Σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, μεγάλος μέσος όρος ηλικίας, πυροσβεστικά οχήματα 30ετίας, αυξημένες απαιτήσεις λόγω της κλιματικής κρίσης και ανάγκη συνολικού ανασχεδιασμού των υπηρεσιών συνθέτουν το παζλ ενός δύσκολου καλοκαιριού για το νομό μας, όπως περιγράφει ο γραμματέας της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Μεσσηνίας, Σωτήρης Δημάκης, σε συνέντευξή του στο «Θάρρος».
Όπως τονίζει, από το 2019 που ασχολείται ενεργά με τον συνδικαλισμό έχουν υπάρξει ορισμένες βελτιώσεις, ωστόσο τα βασικά προβλήματα των πυροσβεστών παραμένουν άλυτα και, μάλιστα, γίνονται εντονότερα κάθε χρόνο, αφού οι ανάγκες συνεχώς αυξάνονται.
Ανάγκη για νέο οργανωτικό σχεδιασμό
Κεντρικό αίτημα της Ένωσης αποτελεί ο επανασχεδιασμός των οργανωτικών δομών του Πυροσβεστικού Σώματος με εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών και αναβάθμιση των σταθμών της Μεσσηνίας. «Φωνάζουμε εδώ και χρόνια ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος οργάνωσης των υπηρεσιών. Χρειάζεται αύξηση της οργανικής δύναμης και αναβάθμιση των πυροσβεστικών σταθμών, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του νομού», επισημαίνει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σε πανελλαδικό επίπεδο υπάρχουν περίπου 3.500 κενές οργανικές θέσεις, ενώ στη Μεσσηνία η εγκεκριμένη οργανική δύναμη ανέρχεται σε 155 θέσεις, αριθμός που χαρακτηρίζεται ανεπαρκής. Κάθε χρόνο η δύναμη μειώνεται κατά 2-3 οργανικές θέσεις και με το… «μαγικό» αυτό φαίνεται ότι δεν είναι τεράστιες οι ελλείψεις σε κενά! Φυσικά, οι ανάγκες είναι πολύ περισσότερες.
Παράλληλα, κάθε χρόνο μειώνονται επιπλέον οργανικές θέσεις, ενώ μέχρι το τέλος του 2025 αποχώρησαν λόγω συνταξιοδότησης 10 έως 12 υπάλληλοι, χωρίς οι συγκεκριμένες απώλειες να έχουν ακόμη ενσωματωθεί στον επίσημο αριθμό των κενών.
Λιγότερες περιπολίες
Οι ελλείψεις έχουν ήδη επηρεάσει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Όπως αναφέρει ο κ. Δημάκης, φέτος στη Μεσσηνία αναγκαστικά μειώθηκαν κάποιες περιπολίες. Για παράδειγμα, σε μια περιοχή που υπήρχε περιπολικό σε 16ωρη βάση, περιορίστηκε σε οκτάωρη λειτουργία, αποκλειστικά λόγω της έλλειψης προσωπικού.
«Οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες από τις διαθέσιμες δυνάμεις», επαναλαμβάνει.
Η Ένωση θεωρεί θετική την αναμενόμενη πρόσληψη πυροσβεστών μέσω του νέου θεσμού της επταετούς θητείας, εκτιμά όμως ότι δεν επαρκεί για να καλύψει τα υφιστάμενα κενά.
Ταυτόχρονα, ζητεί την καλύτερη αξιοποίηση των εποχικών πυροσβεστών, επισημαίνοντας ότι η κατανομή των θέσεων στη Μεσσηνία δεν έγινε σωστά.
Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι κατά την πρώτη πρόσληψη εποχικών πυροσβεστών ο νομός, ενώ δικαιούνταν περίπου 30 άτομα για τα εποχικά κλιμάκια Σιδηροκάστρου, Προαστίου και Κορώνης, έλαβε μόλις 20.
Αργότερα οι εποχικοί αυξήθηκαν από 39 σε 45, ωστόσο οι νέες θέσεις κατανεμήθηκαν κυρίως στα κλιμάκια, με αποτέλεσμα να μειωθεί η ενίσχυση των κεντρικών υπηρεσιών της Καλαμάτας και των Γαργαλιάνων.
Μέσος όρος ηλικίας τα 49 έτη
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα αφορά στη γήρανση του προσωπικού. Στη Μεσσηνία ο μέσος όρος ηλικίας των πυροσβεστών αγγίζει τα 49 χρόνια, ενώ σε υπηρεσίες του νομού υπάρχουν υπάλληλοι ηλικίας ακόμη και 70 ετών, οι οποίοι συνεχίζουν να συμμετέχουν σε αστικά και δασικά συμβάντα.
«Κάθε χρόνο συνταξιοδοτούνται συνάδελφοι χωρίς να αντικαθίστανται στον ίδιο βαθμό», αναφέρει ο γραμματέας της Ένωσης.
Επίσης, σχετικά με τις μεταθέσεις, ανέφερε ότι όπως σε όλες τις υπηρεσίες, έτσι και στη Μεσσηνία ο νόμος 4662 επηρέασε, με αποτέλεσμα πολλοί πυροσβέστες, οικογενειάρχες με παιδιά, να αναγκαστούν να μετατεθούν σε νησιά. «Υπάρχουν πυροσβέστες στη Μεσσηνία που βρίσκονται για 4ο συνεχόμενο χρόνο σε νησί και δεν μπορούν να γυρίσουν, γιατί δεν υπάρχει κενό στην περιοχή μας, επειδή είναι λίγες οι οργανικές θέσεις».
Νομός υψηλού κινδύνου
Η Μεσσηνία διαθέτει εκτεταμένες δασικές εκτάσεις και συγκαταλέγεται στους πέντε πρώτους νομούς της χώρας τόσο σε αστικά όσο και σε δασικά συμβάντα. Παράλληλα, σύμφωνα με τον νέο Εθνικό Χάρτη Δασικών Πυρκαγιών της Πολιτικής Προστασίας, ο νομός βρίσκεται στην υψηλότερη κατηγορία επικινδυνότητας και συγκεκριμένα στο «κόκκινο».
Την ίδια στιγμή, πυροσβεστικές δυνάμεις της Μεσσηνίας καλούνται συχνά να συνδράμουν σε μεγάλες πυρκαγιές άλλων περιοχών της χώρας, γεγονός που μειώνει ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη δύναμη στον νομό.
Ελλείψεις υπάρχουν και στην πυροσβεστική δύναμη που βρίσκεται στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας. Μάλιστα, ο κ. Δημάκης εξηγεί ότι ενισχύθηκε με κάποια άτομα, αλλά με τα νέα δεδομένα, μετά την ανάληψη του αεροδρομίου από την κοινοπραξία της παραχώρησης, θα αυξηθούν οι ανάγκες σε θέματα πυρασφάλειας και απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση με προσωπικό.
Αίτημα αναβάθμισης Υπηρεσίας Καλαμάτας
Η Ένωση ζητά, επίσης, την αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Καλαμάτας. Όπως επισημαίνει ο κ. Δημάκης, η μεγαλύτερη υπηρεσία της Μεσσηνίας παραμένει από την ίδρυσή της, το 1940, καταταγμένη ως Γ’ Τάξης, χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα καμία αναβάθμιση, παρά την τεράστια αύξηση των επιχειρησιακών απαιτήσεων. Για να γίνει κατανοητό, υπογραμμίζει πως όταν ιδρύεται μια υπηρεσία ορίζεται ως Δ΄ τάξης. Ζητούν, λοιπόν, η υπηρεσία της Καλαμάτας να αναβαθμιστεί σε Α΄ τάξη.
Παράλληλα, επαναφέρει το αίτημα που τίθεται συνεχώς από το 2019, μετατροπής του εθελοντικού πυροσβεστικού κλιμακίου Πεταλιδίου σε μόνιμη υπηρεσία. Όπως τονίζει, υπάρχουν οι εγκαταστάσεις, υπάρχει ο απαραίτητος εξοπλισμός, υπάρχει ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και σχετικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας, ενώ η μετατροπή δε θα επιφέρει σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Άλλωστε, όπως διευκρινίζει, οι εθελοντές στο συγκεκριμένο κλιμάκιο εκτελούν τρία 8ωρα το μήνα και για να λειτουργήσει το κλιμάκιο καθημερινά, συνδράμουν μόνιμοι υπάλληλοι πυροσβέστες. Με την ευκαιρία, ο κ. Δημάκης ευχαριστεί τους εθελοντές σε όλο τον νομό, οι οποίοι βοηθούν και με το παραπάνω.
Εκατομμύρια χρωστούμενα ρεπό
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύει η Ένωση αφορά στο διαφορετικό εργασιακό καθεστώς των πυροσβεστών. «Το Πυροσβεστικό Σώμα λειτουργεί σήμερα σε τρεις ταχύτητες: μόνιμοι, εποχικοί και πενταετούς υποχρέωσης. Πρέπει να υπάρξει ομογενοποίηση του προσωπικού», υπογραμμίζει.
Παράλληλα, ζητεί θεσμοθέτηση της υπερεργασίας και αποζημίωση της υπερωριακής απασχόλησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, σε πανελλαδικό επίπεδο υπάρχουν περίπου 3 εκατομμύρια ευρώ οφειλόμενα ημερήσιων αναπαύσεων και περισσότερες από 550.000 ημέρες κανονικών αδειών που δεν έχουν χορηγηθεί.
Μάλιστα, η Ένωση Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Μεσσηνίας ήταν η πρώτη στην Ελλάδα που το 2024 πέτυχε δικαστική επιδίκαση αποζημιώσεων για οφειλόμενα ρεπό, έχοντας ήδη δικαιωθεί στις τρεις από τις τέσσερις σχετικές προσφυγές που έχει καταθέσει. Οι πυροσβέστες της Μεσσηνίας σε αυτό το θέμα άνοιξαν τον δρόμο και πλέον έχουν ακολουθήσει και άλλες ενώσεις ανά την Ελλάδα.
Παλαιός στόλος οχημάτων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην κατάσταση του στόλου των οχημάτων. Παρότι η Μεσσηνία έχει ενισχυθεί με οχήματα μεταφοράς προσωπικού, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε υδροφόρα πυροσβεστικά οχήματα.
Πολλά από αυτά έχουν συμπληρώσει περίπου 30 χρόνια υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν συχνές βλάβες και υψηλό κόστος συντήρησης.
Η Ένωση εκφράζει την προσδοκία ότι το Αρχηγείο θα προχωρήσει σύντομα στην παραχώρηση νέων υδροφόρων οχημάτων.
Επίσης, όσον αφορά στον προσωπικό εξοπλισμό, παρότι τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί, ο κ. Δημάκης παρατηρεί πως είναι τέτοια η φύση του επαγγέλματος που πρέπει να είναι συχνότερη η παροχή νέου εξοπλισμού στους πυροσβέστες.
Επιφυλακές όλο τον χρόνο
Η κλιματική αλλαγή έχει μεταβάλει πλήρως τις συνθήκες εργασίας των πυροσβεστών. Όπως σημειώνει ο κ. Δημάκης, οι συνεχείς προειδοποιήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν ως αποτέλεσμα οι πυροσβέστες να βρίσκονται σχεδόν όλο τον χρόνο σε μερική ή γενική επιφυλακή.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι προβλέψεις δεν επιβεβαιώνονται, όμως οι υπάλληλοι έχουν ήδη καταπονηθεί χωρίς ξεκούραση και χωρίς αποζημίωση. «Είμαστε πάντα δίπλα στον πολίτη και στον φυσικό πλούτο της χώρας και έχουμε τη διάθεση να εργαστούμε πέρα από το προβλεπόμενο. Ζητούμε, όμως, να μη γίνεται κατάχρηση του μέτρου της επιφυλακής, να υπάρχουν πραγματικά επιχειρησιακά δεδομένα, ώστε να μην ακυρώνονται προγραμματισμένες αναπαύσεις και να μην εξαντλείται σωματικά και ψυχικά το προσωπικό», τονίζει.
Έκκληση προς τους πολίτες
Κλείνοντας, ο γραμματέας της Ένωσης απευθύνει έκκληση προς τους πολίτες να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μεγάλο ποσοστό των πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινο λάθος.
Παράλληλα, εκφράζει τις ευχαριστίες του προς τους κατοίκους της Μεσσηνίας για τη στήριξη που προσφέρουν καθημερινά στους πυροσβέστες. «Βλέπουμε τον κόσμο να ενημερώνει, να βοηθά στις περιπολίες, να μας στηρίζει και να μας προσφέρει ένα μπουκάλι νερό την ώρα της μάχης. Τους ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας. Ο νόμος πλέον είναι πολύ αυστηρός και ένα λάθος μπορεί να κοστίσει ακριβά, ιδιαίτερα σε μια δύσκολη οικονομική περίοδο. Η πρόληψη είναι υπόθεση όλων μας και γι’ αυτό όλοι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί. Θα ήθελα μέσα από το “Θάρρος” να ευχηθώ σε όλους τους συναδέλφους να έχουν πάνω από όλα υγεία και μια καλή και ήρεμη αντιπυρική περίοδο!», καταλήγει.
Της Βίκυς Βετουλάκη
