«Θε μου, τι ομορφιά, τι φως / της γειτονιάς μας ο τρελός.
Γλυκαίνεσαι να τον ακούς. / Να ’χαμ’ ακόμα άλλους δυο τέτοιους τρελούς».
Δεν ξέρω πώς, αλλά το τραγούδι αυτό μου ήρθε στο μυαλό διαβάζοντας τούτες τις ημέρες της Αποκριάς παλαιοτέρα κείμενά μου για τα δρώμενα στην πόλη και τον τόπο μας.
Όλα ανάποδα τα βλέπει (της γειτονιάς μας ο τρελός) έλεγε το 1972 ο Κώστας Χατζής σε στίχους της Σώτιας Τσώτου, αν το έχετε ακούσει.
Σαρακοστή έχουμε πλέον και σκέφτηκα σαράντα μέρες να νηστέψω, μήπως και δω τα πράγματα διαφορετικά, να μην γκρινιάζω δηλαδή.
«Τρελός» δεν ήμουν, «τρελός» έγινα και λέω να το αλλάξω.
Παρατηρώντας μια καρναβαλική εκδήλωση για παιδιά στη μεγάλη μας πλατεία φόρτωσα με χαμόγελο και αισιοδοξία, ότι δεν είμαι τρελός, ότι υπάρχει ελπίδα. Χαρούμενα αγνά προσωπάκια έπαιζαν, τραγουδούσαν, χόρευαν τη ζωή και μαζί τους παρασύρθηκα κι εγώ. Να φανταστείτε ήταν τόση η χαρά μου που λίγο πιο πάνω, φεύγοντας, συνάντησα το δήμαρχο και του είπα συγχαρητήρια και μπράβο (πράγμα που δε συνηθίζω), γιατί, έστω για λίγο, έγινα κι εγώ παιδί.
Ας μην είμαστε γκρινιάρηδες, λοιπόν, με το παραμικρό, γίνονται και όμορφα πράγματα σε τούτο τον τόπο, αρκεί να μπορούμε να τα δούμε.
Το ωραίο είναι ότι μας τα δείχνουν τα παιδιά να τα δούμε με τον τρόπο τους και το άσχημο είναι ότι δεν τα βλέπουμε.
Άσχετο-σχετικό: Μιας και βρισκόμαστε στη Σαρακοστή να σας μεταφέρω μερικές πληροφορίες για μια κυρία των ημερών που διανύουμε, την Κυρα – Σαρακοστή.
Η Κυρα- Σαρακοστή είναι ένα από τα παλαιότερα ελληνικά έθιμα, είναι ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο που μετρούσε τις εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, οι εβδομάδες είναι επτά, για αυτό και η Κυρα- Σαρακοστή έχει επτά πόδια. Ένα πόδι για κάθε εβδομάδα.
Οι παλιοί έπαιρναν μια κόλλα χαρτί και σχεδίαζαν μια γυναίκα, χωρίς στόμα, χωρίς αυτιά για να μην ακούει και τα χέρια της να είναι σταυρωμένα, γιατί προσευχόταν. Της έβαζαν 7 πόδια, τις 7 εβδομάδες της Σαρακοστής, ένα πόδι για κάθε βδομάδα μετά την Καθαρά Δευτέρα. Κάθε Σάββατο έκοβαν και ένα πόδι από τη Σαρακοστή που είχαν φτιάξει.
Το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σαββάτο. Στη Χίο, το έβαζαν μέσα σε ένα ξερό σύκο ή καρύδι κι όποιος το έβρισκε, του έφερνε γούρι!
Σαράντα οκτώ μέρες κρατάει η Σαρακοστή. Η αρχική της διάρκεια ήταν έξι εβδομάδες, ενώ αργότερα προστέθηκε και μία έβδομη.
Τις τρεις πρώτες μέρες της νηστείας οι περισσότερες γυναίκες δε βάζουν στο στόμα τους ούτε νερό, τίποτα.
Την τέταρτη, τρώνε σούπα με φασόλια, πετιμέζι και καρυδόπιτα. Όλα αυτά, γιατί η περίοδος μέχρι το Πάσχα, στην ουσία, σημαίνει στροφή στον εσωτερικό μας κόσμο, με σκοπό την κάθαρση μέσω της νηστείας, όχι μόνο των τροφών αλλά και των κακών μας συνηθειών.
Το ζυμάρι για την Κυρα- Σαρακοστή φτιάχνεται με:
1 κούπα νερό περίπου / 1 κούπα αλάτι / 3 κούπες αλεύρι (γ.ο.χ). Βάζουμε όσο νερό χρειάζεται, για να γίνει ένα εύπλαστο ζυμάρι. Το «στέγνωμά του» γίνεται σε φούρνο, όχι σε πολύ δυνατή φωτιά, για περίπου 20-30 λεπτά, αφού το ζητούμενο είναι να στεγνώσει και να σκληρύνει και όχι να ψηθεί. Αυτό το ζυμάρι δεν τρώγεται, αλλά φτιάχνεται για το καλό, αφού είναι αλατόζυμο, όπως το λένε.
Το ζυμάρι έχει επίτηδες μεγάλη ποσότητα αλατιού, για να μπορεί να συντηρηθεί και τις 7 εβδομάδες και να μη μουχλιάσει.
Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε, πάντως, εκτός από τη θρησκευτικότητα και το έθιμο από όλα αυτά, είναι ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή ή απλά η Σαρακοστή είναι η περίοδος της καθαρτήριας διαδικασίας του εαυτού μας.
Αν το κατορθώσουμε, όλα στη ζωή μας θα είναι καλύτερα.
Μιλάμε πάλι…
Του Κώστα Δεληγιάννη
