Ακυρώθηκε η απόφαση του γραμματέα Αποκεντρωμένης για έκπτωση από το αξίωμά του
Δικαιώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας ο εκλεγμένος πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κρυονερίου, με την παράταξη «Τριφυλία Ενωμένοι», Κωνσταντίνος Μερκούρης, καθώς, έπειτα από αίτησή του, το ΣτΕ (Τμήμα Γ’) ακύρωσε την απόφαση του γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, με την οποία διαπιστώθηκε η αυτοδίκαιη έκπτωσή του από το αξίωμα του προέδρου της Δ.Κ. Κρυονερίου του Δήμου Τριφυλίας, κατ’ άρθρο 11 παράγραφος 2 του ν. 4804/2021 (Α΄ 90/5.6.2021).
Στην απόφαση του ΣτΕ με αριθμό 512/2026 αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «Βάσει της πολυπλοκότητας και του μεγάλου αριθμού των νομικών προσώπων που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 11 ως πιστωτές των δημοτικών αρχόντων, στα οποία περιλαμβάνονται και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία διέπονται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, η ανωτέρω διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 11, ερμηνευόμενη σύμφωνα με το κατοχυρούμενο στα άρθρα 5 παρ. 1 και 102 παρ. 2 του Συντάγματος δικαίωμα του εκλέγεσθαι και την αρχή της ασφάλειας δικαίου η οποία απορρέει από την αρχή του κράτους δικαίου, έχει την έννοια ότι η Διοίκηση, πριν από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης περί αυτοδίκαιης έκπτωσης αιρετού άρχοντα από το αξίωμά του, λόγω προϋπάρχουσας της εκλογής οφειλής του προς τον οικείο Δήμο ή τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, οφείλει να τον ενημερώσει προσηκόντως, ήτοι με τρόπο που να διασφαλίζεται ότι αυτός έλαβε πλήρη γνώση της οφειλής του, του ύψους και της αιτίας αυτής. Συνεπώς, κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, η οικονομική υπηρεσία του οικείου Δήμου υποχρεούται, αρχικά να προβαίνει σε έλεγχο όλων των ανακηρυχθέντων στα δημοτικά αξιώματα για τυχόν προϋπάρχουσα της εκλογής οφειλή τους είτε προς τον οικείο Δήμο είτε προς τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, κατόπιν αναζήτησης των σχετικών στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες των νομικών αυτών προσώπων, και σε περίπτωση που διαπιστώνει την ύπαρξη οφειλής, από οποιαδήποτε αιτία και προς οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο από τα προβλεπόμενα στην παρ. 1, που υπερβαίνει, συνολικά, το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, οφείλει να τους ενημερώνει, κατά τρόπο αναμφήριστο, για την ύπαρξη οφειλής στο πρόσωπό τους, και τούτο εντός ευλόγου χρόνου από την ημερομηνία ανακήρυξής τους στα δημοτικά αξιώματα, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος, μετά την πλήρη γνώση της οφειλής, για την εξόφληση ή την υπαγωγή αυτής σε ρύθμιση πριν από την ημερομηνία εγκατάστασης των νέων Δημοτικών Αρχών, σε αντίθετη δε περίπτωση δεν επέρχεται η έκπτωση των αιρετών αρχόντων από τα αξιώματά τους.
Εξάλλου, η προαναφερθείσα υποχρέωση της Διοίκησης προκύπτει ευθέως και αυτοτελώς από τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4804/2021, είναι δε ανεξάρτητη από τυχόν άλλες υποχρεώσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία για την κοινοποίηση, από τις διοικητικές Αρχές, ατομικών διοικητικών πράξεων περί οφειλών. Επομένως, η συμμόρφωση της Διοίκησης προς την ανωτέρω υποχρέωσή της συνιστά νόμιμη αντικειμενική προϋπόθεση, ελλείψει της οποίας δεν μπορεί να εκδοθεί απόφαση του αρμόδιου κρατικού οργάνου, με την οποία να διαπιστώνεται η αυτοδίκαιη έκπτωση αιρετού οργάνου οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την ως άνω αιτία». Στην ίδια απόφαση τονίζεται: «Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει αν, πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως του γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο αιτών είχε ενημερωθεί προσηκόντως από την αρμόδια Υπηρεσία του Δήμου Τριφυλίας, και δη εντός ευλόγου χρόνου από την ανακήρυξή του στο δημοτικό αξίωμα, για την ύπαρξη της οφειλής του, το ύψος και την αιτία αυτής και, συνεπώς, ελλείψει της ανωτέρω προϋπόθεσης, η οποία, κατά τα προαναφερθέντα, αποτελεί στοιχείο της νομιμότητός της, η απόφαση αυτή εκδόθηκε μη νομίμως.
Επομένως, για τον λόγο αυτόν, βασίμως προβαλλόμενο, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση».
Η απόφαση καταλήγει αναφέροντας: «Διά ταύτα δέχεται την αίτηση. Ακυρώνει την 6290/18.1.2024 απόφαση του γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδος και Ιονίου, κατά το αιτιολογικό. Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου και επιβάλλει στο Ελληνικό Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του αιτούντος, η οποία ανέρχεται σε εννιακόσια είκοσι (920) ευρώ. Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα τη 19η Φεβρουαρίου 2025 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 7ης Απριλίου 2026».
