Υποχρεωτικοί αισθητήρες και συνεχής επίβλεψη
Τρεις περιφερειάρχες στοιχειώνει η ολοκλήρωση του έργου Ριζόμυλος – Κορώνη και συγκεκριμένα το τμήμα Τζάνε – Καλαμάκι, και καθώς φαίνεται, θα συνεχίσει να το κάνει για πολύ καιρό ακόμα, φέρνοντας ακόμα μεγαλύτερο «πονοκέφαλο» στον νυν περιφερειάρχη και τις αρμόδιες υπηρεσίες, που καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν τη νέα απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία αυστηροποιεί τους όρους για τη συνέχιση του έργου εξαιτίας των αρχαιοτήτων που έχουν εντοπιστεί και συνεχίζουν να αποκαλύπτονται.
Η νέα απόφαση και οι νέοι όροι του υπουργείου Πολιτισμού αναμένεται να κοστίσουν σε χρόνο και σε χρήμα για το έργο, καθώς το υπουργείο απαιτεί – με ποινή διακοπής εργασιών – να ακολουθηθούν συγκεκριμένες διαδικασίες και να εγκατασταθεί στα πρανή, όπου είχε σημειωθεί η κατολίσθηση, σύστημα με αισθητήρες κίνησης για την έγκαιρη ανίχνευση κατολισθήσεων ή άλλων φαινομένων αστάθειας.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες γράφαμε ότι το πολύπαθο αυτό έργο είναι «με την πλάτη στον τοίχο», καθώς εγκρίθηκε η τέταρτη κατά σειρά παράταση για την ολοκλήρωσή του, με νέο χρονικό ορίζοντα τις 31 Δεκεμβρίου του 2026.
Το έργο έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί από το 2024 και ο εργολάβος αιτήθηκε παράταση έως τον Φεβρουάριο του 2027, καθώς έχουν υπάρξει καθυστερήσεις χωρίς υπαιτιότητά του, όπως έχουν διαπιστώσει οι αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες. Όμως, την περίοδο εκείνη το πρόγραμμα ολοκληρώνεται και η Διαχειριστική Υπηρεσία ξεκάθαρα τόνισε στην Περιφέρεια Πελοποννήσου ότι «το έργο πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και καταστεί λειτουργικό έως το τέλος του 2026, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιλεξιμότητα της χρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης».
Το έργο είναι συνολικού προϋπολογισμού 13 εκατ. ευρώ και με ανάδοχο την εταιρεία «Γ. ΠΕΤΡΗΣ Α.Τ.Ε.»
Αυστηροί όροι
Οι σημαντικές, λοιπόν, εξελίξεις για την περαιτέρω πορεία υλοποίησης του οδικού έργου Ριζόμυλος – Κορώνη ήρθαν με απόφαση που υπογράφηκε προχθές από το υπουργείο Πολιτισμού, με την οποία εγκρίθηκε τροποποίηση της οριστικής μελέτης για το κρίσιμο υποτμήμα που διέρχεται τον αρχαιολογικό χώρο Πεταλιδίου.
Η απόφαση, που εκδόθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αφορά συγκεκριμένα την «Κατασκευή Υποτμήματος Χ.Θ. 5+200-Χ.Θ. 6+450 – Διέλευση Αρχαιολογικού Χώρου Πεταλιδίου της Επαρχιακής Οδού Ριζόμυλος – Κορώνη, Τμήμα Γέφυρα Τζάνε – Έξοδος Καλαμακίου (Χ.Θ.: 2+840 έως Χ.Θ.:10+160)». Πρόκειται για ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της χάραξης, καθώς η διέλευση του δρόμου τέμνει περιοχή με σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα.
Η έγκριση της τροποποίησης βασίστηκε σε σειρά διοικητικών και τεχνικών ενεργειών των τελευταίων ετών, καθώς και στην ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία ελήφθη στο τέλος Μαρτίου του 2026.
Το υπουργείο Πολιτισμού θέτει αυστηρούς όρους για την υλοποίηση των εργασιών, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Κεντρικό σημείο της απόφασης αποτελεί η πρόβλεψη ότι η τελική χάραξη της παράπλευρης οδού ΚΟ8, η οποία διέρχεται από περιοχές όπου έχουν ήδη εντοπιστεί και αποκαλύπτονται αρχαιότητες, θα οριστικοποιηθεί μόνο μετά την ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ερευνών και με τη σύμφωνη γνώμη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας.
Παρουσία ΕΦΑ όλες οι εργασίες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, επίσης, στον τρόπο εκτέλεσης των τεχνικών εργασιών. Προβλέπεται η χρήση μηχανημάτων χαμηλών δονήσεων, ο περιορισμός της κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων και η πλήρης απαγόρευση χρήσης εκρηκτικών, ώστε να αποφευχθούν ζημιές σε υπόγεια ή εμφανή αρχαιολογικά κατάλοιπα. Παράλληλα, προβλέπεται ότι, όπου απαιτείται, τα ευρήματα θα καλύπτονται προσωρινά, σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχαιολόγων.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος της συνεχούς αρχαιολογικής επίβλεψης. Όλες οι εργασίες, ιδίως σε κρίσιμα σημεία όπως η έξοδος της σήραγγας και τα πρανή, θα πραγματοποιούνται υπό την άμεση παρουσία ειδικευμένου προσωπικού της Εφορείας Αρχαιοτήτων, το οποίο έχει ήδη προσληφθεί για τις ανάγκες του έργου.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για την περίπτωση εντοπισμού νέων αρχαιοτήτων κατά τη διάρκεια των εκσκαφών. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι εργασίες θα διακόπτονται άμεσα και θα ακολουθεί ανασκαφική έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας θα καθορίζουν την περαιτέρω πορεία του έργου και την τελική έγκριση του υπουργείου.
Αυστηρές προειδοποιήσεις και απαιτήσεις
Παράλληλα, η απόφαση περιλαμβάνει τεχνικές προδιαγραφές για την προστασία του τοπίου και των ίδιων των αρχαιοτήτων. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι «το σύνολο των εργασιών πρέπει να πραγματοποιηθεί με τρόπο που να ελαχιστοποιεί την οπτική όχληση στις αρχαιότητες και να διασφαλίζει την ευστάθεια των πρανών». Ζητείται δε να «εγκατασταθεί σύστημα σταθερότητας πρανών με αισθητήρες κίνησης για έγκαιρη ειδοποίηση αστάθειας ή κατολίσθησης».
Το υπουργείο προειδοποιεί ρητά ότι, σε περίπτωση μη τήρησης των όρων, οι εργασίες θα διακόπτονται και θα επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις βάσει της αρχαιολογικής νομοθεσίας. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η συγκεκριμένη απόφαση δε σχετίζεται με ζητήματα ιδιοκτησίας και δεν υποκαθιστά άλλες απαιτούμενες άδειες από συναρμόδιες αρχές.
Η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστική για την πρόοδο του οδικού άξονα Ριζόμυλος – Κορώνη, ενός έργου με ιδιαίτερη σημασία για τη Μεσσηνία, το οποίο, καθώς φαίνεται, έχει πολύ μεγάλο δρόμο ακόμα για να ολοκληρωθεί…
Της Βίκυς Βετουλάκη
