Ηλεκτρικά δίκτυα και πυρκαγιές

Οι τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο των πυρκαγιών, παρότι απογοητευτικές ως προς το αποτέλεσμα, ώθησαν προς τη δημιουργία και ενός στοιχείου αισιοδοξίας: η δικαστική εξουσία αναζήτησε ευθύνες και απάγγειλε κατηγορίες και σε υπεύθυνους των ηλεκτρικών δικτύων ως υπαίτιους για πρόκληση κάποιων πυρκαγιών. Ενέργειες αυτού του είδους αποτελούν παρηγοριά, έστω, στους συνεπείς στις υποχρεώσεις τους πολίτες. Αποδεικνύουν ότι τα μονοπώλια, ακόμα και τα κρατικά μονοπώλια όπως η ΔΕΗ και οι θυγατρικές της, δεν έχουν το ατιμώρητο και ελέγχονται με τον ίδιο τρόπο με τους απλούς πολίτες. Ακόμα και αν οι δικαστικά εγκαλούμενοι δεν αποτελούν την ιεραρχική κορυφή, η έγκλησή τους δημιουργεί προβληματισμό που διαχέεται σε ολόκληρη την ιεραρχία της μονοπωλιακής αυτής επιχείρησης. Οι πολίτες ελπίζομε ότι ο προβληματισμός αυτός και η απειλή των συνεπειών των τυχόν ποινικών διώξεων θα οδηγήσουν σε αναπροσανατολισμό πολιτικής και θα σηματοδοτήσουν ουσιαστική και σε βάθος συντήρηση του ηλεκτρικού δικτύου.

Κέρδη, υποχρεώσεις προς τους συμβαλλόμενους και έργα συντήρησης του δικτύου της επιχείρησης, όπως φαίνεται από το αποτέλεσμα, δε βρίσκονται σε αρμονική ισορροπία μεταξύ τους. Προωθούνται με αφετηρία την παλιά νοοτροπία των κρατικού χαρακτήρα επιχειρήσεων που εστίαζε σε «ρετιρέ» αμοιβών προσωπικού και περιορισμένο ενδιαφέρον για την εξυπηρέτηση του πολίτη. Η αλλαγή του νομικού καθεστώτος, που επιβλήθηκε από τους δανειστές του κράτους μας, μπορεί να οδήγησε σε κόψιμο των επιχορηγήσεών τους από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά οι νοοτροπίες και οι συμπεριφορές δεν κόβονται εύκολα. Οι ιδιώτες επενδυτές – μέτοχοι της ανώνυμης πλέον εταιρείας, όπως  είναι φυσικό, επιδιώκουν τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων για το κεφάλαιο που εισέφεραν, κι αν αυτό προκύπτει, λίγο ενδιαφέρονται για το τι γίνεται στα κατώτερα στρώματα της διοικητικής πυραμίδας και για την εύρυθμη λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων.

Οι συντηρήσεις των δικτύων γίνονται από προσλαμβανόμενους εργολάβους που συνήθως είναι διαχρονικά οι ίδιοι και συνεργάζονται με τους ίδιους επιβλέποντες κάθε περιοχής. Εκείνο που εφαρμόζουν πιστά είναι μια διάταξη του 1954 που έδινε το δικαίωμα στην κρατική τότε ΔΕΗ να τοποθετεί κολώνες και σύρματα σε ιδιοκτησίες. Η μετατροπή της κρατικής επιχείρησης σε ανώνυμη εταιρεία κερδοσκοπικού χαρακτήρα, σε πρώτη νομική προσέγγιση, καταργεί αυτή τη διάταξη που θεσπίστηκε για να βοηθήσει τον εξηλεκτρισμό της χώρας αμβλύνοντας τη συνταγματική διάταξη για προστασία της ιδιοκτησίας. Τέσσερα χρόνια τώρα κάθε εξάμηνο στέλνω στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της ΔΕΔΔΗΕ, θυγατρική της ΔΕΗ για τα ηλεκτρικά δίκτυα μέσης τάσης, αίτηση αποζημιώσεως για τις ζημιές που προκλήθηκαν από συνεργεία της σε τσιμεντωμένες ξερολιθιές κτήματός μου κατά τις εργασίες επέκτασης του ηλεκτρικού δικτύου και ούτε απάντηση έχω πάρει! Η διαβίβαση του σχετικού φακέλου, με τις συνοδευτικές φωτογραφίες, στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), μαζί με τη διαμαρτυρία μου για τη συμπεριφορά αυτή, καταλήγει στο να τις διαβιβάζουν και πάλι στη ΔΕΔΔΗΕ! Αυτά τα λίγα σε απόδειξη συμπεριφορών και νοοτροπιών που προανέφερα.

Δε χαίρομαι για το δικαστικό έλεγχο των υπευθύνων των ηλεκτρικών δικτύων για τις πυρκαγιές. Μόνο ελπίζω ότι από τον προβληματισμό που θα δημιουργηθεί στα ανώτερα κλιμάκια θα διατεθούν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την αξιόπιστη συντήρηση του ηλεκτρικού δικτύου. Αυτονόητο είναι ότι υπάρχουν προδιαγραφές για το πώς πακτώνονται οι κολώνες για να μην πέφτουν από τον αέρα και για το πώς τεντώνονται και αρθρώνονται στις κολώνες τα σύρματα για να μην κόβονται και δημιουργούν σπινθήρες, καθώς και η υποχρέωση για καθαρισμό από ξερά χόρτα στη βάση και το κόψιμο στα κλαδιά κατά μήκος του ηλεκτρικού δικτύου. Η μη τήρησή τους ασφαλώς αποτελεί παράβαση καθήκοντος από τους υπευθύνους, αλλά καλό είναι να υπάρχει και ένας δειγματοληπτικός έλεγχος της κατάστασης του δικτύου από εξωτερικό εποπτικό μηχανισμό. Η υπογειοποίηση τμημάτων των ηλεκτρικών δικτύων σε ευαίσθητες κλιματολογικά περιοχές θα αποτελούσε μια λύση πρόληψης, αλλά οι πολιτικές της εταιρείας, όπως αποσπασματικά έχω καταγράψει, κατευθύνονται σε υπογειοποίηση του δικτύου εντός των οικισμών με δαπάνες των Δήμων!

Καλή είναι η είδηση, έστω και κατόπιν εορτής, μετά τη μεγάλη πρόσφατη πυρκαγιά στην Αττικοβοιωτία, ότι ελέγχονται οι συνδέσεις των αιολικών πάρκων με το ηλεκτρικό δίκτυο για επιβεβαίωση της ασφάλειας, αλλά δε θα ήταν καλύτερο να είχαν τεθεί ασφαλείς όροι πριν από την αδειοδότησή τους και στη συνέχεια να είχε επιβεβαιωθεί η τήρησή τους; Δε φτάνουν οι επιβαρύνσεις στο φυσικό περιβάλλον που προκαλούνται από τις κατασκευές στα αιολικά πάρκα και η αξιοποίηση αδαπάνως των κοινών αγαθών (δάση και αέρας) κάθε περιοχής, επιδιώκεται, και σεαυτή την περίπτωση, η μεγιστοποίηση των κερδών κάποιων ιδιωτών επενδυτών να γίνεται με επιβάρυνση της ποιότητας ζωής των πολλών και τη δημιουργία ανασφάλειας και κινδύνων από πιθανές πυρκαγιές.

Του Νίκου Ευστρ. Μαραμπέα