Νέο πενταετές ανασκαφικό πρόγραμμα στην Αρχαία Μεσσήνη ενέκρινε το υπουργείο Πολιτισμού

Έρευνες σε πέντε περιοχές και ποιες παίρνουν προτεραιότητα για το 2026

Ρωμαϊκά Θερμά, Ίσειο, Ευκτήριος Οίκος, Ιερό του Ποσειδώνα και Ιερό της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος

Νέο πενταετές ανασκαφικό πρόγραμμα για την Αρχαία Μεσσήνη, με χρονικό ορίζοντα από το 2026 έως και το 2030, ενέκρινε το υπουργείο Πολιτισμού, χορηγώντας σχετική άδεια στην εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία. Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν υπό τη διεύθυνση του δρος Νικολάου Καλτσά, της αρχαιολόγου του υπουργείου Πολιτισμού Ευγενίας Λαμπροπούλου και του δροςΝικολάου Τσιβίκη.

Το νέο πρόγραμμα έχει ως βασικούς στόχους την ολοκλήρωση της τεκμηρίωσης των αρχαιοτήτων που έχουν ήδη αποκαλυφθεί, τη συστηματική δημοσίευσή τους, την απάντηση σε ανοιχτά ερευνητικά ζητήματα, αλλά και την προστασία και συντήρηση των μνημείων.

Οι έρευνες θα επικεντρωθούν σε πέντε βασικές περιοχές: στο Συγκρότημα των Ρωμαϊκών Θερμών και του Ισείου, νότια του θεάτρου, τον Χριστιανικό Ευκτήριο Οίκο και τις Οικίες του Θεάτρου, το οικιστικό και εκκλησιαστικό συγκρότημα ανατολικά του Ασκληπιείου, το Ιερό του Ποσειδώνα βορειοανατολικά του Ασκληπιείου και το Ιερό της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος, στη νότια κλιτύ της Ιθώμης.

Τι προβλέπεται για το 2026
Για τη φετινή ερευνητική περίοδο προβλέπονται ανασκαφικές εργασίες και αρχιτεκτονική μελέτη σταΘερμά και το Ίσειο, γεωφυσικές έρευνες και μελέτη υλικού στον Ευκτήριο Οίκο, καθώς και γεωφυσική έρευνα και ανασκαφή στο συγκρότημα ανατολικά του Ασκληπιείου.

Στο Ιερό της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος θα πραγματοποιηθούν αποτυπώσεις, διευθέτηση αρχιτεκτονικών μελών και ανασκαφές περιμετρικά του ναού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται, ωστόσο, και στην κατάσταση διατήρησης των ήδη αποκαλυφθέντων μνημείων. Για το συγκρότημα των Θερμών-Ισείου ζητείται τεχνική έκθεση για την αντιμετώπιση των λιμναζόντων υδάτων και τη βελτίωση της αποστράγγισης, ενώ προβλέπεται να ολοκληρωθεί κατά προτεραιότητα η μελέτη εφαρμογής για την αποκατάστασή του. Παράλληλα, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για επείγουσες στερεωτικές εργασίες σε ευπαθή και στατικά επικίνδυνα τμήματα.

Συντήρηση και προστασία
Το υπουργείο ζητά ακόμη την καταγραφή, συντήρηση και ταξινόμηση των διάσπαρτων αρχιτεκτονικών μελών του Ισείου, ενώ παρεμβάσεις προστασίας προβλέπονται και σε άλλα μνημεία της Αρχαίας Μεσσήνης.

Συγκεκριμένα, θα εξεταστεί η βελτίωση της εικόνας της κλίμακας του Εκκλησιαστηρίου, η στατική επάρκεια του αναστηλωμένου ταφικού μνημείου των Σαιθιδών, καθώς και η απομάκρυνση προβληματικών μεταλλικών στηριγμάτων και συμπληρώσεων από σκυρόδεμα από το ταφικό μνημείο Κ2.

Το πρόγραμμα κάθε ερευνητικής περιόδου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις οκτώ εβδομάδες, ενώ όλες οι εργασίες θα πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Μετά την ολοκλήρωση κάθε περιόδου θα υποβάλλεται αναλυτική έκθεση, φωτογραφική και σχεδιαστική τεκμηρίωση και κατάλογος των ευρημάτων στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.

Η νέα πενταετής έρευνα ουσιαστικά σηματοδοτεί τη συνέχιση της συστηματικής αρχαιολογικής δραστηριότητας στην Αρχαία Μεσσήνη, με το βάρος πλέον να πέφτει όχι μόνο στις νέες ανασκαφικές αποκαλύψεις, αλλά και στην επιστημονική τεκμηρίωση, τη συντήρηση και την προστασία ενός από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά σύνολα της Μεσσηνίας, αλλά και της χώρας.

Ρωμαϊκά Θερμά
Σημειώνεται ότι πριν από λίγους μήνες με απόφασή της η υπουργός Πολιτισμού ενέκρινε την αρχιτεκτονική προμελέτη αποκατάστασης και ανάδειξης, καθώς και την προμελέτη συντήρησης των αρχαιολογικών καταλοίπων των Ρωμαϊκών Θερμών στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης.

Στο πλαίσιο της ανάδειξης του μνημείου, προβλέπεται η ένταξη των Ρωμαϊκών Θερμών στο ευρύτερο δίκτυο επίσκεψης του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Μεσσήνης. Παράλληλα, θα εκπονηθεί ειδική μελέτη συντήρησης και προστασίας των ψηφιδωτών δαπέδων και των λοιπών διακοσμητικών στοιχείων από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο συντηρητή αρχαιοτήτων.

Η αποκάλυψη του συγκροτήματος των Ρωμαϊκών Θερμών, της τελευταίας ανασκαφής του αείμνηστου καθηγητή Πέτρου Θέμελη, έγινε με την οικονομική στήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου. Πρόκειται για ένα από τα πληρέστερα διατηρημένα ρωμαϊκά μνημεία της Ελλάδος με περίτεχνα ψηφιδωτά δάπεδα, δεξαμενές θερμών και ψυχρών λουτρών, σπάνια στοιχεία μαρμάρινης διακόσμησης και τοίχους που ξεπερνούν τα τέσσερα μέτρα σε ύψος.

Της Βίκυς Βετουλάκη