Με νοσταλγία οι άνθρωποι θυμούνται πάντοτε την ιδιαιτέρα τους πατρίδα. Αυτό ακριβώς το αίτημα της νοσταλγίας είναι η μοναδική αιτία που με παρεκίνησεν από τας στήλας του αγαπητού «Θάρρους» να γράψω μερικές σκέψεις για την Καλαμάτα.
Όσους παληούς φίλους τα τελευταία χρόνια έτυχε να συναντήσω που ζουν εις την Καλαμάτα, όλους τους αντελήφθην να έχουν μία απαισιοδοξία που καθόλου δεν έκρυβαν. Το μοτίβο για όλους ήτο το ίδιο. «Δεν είναι ζωή εις την Καλαμάτα. Δεν έχομεν καμμιά τέρψι. Οι άνθρωποι ασχολούνται σε μικρά. Δεν υπάρχει πνευματικότης. Όλα εξέπεσαν».
Η καθολική αυτή νοοτροπία είναι εκδήλωσις ανησυχαστική. Βέβαια τα τελευταία χρόνια σε όλη την Ελλάδα η ζωή έχει γίνει πλέον δύσκολη και οι άνθρωποι που έζησαν μέσα σε τόσα δράματα έχασαν την πηγή της χαράς και τη δύναμη της αισιοδοξίας. Αλλά δεν έχασαν τόσο την πίστιν τους, όσο φαίνεται να την έχασαν οι Καλαματιανοί. Διότι άσχετα προς το γεγονός ότι η Καλαμάτα υπέστη πολύ λιγώτερα από όλας τας πόλεις του ελληνικού βορρά και τας περισσοτέρας της Πελοποννήσου, είναι και ως τόπος μία από τας ολίγας αληθινά προνομιούχους πόλεις. Εις το άκρο του ωραίου μεσσηνιακού κάμπου, παράλιος, με τοπική βιομηχανία αξιόλογη, εισαγωγικόν και εξαγωγικόν κέντρον τριών νομών, με πολλούς πολίτας αληθινά εκλεκτούς, με κλίμα ωραίο, μέσα εις ένα δάσος από πορτοκαληές και λεμονιές, δεν είναι ως τόπος διαμονής καθόλου δυσάρεστος.
Την κακήν διάθεσιν την έχουν εις την ψυχήν τους όσοι διαμαρτύρονται και δεν τους φταίει τίποτε ο αληθινά προνομιούχος τόπος εις τον οποίον ζουν και τον οποίον θαυμάζουν όλοι οι ξένοι που τον επισκέπτονται.
Τι άραγε συμβαίνει; Μου φαίνεται ότι το φαινόμενον έχει μίαν πολύ απλην εξήγησιν. Έλειψε τελευταία από την Καλαμάτα κάτι που πάντοτε είχε κατά το παρελθόν. Έλειψεν η διάθεσις από όσους μπορούν συλλογικά να εργασθούν για να δημιουργήσουν ενδιαφέρουσα κοινωνική και πνευματική ζωή εις τον τόπον τους.
Όχι πολλά χρόνια προ του πολέμου η Καλαμάτα εθεωρείτο εις όλη την Ελλάδα ως ένα αληθινά ζηλευτό πνευματικό κέντρο. Οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι δικαστικοί εθεώρουν ευτύχημα και μεγάλη εύνοια να τοποθετηθούν εις την Καλαμάτα. Σημερινοί αρεοπαγίται και διευθυνταί υπηρεσιών πάσης κατηγορίας διηγούνται εδώ ότι καλύτερα από κάθε άλλη επαρχιακή πόλιν από την οποίαν επέρασαν κατά την διάρκειαν της σταδιοδρομίας των θυμούνται την Καλαμάτα, τους κατοίκους της, τον επιστημονικό της κόσμο, το κλίμα της, τους μπαξέδες της, την ακρογιαλιά της. Είναι η μαρτυρία των τρίτων που έχει την αξία της, διότι γίνεται με συγκρίσεις και προέρχεται από ανθρώπους που και κριτικόν πνεύμα έχουν και την ζωή μπορούν να εκτιμήσουν.
Γι’ αυτό θεωρώ αληθινό δυστύχημα αυτή την καθολική απαισιοδοξία που βλέπω εις τους σημερινούς Καλαματιανούς. Είναι ένα κακό πνεύμα ηττοπαθείας. Μία γρουσουζιά. Ένα φαινόμενο παθολογικό. Η Καλαμάτα πρέπει να αγαπηθή περισσότερο από τους Καλαματιανούς. Όσο της αξίζει. Είναι τόπος προνομιούχος. Τη ζωή την δημιουργούν οι άνθρωποι. Αυτοί δίνουν πνευματικότητα και ενδιαφέρον εις την ζωήν τους. Αυτοί δημιουργούν το ωραίον περιβάλλον. Την κατανόηση, την καλήν συντροφιά, την πρόοδον. Να ωραίο στάδιον δράσεως για όσους έχουν ζωή. Ιδία για τους νέους. Μάλιστα για τους επιστήμονας νέους. Τους δικηγόρους, τους γιατρούς, τους καθηγητάς. Ας ακολουθήσουν την παλαιάν παράδοσιν. Ας μάθουν την πρόσφατη ιστορία της πόλεως. Ας πάρουν διδάγματα. Τότε θα κινηθούν με πίστιν. Θα δημιουργήσουν περιβάλλον. Άμιλλα ευγενικιά μεταξύ τους. Ενδιαφέρον: Απασχολήσεις έξω από την ρουτίνα. Έχουν άλλως τε συμφέρον ατομικόν να μη μουχλιάσουν περιοριζόμενοι εις Ιερεμιάδες. Η Καλαμάτα είναι ένα ποίημα ωμορφιάς. Αρκεί να το καταλάβουν όσοι έχουν την ευτυχία να ζουν εις αυτή και από ηττοπάθεια δεν θέλουν να το δουν, φορούν μαύρα γυαλιά και τα βλέπουν όλα μαύρα, ενώ ο μεσσηνιακός κόλπος είναι καταγάλανος και η μεσσηνιακή αύρα μυροβόλος από τους μπαξέδες και την ευλογία του Θεού.
Αυτές τες απλές σκέψεις κάμνει ένας απόδημος που νοσταλγικά θυμάται την Καλαμάτα. Ίσως τον παρέσυραν οι απαισιόδοξοι που ζουν τώρα εις την Καλαμάτα και θα επίστευεν ότι τον παρασύρει κάποιος ρωμαντισμός, αν δεν έκαμαν τας ιδίας σκέψεις και όλοι οι ξένοι που έζησαν μίαν περίοδον εις την Καλαμάτα. Αυτών η μαρτυρία δεν είναι επηρεασμένη από καμμιά ρωμαντική διάθεση και κανέναν τοπικισμό. Ας πιστεύσουν τους δευτέρους… οι ολοφυρόμενοι.
ΠΑΡΕΠΙΔΗΜΟΣ
