεσίες των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού που σχετίζονται αφενός με την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος, αφετέρου με την άσκηση της αρμοδιότητας δόμησης πλησίον των υδατορεμάτων, αστυνόμευσης και καθαρισμού αυτών, παρακολουθούν και ελέγχουν κάθε νόμιμη ή μη ενέργεια στην περιοχή αρμοδιότητάς τους (επιχώσεις, αυθαίρετες κατασκευές κ.ά. με επιβολή των ανάλογων κυρώσεων) με σκοπό τη διατήρηση της παροχετευτικότητας των επιφανειακών υδάτων προς τα κατάντη για αποφυγή ή μετριασμό των πλημμυρικών συμβάντων και λιμναζόντων υδάτων.

Σημειώνεται ότι στα δημόσια δάση και τις δασικές εκτάσεις οι αρμοδιότητες προγραμματισμού, μελέτης και εκτέλεσης έργων και εργασιών δασοτεχνικής διευθέτησης χειμάρρων, όπως επίσης και του προγραμματισμού, μελέτης και εκτέλεσης αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων (κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα, κορμοφράγματα, αυλακώσεις κ.λπ.), ανήκουν στις κατά τόπους αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας (άρθρο 16 του ν.998/1979, όπως ισχύει).

(Δ) Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών/ Περιφερειακών Ενοτήτων, όταν και εφόσον απαιτηθεί και ανεξαρτήτως της απόφασης του/της γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για μελέτες ή/και εκτέλεση εργασιών κατασκευής και συντήρησης σε μέρος ή στο σύνολο των υδατορεμάτων των διοικητικών ορίων αρμοδιότητας ενός Δήμου, οφείλουν να μεριμνούν για τον κατάλληλο προγραμματισμό και συντονισμό ενεργειών, ώστε να διασφαλίζεται, μεταξύ άλλων, (i) η φυσική κατάσταση και λειτουργία των υδατορεμάτων για την απρόσκοπτη απορροή των υδάτων και τη διατήρηση της παροχετευτικότητάς τους χωρίς να αλλοιώνεται η φυσική τους διαμόρφωση, (ii) ο περιοδικός έλεγχος των πάσης φύσεως αντιπλημμυρικών έργων και έργων διευθέτησης (περιλαμβανομένων των εγκιβωτισμών), (iii) η επάρκεια των αγωγών για την αποτροπή δυσμενών επιπτώσεων από πλημμυρικά συμβάντα και (iv) ο έλεγχος των διαβρώσεων και των αποθέσεων φερτών υλικών, ώστε να μειωθεί ή/και να αρθεί ο πλημμυρικός κίνδυνος. Επισημαίνεται ότι, αν και ο καθαρισμός υδατορεμάτων ανήκει στις αρμοδιότητες των Περιφερειών, οι Δήμοι δύνανται να προβαίνουν σε εργασίες καθαρισμού υδατορεμάτων (απομάκρυνση από τον πυθμένα, τα πρανή, την κοίτη και τις όχθες των υδατορεμάτων των απορριμμάτων, των συσσωρευμένων φερτών υλικών ή άλλων εμποδίων, τα οποία παρεμποδίζουν την ομαλή, επιφανειακή απορροή των υδάτων) εντός των διοικητικών τους ορίων, κατόπιν σχετικής προγραμματικής σύμβασης με την οικεία Περιφέρεια… […]».