Ανακοινώθηκαν οι νικητές των Βραβείων Ευρωπαίων Πολιτών «Κώστας Καρράς» για τη Διαφύλαξη Απειλούμενης Κληρονομιάς 2026. Ο Σύλλογος Πολιτών της Podbara «Almasani», υποδειγματική ΜΚΟ από τη Σερβία, κέρδισε το Χρυσό Βραβείο για το εξαιρετικό έργο του στη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο στη Σερβία.
Η κριτική επιτροπή απένειμε το Αργυρό Βραβείο στην ελληνική εθελοντική πολιτιστική ομάδα «#αγαπάμεΔεσύλλα», για την επιτυχή προώθηση και διατήρηση της απειλούμενης πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς του χωριού Δεσύλλα στην Ελλάδα. Η τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του XI Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που θα διεξαχθεί στις 22-25 Απριλίου 2026.
Πρωτοβουλίες πολιτών
Τα φετινά βραβεία τιμούν πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται από πολίτες και αναδεικνύουν το σημαντικό ρόλο των κοινοτήτων στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς που κινδυνεύει, ενισχύοντας έτσι τους ζωτικούς δεσμούς μεταξύ ανθρώπων, τόπου και περιβάλλοντος. Η απόφαση της κριτικής επιτροπής αντανακλά την αυξανόμενη αναγνώριση της πολιτιστικής κληρονομιάς ως ζωντανού πόρου για την κοινοτική ζωή και τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ απονέμει φόρο τιμής στον Κώστα Καρρά, του οποίου η δια βίου αφοσίωση στην προώθηση και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της φύσης συνεχίζει να αποτελεί πηγή έμπνευσης.
«Απευθύνουμε τα θερμά μας συγχαρητήρια στο Σύλλογο Πολιτών της Podbara “Almasani” για την εξαιρετική κοινωνική του δέσμευση και την επιμονή του, για περισσότερο από δύο δεκαετίες, στη διαφύλαξη της απειλούμενης πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ενίσχυση της κοινοτικής ζωής της γειτονιάς Almas στο Νόβι Σαντ, αποτελώντας ένα ισχυρό παράδειγμα κοινοτικής ανάπτυξης με βάση την πολιτιστική κληρονομιά. Συγχαίρουμε, επίσης, την πρωτοβουλία πολιτών “#αγαπάμεΔεσύλλα” για την εμπνευσμένη κινητοποίηση εθελοντών που αναζωογόνησε ένα μικρό χωριό στη Μεσσηνία, επανασυνδέοντας τους ανθρώπους με την τοπική κληρονομιά, τις παραδόσεις και το τοπίο τους μέσω της συλλογικής φροντίδας, της πολιτιστικής δράσης και του κοινοτικού πνεύματος», δήλωσε η κριτική επιτροπή.
Τα Βραβεία Ευρωπαίων Πολιτών «Κώστας Καρράς» για τη Διασφάλιση Aπειλούμενης Κληρονομιάς θεσπίστηκαν το 2023 από την EUROPA NOSTRA και την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού στη μνήμη του Κώστα Καρρά, εμβληματικού υπέρμαχου της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Ιδρυτικοί εταίροι των Βραβείων είναι το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη, το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Το δε Χρυσό Βραβείο και το Αργυρό Βραβείο χρηματοδοτούνται γενναιόδωρα από το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.
Κριτική Επιτροπή
Από την πλευρά της, η Κριτική Επιτροπή του Βραβείου δήλωσε: «Το “#αγαπάμεΔεσύλλα” είναι ένα έργο που έφερε νέα ζωή, φωνή και ορατότητα σε ένα μικρό χωριό της Μεσσηνίας, στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο. Το “#αγαπάμεΔεσύλλα” είναι ένα κίνημα πολιτών, σε αποκλειστική βάση, που κατάφερε να κινητοποιήσει ανθρώπους όλων των ηλικιών και κοινωνικών στρωμάτων γύρω από διάφορες κοινές δράσεις, οι οποίες στοχεύουν στην προστασία της τοπικής κληρονομιάς, υλικής και άυλης, στην ενίσχυση των δεσμών της κοινότητας και στην επανασύνδεσή της με την ιστορία και τις παραδόσεις του τόπου. Οι πρωτοβουλίες τους καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, που περιλαμβάνει τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, όπως φεστιβάλ γαστρονομίας και προφορικής παράδοσης, καθώς και φωτογραφικές εκθέσεις, αλλά και τον καθαρισμό και την ανάδειξη φυσικών και ιστορικών αξιοθέατων, όπως τα παραδοσιακά μονοπάτια του χωριού, οι πηγές και ο εγκαταλελειμμένος σιδηροδρομικός σταθμός. Μέσω της πλήρους αναγέννησης του περιβάλλοντος χώρου, ο σιδηροδρομικός σταθμός μετατράπηκε και πάλι σε χώρο αναφοράς για την τοπική και περιφερειακή κοινότητα, στενά συνδεδεμένος με τις προσπάθειες της Ελληνικής Εταιρείας και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων για την αναζωογόνηση και την επαναλειτουργία της Σιδηροδρομικής Γραμμής της Πελοποννήσου.
Το έργο “#αγαπάμε Δεσύλλα” τιμάται με το Αργυρό Βραβείο Κώστα Καρρά, καθώς ανταποκρίνεται πλήρως στο πνεύμα και τους στόχους του».
Ο Μάριος Γκρόγκος, ιδρυτικό μέλος της ομάδας #αγαπάμεΔεσύλλα, σχολίασε σχετικά: «Η ομάδα “#αγαπάμεΔεσύλλα” σας εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες για τη μεγάλη τιμή της απονομής του Αργυρού Μεταλλίου στα Βραβεία “Κώστας Καρράς”. Η διάκριση αυτή αποτελεί σημαντική αναγνώριση μιας εθελοντικής πρωτοβουλίας πολιτών που εργάζονται με αγάπη και αφοσίωση για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς του Δεσύλλα Μεσσηνίας. Μέσα από πολιτιστικές δράσεις, περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες, καταγραφή της τοπικής ιστορίας και εκδηλώσεις για την κοινότητα, η ομάδα μας συμβάλλει στη διατήρηση της μνήμης, της ταυτότητας και του τοπίου του χωριού μας. Στον πυρήνα των δράσεών μας βρίσκεται η ανάδειξη και αναβίωση του ιστορικού σιδηροδρομικού σταθμού του Δεσύλλα, που αποτελεί πλέον σημείο συνάντησης, πολιτισμού και συλλογικής δράσης».
Να σημειωθεί πως η εθελοντική ομάδα #αγαπάμεΔεσύλλα δημιουργήθηκε από ανθρώπους που αγαπούν τον τόπο τους και επιθυμούν να συμβάλουν ενεργά στη διατήρηση και ανάδειξη της απειλούμενης πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς του χωριού Δεσύλλα Μεσσηνίας. Μέσα από μια διαδρομή συλλογικής προσφοράς, η ομάδα υλοποιεί δράσεις πολιτισμού, περιβάλλοντος και κοινωνικής συμμετοχής, με κεντρική πρωτοβουλία την ανάδειξη του ιστορικού σιδηροδρομικού σταθμού της περιοχής. Παράλληλα, οργανώνει εκδηλώσεις, καταγράφει προφορικές μαρτυρίες και ενισχύει τη σύνδεση των κατοίκων με την ιστορία του τόπου. Όλες οι δράσεις πραγματοποιούνται εθελοντικά, με τη στήριξη των κατοίκων και φίλων του χωριού. Η τιμητική διάκριση με το Αργυρό Βραβείο «Κώστας Καρράς» αποτελεί για την ομάδα μια σημαντική αναγνώριση αυτής της συλλογικής προσπάθειας.
