Παρέμβαση σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους πραγματοποίησε χθες στην Ολομέλεια της Βουλής ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, κατά τη συζήτηση για τις συμφωνίες με τη Chevron στο πεδίο των υδρογονανθράκων, επαναφέροντας τη σκληρή κριτική του προς την κυβέρνηση και προσωπικά προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη για τους χειρισμούς στα εθνικά θέματα και ειδικότερα για τη ρήτρα του άρθρου 30, την οποία θεωρεί επικίνδυνη ως προς τις συνέπειές της για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Η τοποθέτηση του Αντώνη Σαμαρά ήρθε σε συνέχεια της δημόσιας αντιπαράθεσης που έχει ανοίξει με το Μέγαρο Μαξίμου μετά τις αναφορές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε «επαγγελματίες ανησυχούντες», αλλά και στον απόηχο της έντονης συζήτησης που έχει προκαλέσει το επίμαχο άρθρο 30 της σύμβασης με την Chevron για τις έρευνες για υδρογονάνθρακες.
Πολιτικές αιχμές
Ο Αντώνης Σαμαράς, σύμφωνα με το Newsit.gr, επέλεξε να ξεκινήσει με μια συνολική πολιτική αιχμή κατά της κυβέρνησης, λέγοντας ότι δε θα εκφράσει σήμερα τις ανησυχίες του «για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια», «για τη διαφθορά», «για τις υποκλοπές», «για τα πληρωμένα τρολς», «για την κρίση στέγης και ενοικίων», «για το αγροτικό πρόβλημα», «για το δημογραφικό», «για τους παράνομους μετανάστες και τις νέες ροές», ούτε «για τον κόσμο που χάνει καθημερινά την αγοραστική του δύναμη». Με δηκτικό τόνο πρόσθεσε ότι έτσι «δε θα στενοχωρηθεί ο κ. πρωθυπουργός, ώστε να αρχίσει πάλι να μιλάει για “επαγγελματίες ανησυχούντες” και “πατριώτες του καναπέ”». Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε ευθέως το ερώτημα σε ποιους αναφερόταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι κυβερνητικά μέσα ενημέρωσης παρέπεμπαν στον ίδιο και στον Κώστα Καραμανλή, για να προσθέσει με νόημα: «Δε θα ήθελα να πιστέψω ότι ο κ. Μητσοτάκης κατηγορεί δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας ότι έχουμε ως επάγγελμα την έκφραση εθνικών ανησυχιών».
Από το βήμα της Βουλής, ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να εντάξει τη συζήτηση για τη Chevron σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, ασκώντας σφοδρή κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, την οποία περιέγραψε ως πολιτική χωρίς διορατικότητα και με χαρακτηριστικά “επικοινωνιακών show-offs”. Επέμεινε ιδιαίτερα στην ανάγκη στρατηγικής αποτροπής έναντι της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα εκπέμπει «θολά και κατευναστικά μηνύματα», ενώ ζήτησε πιο καθαρή γραμμή τόσο έναντι της Άγκυρας όσο και σε σχέση με την αμυντική αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο. Ειδική αναφορά έκανε στην Κύπρο, την οποία χαρακτήρισε «σύνορο της Ευρώπης», υποστηρίζοντας ότι η μόνιμη στάθμευση ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων στο νησί είναι επιβεβλημένη.
«Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι»
Στην παρέμβασή του, ο Αντώνης Σαμαράς ξεκαθάρισε ότι δεν είναι αντίθετος με τις εξορύξεις, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την περίοδο της πρωθυπουργίας του είχε προωθήσει τις σχετικές διαδικασίες και είχε μιλήσει για ενεργειακή αυτάρκεια. «Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν και άμεσα εξορύξεις», ανέφερε, για να περάσει αμέσως μετά στην καρδιά της κριτικής του για τη συγκεκριμένη σύμβαση. Όπως είπε, η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι «απαράδεκτη», διότι, μολονότι δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, εισάγει σε νομοθετημένο κείμενο της Ελληνικής Δημοκρατίας μια πρόβλεψη που, κατά τη δική του ανάγνωση, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο απομείωσης της μισθωμένης περιοχής σε περίπτωση συμφωνίας με «ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη». «Με αυτόν τον όρο ανοίγει η κερκόπορτα για το τουρκολιβυκό», είπε χαρακτηριστικά, διερωτώμενος ποια είναι τα «περισσότερα γειτονικά κράτη» πέραν της Λιβύης.
Ανεβάζοντας και άλλο τους τόνους, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα, με δική της πρωτοβουλία, «αναγγέλλει στην ουσία τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων», καταλογίζοντας στην κυβέρνηση ότι ενώ παρουσίαζε τη συμφωνία ως κίνηση που «ακυρώνει» το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τελικώς φέρνει μια διατύπωση που, κατά την εκτίμησή του, κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.
Στο ίδιο πνεύμα διερωτήθηκε αν η «μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία» θα του κάνει «μαθήματα για τις εξορύξεις», επιμένοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι οι έρευνες αυτές καθαυτές, αλλά το πολιτικό και εθνικό σήμα που εκπέμπεται μέσα από τη σύμβαση.
Ο Αντώνης Σαμαράς έκλεισε την παρέμβασή του επαναλαμβάνοντας ότι η δική του στάση δεν υπαγορεύεται από προσωπική επιλογή, αλλά από «πράξη συνείδησης». «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες», είπε, απαντώντας εμμέσως αλλά σαφώς στον πρωθυπουργό. «Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν». Η φράση αυτή συμπύκνωσε και το πολιτικό στίγμα μιας ομιλίας που δεν περιορίστηκε στη σύμβαση με τη Chevron, αλλά λειτούργησε και ως συνολική, εκ νέου επίθεση προς την κυβερνητική γραμμή στα εθνικά και γεωπολιτικά ζητήματα.
Η απάντηση του Στ. Παπασταύρου
Στο τέλος της ομιλίας του Αντώνη Σαμαρά, το λόγο ζήτησε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, επιχειρώντας να αποκρούσει ευθέως τις αιτιάσεις του πρώην πρωθυπουργού περί εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω της σύμβασης με τη Chevron.
Με προσωπική αναφορά στη συνεργασία τους κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Σαμαρά, ο υπουργός σημείωσε ότι «τον Αύγουστο του 2012 μου ζητήσατε να αναλάβω μία από τις πιο κρίσιμες νομικές διαπραγματεύσεις για τη χώρα, η οποία οδήγησε τον Νοέμβριο στην εκταμίευση των 44 δισ. και στη σταθεροποίηση της χώρας μας στο ευρώ», για να προσθέσει ότι «σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά».
Στο ίδιο πνεύμα, απευθυνόμενος στον πρώην πρωθυπουργό, υποστήριξε ότι στην προκειμένη περίπτωση «δεν έχετε τη σωστή πληροφόρηση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα και εκτιμήσεις», συμπληρώνοντας με έμφαση: «Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα».
Υπερασπιζόμενος τη νομική και πολιτική βάση της συμφωνίας, ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι οι συμβάσεις του Ελληνικού Δημοσίου με τη Chevron και τη HELLENiQ Energy «είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες», ότι «δε δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών» και, κατά συνέπεια, «δεν μπορούν να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα». Όπως ανέφερε, «τα κυριαρχικά δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν εκχωρούνται μέσω τέτοιων συμβάσεων». Έσπευσε, ωστόσο, να προσθέσει ότι οι συμφωνίες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική θέση, καθώς, όπως είπε, η πραγματική κατάσταση, το factum, λαμβάνεται υπόψη από το διεθνές δίκαιο. Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το γεγονός ότι, παρά την απουσία οριοθέτησης και παρά την ύπαρξη του τουρκολιβυκού μνημονίου και της ρηματικής διακοίνωσης της Λιβύης στον ΟΗΕ, «η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ενέργειας παγκοσμίως έρχεται και επενδύει και συμφωνεί», συνιστά στοιχείο που «δυναμώνει την ελληνική θέση και αποδυναμώνει την τουρκική».
Απαντώντας ειδικότερα στην κριτική για το άρθρο 30, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποστήριξε ότι η σχετική διάταξη αποτελεί «μια νομική πρόβλεψη» που «ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα κατανομής ευθύνης και προστασίας των συμβαλλομένων».
Όπως είπε, η πρόβλεψη αυτή «προστατεύει το δημόσιο συμφέρον» και σε κάθε περίπτωση «ο τελικός λόγος ανήκει στην πατρίδα μας, στο ελληνικό Δημόσιο», το οποίο, όπως ανέφερε, «έχει πλήρη διακριτική ευχέρεια για κάθε ζήτημα» και, άρα, «δεν έχει χαθεί κανένας έλεγχος».
Μάλιστα, αναφέρθηκε και στο τριεθνές σημείο Ελλάδας, Αιγύπτου και Λιβύης, λέγοντας ότι εκεί εντοπίζεται το μη οριοθετημένο τμήμα στο οποίο αφορά η πρόβλεψη της σύμβασης, απορρίπτοντας έτσι την ερμηνεία ότι ανοίγει παράθυρο αποδοχής του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε, τέλος, σύμφωνα με το Newsit, τη συμφωνία με το ευρύτερο γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί κατευνασμού έναντι της Τουρκίας. «Δεν μπορούμε να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «δεν μπορούμε να μιλάμε για κατευνασμό όταν για πρώτη φορά έχουμε τον “Κίμωνα” και τα “Ψαρά” στην Κύπρο, όταν έχουμε F-16 στην Κύπρο, όταν έχουμε Patriot στην Κάρπαθο, με το ραντάρ να διασυνδέεται με το νατοϊκό ραντάρ στη Νάπολη, με Patriot στη Βόρεια Ελλάδα».
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες συμφωνίες «διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για την πατρίδα μας» και «πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα να μπορέσουμε να βρούμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμους πόρους».
Κλείνοντας, επικαλέστηκε τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας, λέγοντας ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε επισημάνει ήδη από το 1976 πως «προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του», για να προσθέσει ότι «αυτό πράττει η κυβέρνησή μας».
Κύκλοι Σαμαρά: Άλλος κάνει λάθος…
Με νέο αιχμηρό σχόλιο συνεργατών του Αντώνη Σαμαρά συνεχίστηκε η αντιπαράθεση με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, για τη σύμβαση με τη Chevron, μετά την παρέμβαση του τελευταίου στη Βουλή.
Κύκλοι του πρώην πρωθυπουργού υποστήριζαν ότι «το τριεθνές δεν είναι στα πλευρικά όρια», ότι «η Αίγυπτος δεν έχει ενστάσεις» και πως είναι πλέον «προφανές ότι η σύμβαση δεν ακυρώνει το -παράνομο- τουρκολιβυκό μνημόνιο, όπως έλεγε η κυβέρνηση», καταλήγοντας με την αιχμή ότι «επομένως, κάποιος άλλος κάνει λάθος…». Η απάντηση αυτή ήρθε μετά την προσπάθεια του Σταύρου Παπασταύρου να αποκρούσει από το βήμα της Βουλής τις αιτιάσεις Σαμαρά περί εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
