Κανένα άλλο Πάσχα, τουλάχιστον από την απελευθέρωση μέχρι σήμερα, δεν ήταν τόσο σκληρό, όσον το εφετεινό. Για όλες τις κοινωνικές τάξεις. Από του εμπόρου, μέχρι του τελευταίου ανειδίκευτου εργάτη. Ποτέ άλλοτε οι Καλαματιανοί δεν εδοκιμάσθησαν από τόσην οικονομική δυστυχία… Αυτή είναι η γενική διαπίστωσις, πάνω στην οποίαν στηρίζουν και την δυσοίωνη προοπτική τους για το μέλλον όλοι οι εργαζόμενοι βλέποντας, καθημερινώς να πολλαπλασιάζωνται όλοι οι παράγοντες που προκαλούν την οικονομικήν και κοινωνικήν αθλιότητα.
***
Μία επίσκεψίς μας στα άλλοτε οικονομικώς ευρωστότερα καταστήματα υφασμάτων και νεωτερισμών της οδού Αριστομένους, μας έδωσε σαφή την εικόνα της οικονομικής κρίσεως που μαστίζει τον τόπο. Μιας κρίσεως που δεν έχει προηγούμενο, συνεπεία της τρομακτικής υποκαταναλώσεως.
-Δεν βλέπομε ούτε έναν αγοραστή, πολλές φορές, ολόκληρην ημέραν, μας ορκίζεται ένας έμπορος. Πιστέψτε μας ότι πέραν από μερικά ψιλοπράμματα (κάλτσες, καρφίτσες, τσατσάρες κ.λπ.) δεν αγοράζει ο κόσμος… Για να νοιώσετε καλύτερα το δράμα μας, σας αναφέρω το εξής χαρακτηριστικό: Πέρυσι την Μεγάλη Παρασκευή, εισέπραξε το κατάστημά μου πεντέμισι εκατομμύρια δραχμάς. Την ιδίαν ημέραν εφέτος εισπράξαμε 750.000, εκ των οποίων οι 400.000… εις μακροχρόνιον πίστωσιν. Τα ίδια περίπου μας απαντούν όλοι οι έμποροι και μας υπογραμμίζουν ότι, αν συνεχισθή λίγο ακόμη αυτή η κατάστασις, θα απολύσουν και το ολιγάριθμο υπαλληλικό προσωπικό τους και θα κλείσουν τα καταστήματά τους.
***
Εφέρομεν, ακολούθως, τα βήματά μας στην κεντρικήν αγορά. Αφάνταστη η… περιπατητική κίνησις. Πενιχροτάτη η ζήτησις, πλουσιωτάτη η προσφορά πασχαλινών αγαθών. Αρνί του γάλακτος 26.000 δρχ. η οκά και, εν τούτοις, οι αγοραστές που θα απορροφούσαν τα εξαίρετα κρέατα, απουσιάζουν εφέτος. Ο πολύς κόσμος ψωνίζει χοιρινό, ή βοϊδινό, ή κάτι φθηνότερο κρέας για να μπορέση να ισοζυγίση τον οικογενειακόν προϋπολογισμό των εσόδων και των δαπανών. Ενώ πολλοί άλλοι, οι φτωχότεροι, περιδιαβαίνουν στα κρεοπωλεία, αποφεύγοντες να κάμουν την προμήθειά τους, με την ελπίδα ότι κατά το βράδυ ίσως πέση η τιμή!
***
Καταπλημμυρισμένη η αγορά από αυτά. Ντόπια και ξενικά. Οκτακόσιες δραχμές το ένα τα πρώτα, εξακόσιες έως επτακόσιες τα δεύτερα. Και μολαταύτα η καταναλωτική κίνησις πολύ ασθενής. Όποιος ενδιαφέρθη να πάρη μίαν ιδέα, ασφαλώς δεν θα μας χαρακτηρίση υπερβολικούς αν σημειώσωμεν ότι η πλειονότης των αγοραστών δεν εψώνιζε περισσότερα από 10-15 αυγά, εκ των οποίων τα περισσότερα ξενικά.
Πλησιάζομε μια γυναικούλα τη στιγμή που διαλέγει μέσα σε κιβώτιο ξενικών αυγών. Καθώς φέρνει στο αυτί δύο αυγά για να διαπιστώση την νωότητά τους – πέφτουν και σπάνε. Πιστολιά στον κρόταφον αν δεχόταν, δεν θα ενέκρωνε, όσο ενέκρωσε στην δίκαιη απαίτηση του αυγοπώλη να πληρώση τα σπασμένα. Τα επλήρωσεν η φτωχή, αλλά αντί για δέκα που ήταν αποφασισμένη να αγοράση, επρομηθεύθη δύο λιγώτερα.
***
Αλλά και στα παντοπωλεία η εφετεινή ζήτησις ήταν απογοητευτικώτερη από κάθε άλλη χρονιά. Αυτό μας βεβαιώνουν οι εδωδιμοπώλαι, πολλοί των οποίων μας πληροφορούν ότι αι περισσότεροι πελάται τους περιωρίζοντο σε ψώνια ολίγων δραμίων: Εκατόν δράμια ρύζι, 50 δράμια τυρί, 25 δράμια ζάχαρη. Και κάτι το απίστευτο: Υπήρξαν αγοραστές που ψώνισαν για το Πάσχα του Κυρίου, 100 δράμια φασόλια, ή 200 δράμια φακές, ή ένα πακεττάκι της μισής οκάς μακαρόνια. Και άλλαι – ιδίως φτωχογυναικούλες – που διακόνεψαν μια χούφτα όσπρια, ή λίγο ψωμί από τους φούρνους, ή έναν πατσά από τα κρεοπωλεία. Και κείνοι που μας το εβεβαίωσαν, είναι πρόθυμοι να πάρουν οιονδήποτε όρκον.
Έτσι θα περάση το Πάσχα ο Καλαματιανός, στο μεγαλύτερον αριθμητικό ποσοστό του. Ένα Πάσχα δυστυχισμένο, φοβερό, απίστευτο σε στερήσεις. Όπως επέρασε όλην την ζωή του Μεγάλος Νηστικός, ο αρχηγός των πεινασμένων και καταφρονεμένων…
