Σε ποιες περιοχές βρίσκονται οι Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας
Με δεκάδες αιτήματα να καταφθάνουν κάθε εβδομάδα και τεράστιο υδρογραφικό δίκτυο που απαιτεί συνεχή συντήρηση και διαθέσιμους πόρους, που, όπως παραδέχεται η ίδια η υπηρεσία, είναι «προφανώς πολύ λιγότεροι» των αναγκαίων, η Περιφέρεια Πελοποννήσου επιχειρεί να καλύψει μόνο μέρος των πιεστικών αναγκών αντιπλημμυρικής προστασίας στη Μεσσηνία. Η εικόνα που παρουσιάζει η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων είναι αποκαλυπτική: οι ανάγκες για καθαρισμούς ρεμάτων αυξάνονται διαρκώς, οι παρεμβάσεις που απαιτούνται είναι τεράστιες και η Περιφέρεια αδυνατεί, με τα σημερινά κονδύλια, να ανταποκριθεί στο σύνολο των υποχρεώσεών της.
Στην εισήγηση που εγκρίθηκε από την Περιφερειακή Επιτροπή Πελοποννήσου καταγράφεται ότι οι ετήσιες πιστώσεις για τη συστηματική συντήρηση των ρεμάτων είναι πολύ μικρότερες από αυτές που πραγματικά απαιτούνται, ενώ οι υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν ένα συνεχώς διογκούμενο όγκο αιτημάτων από όλη τη Μεσσηνία. Την ίδια στιγμή, οι Δήμοι δεν πραγματοποιούν πλέον καθαρισμούς, οι Δασικές Υπηρεσίες δε διαθέτουν επαρκείς πόρους για παρεμβάσεις στις λεκάνες απορροής, ενώ νέα προβλήματα προκύπτουν από αυθαίρετες κατασκευές, απορρίψεις μπαζών και τις επιπτώσεις των έντονων καιρικών φαινομένων.
Καθαρισμοί
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εγκρίθηκε συμπληρωματική σύμβαση και δίμηνη παράταση του έργου «Καθαρισμοί ρεμάτων στην Μεσσηνία», σε μια προσπάθεια να καλυφθούν πρόσθετες κρίσιμες παρεμβάσεις που θεωρούνται απαραίτητες για τη μείωση του πλημμυρικού κινδύνου και την προστασία κατοικημένων περιοχών. Παράλληλα, πριν από λίγες ημέρες εγκρίθηκε ανάδοχος για άλλο ένα έργο που προβλέπει καθαρισμούς ρεμάτων στο νομό, ύψους 300.000 ευρώ, που προφανώς είναι κι αυτό ένα ποσό «σταγόνα στον ωκεανό» των αναγκών.
Μέχρι σήμερα έχει υλοποιηθεί περίπου το 90% του φυσικού αντικειμένου. Οι εργασίες έχουν εκτελεστεί σε δεκάδες σημεία της Μεσσηνίας και συγκεκριμένα:
Δήμος Οιχαλίας
-Ποταμός Αμφίτας: καθαρισμός από τη γέφυρα της 9ης εθνικής οδού προς τα κατάντη σε μήκος 1.254 μ. και προς τα ανάντη σε μήκος 270 μ.
-Ρέμα Αμφίτας (περιοχή Μάνδρας – Κάτω Μέλπειας): εργασίες σε εξέλιξη
-Ποταμός Χάραδρος (Ανδανία): καθαρισμός σε μήκος 444 μ.
-Ρέμα Καλλιρρόης: καθαρισμός σε μήκος 1.000 μ.
-Ρέμα Φίλια (Μαρτιάκος): καθαρισμός σε μήκος 212 μ.
-Ρέμα Ψαρίου: καθαρισμός σε μήκος 450 μ.
-Τοπικές παρεμβάσεις στον Αμφίτα (Αγριλόβουνο) έπειτα από έντονα καιρικά φαινόμενα.
Δήμος Καλαμάτας
-Ρέμα Περιβολακίων (δυτικός κλάδος Πολιτέικου): καθαρισμός σε μήκος 100 μ.
-Ρέμα πίσω από το κέντρο αιμοκάθαρσης «Nephroxenia»: καθαρισμός τοπικά
-Ρέμα Βέργας (Ηρώων και 25ης Μαρτίου): τοπικές παρεμβάσεις καθαρισμού
-Ρέμα Πολιτέικου (ανατολικός κλάδος): καθαρισμός σε μήκος 420 μ.
-Ρέματα Π. Σφαγεία, Βέλιουρας και Μουγκός (Πήδημα): τοπικές παρεμβάσεις με μηχανήματα
-Αντιπλημμυρικές τάφροι ΓΟΕΒ Ανεμόμυλου – Αλωνιών: καθαρισμός συνολικού μήκους 2.433 μ.
Δήμος Τριφυλίας
-Ρέμα Χαλαζονίου: καθαρισμός σε μήκος 500 μ.
-Ρέμα Βάλτας: καθαρισμός σε μήκος 552 μ.
-Ρέμα Τερψιθέας: καθαρισμός σε μήκος 670 μ.
-Ρέματα περιοχής Μυρέικων: τοπικές παρεμβάσεις
Δήμος Μεσσήνης
-Ρέμα Αγίου Ιωάννη (Πεταλίδι): καθαρισμός σε μήκος 614 μ.
-Ρέμα Τζάνε (θέση Καρβελέικα): καθαρισμός σε μήκος 848 μ.
Δήμος Πύλου–Νέστορος
-Ρέμα Φοινικούντας (Κάσσαρι ή Λούτσα): καθαρισμός σε μήκος 932 μ.
Ανάγκες και πιστώσεις
Η ίδια η εισήγηση της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων καταγράφει ότι οι ανάγκες αντιπλημμυρικής προστασίας υπερβαίνουν κατά πολύ τις διαθέσιμες πιστώσεις. Όπως αναφέρεται, «οι ετήσιες απαιτούμενες πιστώσεις για τη συστηματική συντήρηση είναι προφανώς πολλαπλάσιες των διατιθέμενων πιστώσεων», λόγω του τεράστιου μήκους του υδρογραφικού δικτύου της Μεσσηνίας.
Σημειώνεται, επίσης, ότι η Περιφέρεια έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για τους καθαρισμούς από το 2018, ενώ οι Δήμοι από τότε δεν πραγματοποιούν καμία εργασία. «Μετά την ισχύ των διατάξεων κανένας Δήμος της Μεσσηνίας δεν εκτελεί εργασίες καθαρισμών στα ρέματα της περιοχής του, ακόμη και στα διευθετημένα τμήματα», αναφέρει χαρακτηριστικά η υπηρεσία. Ταυτόχρονα, οι χαμηλές πιστώσεις των Δασικών Υπηρεσιών δεν επιτρέπουν να γίνονται καθαρισμοί στις λεκάνες απορροής, με αποτέλεσμα περισσότερα φυτικά υπολείμματα να καταλήγουν στις κοίτες.
Η υπηρεσία υπογραμμίζει ότι υπάρχουν ρέματα που απαιτούν ετήσιο καθαρισμό εξαιτίας της αυτοφυούς βλάστησης, της απόρριψης μπαζών και απορριμμάτων από παρόχθιους ιδιοκτήτες και της στερεομεταφοράς από ανάντη περιοχές. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά δεδομένα για τη συχνότητα που απαιτείται για την ασφαλή λειτουργία των ρεμάτων, καθώς μόλις τα τελευταία χρόνια έχουν την αρμοδιότητα, ενώ έχουν εντοπιστεί εμπόδια και αυθαίρετες κατασκευές εντός οικισμών, για τις οποίες δεν είχαν δοθεί στοιχεία από τους Δήμους.
Χαρακτηριστικό της πίεσης που δέχεται η υπηρεσία είναι ότι: «Ο όγκος των απαιτούμενων επεμβάσεων για τη Μεσσηνία είναι τεράστιος και θα πρέπει να αυξηθούν σημαντικά τα διαθέσιμα κονδύλια της Περιφέρειας για τους καθαρισμούς. Το γεγονός αυτό έχει ως συνέπεια τον πολλαπλασιασμό των απαιτούμενων επεμβάσεων καθαρισμού. Τα αιτήματα που καταφτάνουν στην Υπηρεσία μας κάθε εβδομάδα είναι δεκάδες, τα οποία ελέγχονται και ιεραρχούνται, λαμβάνοντας υπόψη τα σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας».
Ζώνες Υψηλού Κινδύνου
Επίσης, η υπηρεσία υπογραμμίζει ότι η Μεσσηνία περιλαμβάνει εκτεταμένες περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας, όπως οι πεδινές περιοχές του Παμίσου και άλλων ρεμάτων που αφορούν Καλαμάτα, Μεσσήνη και Μελιγαλά, αλλά και οι χαμηλές περιοχές της Πυλίας και της δυτικής ακτής, που περιλαμβάνουν Κυπαρισσία, Φιλιατρά και Μεθώνη.
Ταυτόχρονα οι ισχυρές και συνεχόμενες βροχοπτώσεις φέτος αύξησαν τις ανάγκες, ενώ χρειάστηκε να γίνουν παρεμβάσεις για την απομάκρυνση βράχων, χαλικιών, κορμών και κλαδιών που απορρόφησαν μέρος των διαθέσιμων πόρων, με αποτέλεσμα να μην υλοποιηθούν άλλες προβλεπόμενες εργασίες που εξακολουθούν να θεωρούνται αναγκαίες.
Η συμπληρωματική σύμβαση θα καλύψει πρόσθετους καθαρισμούς σε τμήματα ρεμάτων στην Καλαμάτα, όπως στα ρέματα Καλαμίτσι και Ρίζος, καθώς και στην Οιχαλία, κατάντη του φράγματος Τσακώνας.
Της Βίκυς Βετουλάκη
