Απαιτείται διόρθωση τυπικών λεπτομερειών και ανακαθορισμός παραλιακής οριογραμμής
Μια πολεοδομική εκκρεμότητα δεκαετιών για την Ανατολική Καλαμάτα και ειδικότερα για την Παραλία Βέργας μπαίνει, πλέον, σε τροχιά οριστικής επίλυσης, μετά τη θετική κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος που εγκρίνει την πολεοδομική μελέτη της περιοχής.
Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο δημοσίευσε το πρακτικό της έγκρισης και έκρινε ότι, μετά την ολοκλήρωση και έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος προτείνεται νομίμως, ανοίγοντας το δρόμο για την τελική θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πολεοδομικού πλαισίου σε μία από τις πλέον δυναμικά αναπτυσσόμενες περιοχές του Δήμου Καλαμάτας.
Τι προβλέπει
Με το σχέδιο διατάγματος εγκρίνεται η πολεοδομική μελέτη του οικισμού Παραλίας Βέργας, συνολικής έκτασης περίπου 1.355 στρεμμάτων, επικυρώνεται ο καθορισμός των οριογραμμών έντεκα υδατορεμάτων και παρέχεται περιβαλλοντική έγκριση για την εφαρμογή του σχεδίου.
Το πολεοδομικό σχέδιο καθορίζει με σαφήνεια οικοδομήσιμους χώρους, οδικό δίκτυο, πεζοδρόμους και κοινόχρηστους χώρους, πλατείες, χώρους στάθμευσης, παιδικές χαρές και ζώνες πρασίνου, κοινωφελείς υποδομές, όπως αθλητικές εγκαταστάσεις, βρεφονηπιακό και παιδικό σταθμό, σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων και βιβλιοθήκη.
Παράλληλα, θεσπίζεται πολεοδομικός κανονισμός με καθορισμό χρήσεων γης, γενικών και ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης, πλήρως εναρμονισμένος με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Καλαμάτας και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Τα ρέματα και η περιβαλλοντική θωράκιση
Κεντρικό στοιχείο της απόφασης αποτελεί η επικύρωση της οριοθέτησης έντεκα ρεμάτων που διασχίζουν την περιοχή, μεταξύ των οποίων τα ρέματα Αγίας Σιών, Λιακούνη, Λαγκάδι της Καλογριάς, Πούντας, Αγριλιάς, Κατρολάγγαδο και του ξενοδοχείου Messinian Bay.
Το ΣτΕ αποδέχεται ότι η οριοθέτηση βασίζεται σε ολοκληρωμένες υδραυλικές και γεωλογικές μελέτες, λαμβάνει υπόψη το σύνολο των λεκανών απορροής και διασφαλίζει τη φυσική λειτουργία των ρεμάτων ως οικοσυστημάτων, με ήπιες και απολύτως αναγκαίες παρεμβάσεις. Προβλέπονται, μάλιστα, ζώνες πρασίνου εκατέρωθεν των ρεμάτων, ενώ απαγορεύεται η κάλυψη και επίχωση της φυσικής κοίτης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιπλημμυρική προστασία, με ρητή υποχρέωση του Δήμου Καλαμάτας να εφαρμόσει τα μέτρα των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας και να λάβει υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο σχεδιασμό των υποδομών.
Η απόφαση του ΣτΕ αποδέχεται τις προβλεπόμενες χρήσεις γης –τουρισμός και αναψυχή, γενική και αμιγής κατοικία– ως συμβατές με το ΓΠΣ Καλαμάτας. Οι συντελεστές δόμησης (0,60 και 0,40 ανά τομέα) κρίνονται εύλογοι, ενώ οι παρεκκλίσεις αρτιότητας περιορίζονται αποκλειστικά εντός των ορίων του προϋφιστάμενου οικισμού, σεβόμενες τη νομίμως διαμορφωμένη κατάσταση.
Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη σαφούς διατύπωσης ορισμένων διατάξεων, ώστε να μη δημιουργούνται παρερμηνείες ως προς την οικοδομησιμότητα μικρών οικοπέδων.
Παρατηρήσεις και «κόκκινες γραμμές»
Το ΣτΕ διατυπώνει, ωστόσο, σαφή επιφύλαξη ως προς τη μετατόπιση του παραλιακού πεζοδρόμου εντός της ζώνης παραλίας, κρίνοντας ότι η ρύθμιση αυτή δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς προηγούμενο ανακαθορισμό της οριογραμμής της παραλίας από τα αρμόδια όργανα. Αυτό ίσως θα μπορούσε να σημαίνει την καθυστέρηση μερικών μηνών για να γίνει ο ανακαθορισμός και να προχωρήσει η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.
Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται και για την προστασία του ιστορικού Τείχους της Βέργας, με υποχρέωση έγκρισης της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων πριν από κάθε οικοδομική δραστηριότητα στα γειτονικά οικοδομικά τετράγωνα.
Όσον αφορά στην ύδρευση, στην απόφαση του ΣτΕ επισημαίνεται πως παρόλο που ο αγωγός ύδρευσης της Μεσσηνιακής Μάνης διατρέχει όλο τον οικισμό της Βέργας, εκτιμάται ως αναγκαία η δημιουργία ανεξάρτητου συστήματος και δικτύου για την ύδρευση της Παραλίας Βέργας. Συνιστάται η πρόβλεψη νέου κεντρικού αγωγού για τη Μεσσηνιακή Μάνη, ο οποίος θα διατρέχει τον οικισμό «Παραλία Βέργας» κατά μήκος της οδού Μάνης, αντί να διέρχεται ιδιωτικές εκτάσεις.
Μακρά διαδρομή
Η υπόθεση της Βέργας έχει μακρύ ιστορικό. Η αρχική πολεοδομική μελέτη του 2005 ακυρώθηκε το 2011 από το ΣτΕ, καθώς είχε εγκριθεί από αναρμόδιο όργανο και χωρίς την απαιτούμενη προεδρική πράξη. Ακολούθησε πολυετής διαδικασία επικαιροποίησης, επανασχεδιασμού και ενσωμάτωσης νέων δεδομένων, όπως η γεωλογική καταλληλότητα της περιοχής και η πλήρης οριοθέτηση των ρεμάτων.
Καθοριστικής σημασίας υπήρξε και η απόφαση του 2021, με την οποία το ΣτΕ είχε απορρίψει όμοιο σχέδιο λόγω έλλειψης στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης. Η διοίκηση συμμορφώθηκε, εκπονώντας ΣΜΠΕ, η οποία εγκρίθηκε το 2023 και κρίθηκε επαρκής για την περιβαλλοντική θωράκιση του σχεδίου.
Τώρα, με τη θετική αυτή κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η Παραλία Βέργας αποκτά, μετά σχεδόν τρεις δεκαετίες αβεβαιότητας, ένα σαφές, θεσμικά κατοχυρωμένο πολεοδομικό πλαίσιο. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία τόσο για τους κατοίκους και ιδιοκτήτες ακινήτων όσο και για το συνολικό χωρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό της ευρύτερης περιοχής της Καλαμάτας.
Το επόμενο βήμα είναι η έκδοση και δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος, ώστε η μελέτη να περάσει από τη θεωρία στην πράξη, θέτοντας τις βάσεις για οργανωμένη ανάπτυξη, προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και αναβάθμιση της ποιότητας ζωής.
Της Βίκυς Βετουλάκη
