Προχωρούν οι οργανωτικές διαδικασίες για τη διεκδίκηση της ανάδειξης της Καλαμάτας σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021. Ως έδρα των υπηρεσιών διεκδίκησης ορίσθηκαν γραφεία στο Δημοτικό Πνευματικό Κέντρο, τα οποία θα αρχίσουν να λειτουργούν από τις προσεχείς ημέρες.
Επίσης, θα διοργανωθεί μεγάλη εκδήλωση στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας για το ξεκίνημα της προσπάθειας διεκδίκησης, ώστε η Καλαμάτα να επιλεγεί ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα. Η εκδήλωση θα διεξαχθεί με τη συμμετοχή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών.
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021: Εκδήλωση για την εκκίνηση της προσπάθειας
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης: Από το μύθο στην πραγματικότητα…
Η προσπάθεια της Καλαμάτας να στεφθεί πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για ένα εξάμηνο το 2021 μπορεί να προκαλεί… ρίγη ενθουσιασμού στη Δημοτική Αρχή, σε κάποιες δημοτικές παρατάξεις και, κατ’ επέκταση, στους κατοίκους, αλλά δεν είναι μια εύκολη ιστορία. Σίγουρα, όμως, θα αποτελέσει για κάποια χρόνια το τοπικό μας αφήγημα
Το πάθος για να κερδίσουμε την κούρσα δεν κρύβει μόνο «παθολογία». Υπάρχει, ίσως, κάτι πολύ περισσότερο που δεν είναι εντελώς άσχετο από τη συσσώρευση κόπωσης και απογοήτευσης τα τελευταία χρόνια.
Από τη στιγμή που η πολιτική δεν εμπνέει, ο κόσμος αναζητεί εστίες ανάτασης οπουδήποτε. Πολύ περισσότερο στους μύθους μιας πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης.
Για την πλειοψηφία είναι αναγκαία αυτή η διαδικασία, για να αποκτήσει η κοινωνία μας, ο μικρόκοσμός μας, συνοχή και ταυτότητα. Όχι, όμως, άμετρα, όχι καθ’ υπερβολήν. Διότι στην υπερβολή ελλοχεύουν όχι μόνο το θεσμικό kitsch, αλλά και το ρεζιλίκι, η διάψευση και η απογοήτευση.
Η ιστορία του θέματος, όπως γράψαμε και χθες, μας μοιάζει με το… σπουργίτι που θέλει να γίνει αετός. Ή πάλι με ένα δίστιχο του Μάνου Ελευθερίου, που λέει: «Τι ζήλεψες, τι τα ’θελες τα ένδοξα Παρίσια, έτσι κι αλλιώς ο κόσμος πια παντού είναι τεκές…».
Η ελληνική ιστορία με την πολιτιστική πρωτεύουσα είναι διδακτική, μέχρι σ’ ένα βαθμό. Από την Αθήνα πέρασε και δεν ακούμπησε, από την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη ακόμα ψάχνουν να βρουν τα χρήματα που καρπώθηκαν κάποιοι επιτήδειοι.
Η ιστορία επιτυχίας βρίσκεται μόνο σε όσες πόλεις κέρδισαν το βραβείο εκτός Ελλάδος και κατάφεραν με ορθολογικό τρόπο και προγραμματισμό να εκμεταλλευτούν κάποια έργα για να «ομορφύνουν» και να τους δώσουν και μελλοντική προστιθέμενη τουριστική αξία. Διότι, επί της ουσίας, περί αυτού πρόκειται.
Στην πλούσια βιβλιογραφία που υπάρχει γύρω από το θέμα, παρουσιάζουμε σήμερα ορισμένους προβληματισμούς, οι οποίοι θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα βοηθήσουν στο όλο εγχείρημα:
Το Πρόγραμμα «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης»
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), για αρκετές δεκαετίες, οι πολιτιστικές πολιτικές ήταν εστιασμένες στην πολιτιστική δράση για την περιφερειακή ανάπτυξη. Στη συνέχεια, μετατοπίστηκαν σταδιακά προς τοπικές πρωτοβουλίες σε αστικές περιοχές, με σχέδια όπως η «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» – ονομαζόμενη έως το 1999 «Ευρωπαϊκή Πόλη του Πολιτισμού».
Η ιδέα να υποδεικνύεται μια διαφορετική πόλη κάθε χρόνο, ως ECOC, προωθήθηκε το 1983 από τη Μελίνα Μερκούρη, την τότε Ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού και υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα το 1985, με την Αθήνα να γίνεται η πρώτη ECOC.
Το 1992, η Ε.Ε. επέτρεψε την επιλεξιμότητα και σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρχικά, το γεγονός θεωρήθηκε κυρίως πολιτιστική εκδήλωση, αλλά αργότερα εισήχθησαν και οικονομικές πτυχές. Η επιλογή μίας πόλης ως «Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης» είναι μια ετικέτα που δε θα αρνιόταν καμία πόλη. Για οποιαδήποτε πόλη, το να κερδίσει τον τίτλο σημαίνει ενίσχυση της εικόνα της και περισσότερη χρηματοδότηση για πολιτιστικές δραστηριότητες.
Επίσης, είναι πιθανό να προσελκυσθούν περισσότεροι τουρίστες, τονώνοντας την τοπική οικονομία, τουλάχιστον για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα. Κρίσιμο θέμα είναι ότι μια ημερομηνία και ένα γεγονός μπορούν να οδηγήσουν, αφενός, στην επιτάχυνση λήψης των απαιτούμενων πολιτικών αποφάσεων -που χωρίς το γεγονός δε θα λαμβάνονταν ποτέ- και, αφετέρου, στο να δοθεί μια πρόσθετη έμφαση στον πολιτισμό. Η προσφορά για τη διεκδίκηση του τίτλου απαιτεί χρήματα, χρόνο και προσπάθεια, η οποία στο τέλος, ακόμα κι αν είναι ανεπιτυχής, είναι πάντα μια καλή επένδυση για το μέλλον μιας πόλης.
Σύμφωνα με το μέχρι σήμερα σχεδιασμό για το θεσμό της ECOC (τουλάχιστον μέχρι το 2019), κάθε χρόνο θα ορίζονται δύο «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης» και σε κάθε κράτος θα δοθεί η δυνατότητα να φιλοξενήσει το γεγονός. Αυτό έγινε, ώστε να αποφευχθεί ο υπερβολικά σκληρός ανταγωνισμός για την απόκτηση του τίτλου μεταξύ των κρατών.
Κριτική του προγράμματος
Η ECOC είναι η μεγαλύτερη και σημαντικότερη πολιτιστική πρωτοβουλία της Ε.Ε. Παρέχει τους πόρους για την αστική και οικονομική αναγέννηση, την αύξηση του τουρισμού και την ανάδειξη της ποικιλομορφίας των πολιτισμών. Αυτοί οι παράγοντες οδηγούν σε βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά δεν ωφελούν στον ίδιο βαθμό όλες τις κοινωνικές ομάδες της πόλης. Υπάρχουν περιορισμοί στα οφέλη από τον τίτλο, ειδικά εάν δεν υπάρχει ισορροπημένη προσέγγιση στους οικονομικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς στόχους, ως τμήμα της στρατηγικής ενός μακροχρόνιου πολιτιστικού σχεδίου.
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι να δημιουργηθούν μόνιμες και ιδιαίτερα εμφανείς και εντυπωσιακές υποδομές. Εντούτοις, από κοινού με το πρόγραμμα ECOC, οι περισσότερες από αυτές τις υποδομές σχεδιάστηκαν ως εμβλήματα γοήτρου των πόλεων, που ώθησαν την εικόνα της πόλης και προσέλκυσαν τουρισμό, αλλά συχνά δεν έλαβαν υπόψη τις κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες της τοπικής κοινότητας και άσκησαν περιορισμένη επίδραση στην απασχόληση και στη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάκαμψη της περιοχής.
Υπάρχει ανάγκη μιας πολιτιστικής ατζέντας στο πρόγραμμα της ECOC, που δε θα εντάσσεται απαραίτητα στις οικονομικές προσταγές. Είναι κρίσιμο να αναπτυχθούν περαιτέρω τεχνικές, για την αξιολόγηση των πολιτιστικών επιδράσεων και της κληρονομιάς, ως εναλλακτική λύση στις καθιερωμένες και σαφώς κυρίαρχες τεχνικές για την αποτίμηση των άμεσων οικονομικών επιπτώσεων.
Οι πολεοδόμοι και οι πολιτικοί στηρίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε στοιχεία που προσκομίζονται μέσω αξιολογήσεων της οικονομικής και φυσικής επίδρασης, επειδή υπάρχει έλλειψη πειστικών στοιχείων σχετικά με τις πολιτιστικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Πράγματι, όπως και στην περίπτωση των ορισμών της πολιτιστικής πολιτικής, οι κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις καθορίζονται ασαφώς και γι’ αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετρηθούν.
Για να αλλάξει αυτή η τάση, πρωτοβουλίες όπως η ECOC, οφείλουν να δώσουν έμφαση στην αξία των μακροχρόνιων επιπτώσεων της φιλοξενίας και να εξασφαλίσουν ευρεία διανομή των συμπερασμάτων και της τεχνογνωσία.
*Πολλά στοιχεία τα βρήκαμε, ψάχνοντας στο διαδίκτυο. Σταθήκαμε, όμως, περισσότερο σ’ ένα πόνημα της Κατερίνας Κανελλοπούλου, το οποίο θεωρούμε εξαιρετικό
Του Αντώνη Πετρόγιαννη
«Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021» Στα 250.000 ευρώ τα πρώτα έξοδα για την υποψηφιότητα
Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου την ερχόμενη Δευτέρα έρχεται προς έγκριση προγραμματική σύμβαση για τη συμμετοχή του Δήμου στη διαδικασία «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021».
Ο Δήμος Καλαμάτας ετοιμάζεται για τη δημιουργία και υποβολή του φακέλου υποψηφιότητας, ώστε η Καλαμάτα να διεκδικήσει την ανάδειξή της σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021, χρονιά που ταυτίζεται με την επέτειο 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης στον τόπο μας.
Μόνο, όμως, η οργάνωση και λειτουργία του Γραφείου Υποψηφιότητας θα κοστίσει 250.000 ευρώ. Πρόκειται να προσληφθούν ή απασχοληθούν σειρά διευθυντών, συντονιστών και υπευθύνων.
Η Δημοτική Αρχή σημειώνει σε ανακοίνωσή της ότι το μεγαλύτερο μέρος από τα 250.000 ευρώ θα προσφερθεί από Μεσσήνιους χορηγούς. Το κόστος αφορά μόνο στην περίοδο μέχρι το τέλος του 2015 ή το τέλος του 2016, ανάλογα με το αν η υποψηφιότητα της Καλαμάτας προκριθεί στο τελικό, που θα γίνει και η οριστική επιλογή.
Μόνο για τη φάση της προεπιλογής, λοιπόν, ο εκτελεστικός διευθυντής θα κοστίσει 63.000 ευρώ, ο καλλιτεχνικός διευθυντής 40.000 ευρώ, ο συντονιστής της υποψηφιότητας 24.000 ευρώ, ο υπεύθυνος επικοινωνίας 24.000 ευρώ, διάφοροι σύμβουλοι 23.000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο κόστος αφορά στην επικοινωνία και διαφήμιση, την έρευνα, την πραγματοποίηση συνεδρίων, διαβουλεύσεων.
Για την οργάνωση και λειτουργία του Γραφείου Υποψηφιότητας ο Δήμος Καλαμάτας θα συνεργαστεί με τη «Φάρις» και το Πνευματικό Κέντρο και η σχετική προγραμματική σύμβαση θα τεθεί προς έγκριση στο Δημοτικό Συμβούλιο, στη συνεδρίαση της Δευτέρας.
Ο διαγωνισμός διεξάγεται σε δύο φάσεις, τη φάση προεπιλογής και την τελική φάση επιλογής. Όλες οι διαγωνιζόμενες πόλεις πρέπει να καταθέσουν έναν πλήρη Φάκελο Υποψηφιότητας εντός των χρονικών ορίων που προβλέπονται και συμπληρώνοντας την επίσημη αίτηση που παρέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μία Ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Επιτροπή Επιλογής αποφασίζει για την επιλογή της πόλης που θα λάβει τον τίτλο κατόπιν εξέτασης του Φακέλου Υποψηφιότητας, ακρόασης της Ομάδας Παρουσίασης της κάθε πόλης και μίας ολοήμερης επίσκεψης στην υποψήφια πόλη (επίσκεψη μόνο κατά την τελική φάση επιλογής).
Του Αντώνη Πετρόγιαννη
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021: Προχωρούν οι διαδικασίες από τη Δημοτική Αρχή
Ολοκληρώθηκαν οι πρόδρομες εργασίες και πρόκειται να εισαχθεί στη μεθεπόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας, προς ψήφιση, η απόφαση για το σχηματισμό φακέλου και την υποβολή του, το 2015, ώστε η Καλαμάτα να διεκδικήσει την ανάδειξή της σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021.
Τα παραπάνω ανέφερε χθες, σε δηλώσεις του, ο δήμαρχος, επισημαίνοντας πως η υποψηφιότητα για τη συγκεκριμένη χρονιά ανάγεται, αφενός, στα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης στην Καλαμάτα, στις 23 Μαρτίου του 1821 και, αφετέρου, στην αξιόλογη πολιτιστική παρουσία της Καλαμάτας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Είναι σημαντικός ο στόχος. Ο σκοπός συσπειρώνει σχεδόν όλους τους Καλαματιανούς, εκπροσώπους φορέων και πολίτες», τόνισε ο Π. Νίκας. Προσέθεσε, δε, ότι επώνυμοι Μεσσήνιοι της Αθήνας και του εξωτερικού τάσσονται υπέρ αυτής της προσπάθειας και έχουν τη διάθεση να συμβάλουν ενεργά, ώστε να αναδειχθεί η Καλαμάτα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021.
