Σε πιλοτική λειτουργία τέθηκε από τη Δευτέρα η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο βήμα για την ενεργοποίηση της διαδικασίας Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, ενός πολεοδομικού εργαλείου που για δεκαετίες παρέμενε ουσιαστικά ανενεργό.
Μέσα από ένα σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, η Πολιτεία επιχειρεί να θέσει σε λειτουργία έναν μηχανισμό που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στο χωρικό σχεδιασμό, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, ταχύτητα και ασφάλεια δικαίου.
Μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης
Η ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης αποτελεί τον πυρήνα της νέας αυτής πρωτοβουλίας. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό πλαίσιο, μέσω του οποίου καθίσταται δυνατή η μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης από ακίνητα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως –όπως διατηρητέα κτήρια ή εκτάσεις δεσμευμένες για κοινόχρηστους σκοπούς– προς περιοχές που έχουν καθοριστεί ως Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται όχι μόνο η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και των κοινόχρηστων χώρων, αλλά και η αποκατάσταση μιας χρόνιας αδικίας εις βάρος ιδιοκτητών που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους.
Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης έρχεται να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα που ταλάνιζε τη δημόσια διοίκηση και την αγορά ακινήτων επί δεκαετίες, καθώς η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης παρέμενε εγκλωβισμένη ανάμεσα σε νομικές εκκρεμότητες, γραφειοκρατικά εμπόδια και έλλειψη σαφούς μηχανισμού εφαρμογής. Πλέον, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη διαφανή καταγραφή, διαχείριση και αξιοποίηση των τίτλων συντελεστή δόμησης.
Ψηφιακή Τράπεζα Γης
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται η διαδικασία της πιλοτικής φάσης, η οποία αφορά στην καταχώριση τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που βρίσκονται ήδη σε ισχύ και διαθέτουν υπόλοιπο προς μεταφορά, βάσει των νόμων 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002.
Η πιλοτική λειτουργία αναμένεται να διαρκέσει τέσσερις μήνες και θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για την πλήρη ανάπτυξη του συστήματος.
Η διαδικασία καταχώρισης πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με τη συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών και την απαραίτητη συναίνεση των ιδιοκτητών ή των νομίμων εκπροσώπων τους. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διασύνδεση της πλατφόρμας με βασικά πληροφοριακά συστήματα της Δημόσιας Διοίκησης, όπως το Ελληνικό Κτηματολόγιο, το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, το ΓΕΜΗ και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, διασφαλίζοντας τη διαλειτουργικότητα των δεδομένων και περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία.
Η ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Δημόσιας Διοίκησης και συνδέεται άμεσα με το πρόγραμμα πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Στο πλαίσιο αυτό εκπονούνται Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που καλύπτουν περίπου το 80% της επικράτειας, ενώ προχωρά ο καθορισμός Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, δημιουργώντας ένα συνεκτικό και σύγχρονο πλαίσιο χωρικής ανάπτυξης.
Όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη, η σημασία της παρέμβασης είναι πολλαπλή. Από τη μία πλευρά, ενισχύεται η προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς διατηρητέα κτήρια και ευαίσθητες περιοχές αποκτούν ουσιαστική θωράκιση. Από την άλλη, αποκαθίσταται η ισορροπία στην αγορά ακινήτων, δίνοντας τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να αξιοποιήσουν τα δικαιώματά τους μέσω ενός διαφανούς μηχανισμού.
Παράλληλα, η λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και στη δημιουργία ενός πιο προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος, καθώς εισάγει σαφείς κανόνες στη διαχείριση του συντελεστή δόμησης. Με την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης, στόχος είναι η πλήρης λειτουργία του συστήματος, ώστε η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης να αποτελέσει ένα ενεργό και αποτελεσματικό εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης.
Η νέα αυτή πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αποτελέσει τομή στον πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας, μετατρέποντας μια χρόνια θεσμική εκκρεμότητα σε λειτουργικό μηχανισμό που συνδέει την ανάπτυξη με την προστασία του χώρου και του περιβάλλοντος.
