Αν υπάρχουν βιβλία ικανά να ωθήσουν σε προσωπική και κοινωνική «επανεκκίνηση», το «Τι είναι ζωή, πάτερ Φιλόθεε;» της Βίκυς Φλέσσα είναι ένα από αυτά.
Η γνωστή δημοσιογράφος μάς είχε «συστήσει» τηλεοπτικά τον ιερωμένο και ψυχοθεραπευτή π. Φιλόθεο Φάρο, ο οποίος στα 95 του χρόνια συνεχίζει να εκπέμπει ένα φως γαλήνιας σοφίας που τροφοδοτείται από την Πίστη στην Ορθοδοξία, την Επιστήμη και τον Άνθρωπο.
«Αποδελτιώνοντας» μια σειρά συνεντεύξεων με τον χαρισματικό κληρικό, η κα Φλέσσα μάς προσφέρει μια πολύτιμη παρακαταθήκη-οδηγό για τις ανθρώπινες σχέσεις, την αυτογνωσία, τα διαχρονικά όσο και τα σύγχρονα υπαρξιακά ερωτήματα.
Ίσως ο τίτλος να αδικεί το βιβλίο, καθώς δεν αναφέρεται μόνο στο «τι είναι ζωή», μα κυρίως επαναπροσδιορίζει τη σχέση μας με τον ορατό και αόρατο κόσμο, εξοπλίζοντας με ουσιαστικό τρόπο την προσπάθειά μας να αντέξουμε αυτόν τον «γελοίο θόρυβο», να αντλήσουμε χαρά, να νοηματοδοτήσουμε και να βιώσουμε πρόσφορα την ύπαρξη που μας έλαχε και βρίσκεται ανά πάσα στιγμή αντιμέτωπη με τον εκμηδενισμό.
Με αφορμή την αυριανή βιβλιοπαρουσίαση στην Καλαμάτα, είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα για το «Τι είναι ζωή, πάτερ Φιλόθεε;», μέσα από την παρακάτω συνέντευξη με τη Βίκυ Φλέσσα, ξεκινώντας από την πλέον αυθόρμητη ερώτηση…
-Τηλεόραση ή γράψιμο;
-Ξεκινάμε με απαιτητικές ερωτήσεις, Χριστίνα… Θα ήθελα να σου απαντήσω και τα δύο, διότι δεν μπορώ να διαλέξω ένα μόνον. Η τηλεόραση έχει τη γοητεία του αυθορμητισμού, ο θεατής επικοινωνεί άμεσα, αδιαμεσολάβητα με τον προσκεκλημένο, ο δημοσιογράφος κρίνεται ταυτόχρονα και εκτίθεται πολύ περισσότερο από ό,τι στο γράψιμο, είτε πρόκειται για εφημερίδα είτε για βιβλίο. Επίσης, απαιτεί ταχύτητα και δεν υπάρχει πάντοτε η πολυτέλεια να διορθώσεις το λάθος. Είναι μεγάλη η πρόκληση.
Από την άλλη, η συγγραφή ενός βιβλίου ή η επαφή μέσω των αναγνωστών ανεβάζει πολύ ψηλά τον πήχυ στην περίσκεψη, διότι ο συγγραφέας οφείλει να αποδώσει με ενάργεια και ζωντάνια τη συζήτηση με το προσκεκλημένο πρόσωπο, σαν να συμμετέχουν οι αναγνώστες, οπότε αυτή είναι μία διαφορετική πρόκληση.
-Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετώπισες στη συγγραφή και έκδοση του νέου σου βιβλίου;
-Ήταν μεγάλο το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των συνεντεύξεων, περίπου δέκα χρόνια ήταν, τις οποίες ηχογράφησα με τον πατέρα Φιλόθεο για αυτό το βιβλίο, οπότε έπρεπε να επανέρχομαι, ώστε να ανανεώνεται η αλληλουχία των θεμάτων, των ερωτήσεων και των απαντήσεων. Κατά τα άλλα, είναι συναρπαστική εμπειρία η συζήτηση με τον πατέρα Φιλόθεο και νομίζω ότι όσοι έχουν δει τις τηλεοπτικές μας συνομιλίες στην εκπομπή μου ΣΤΑ ΑΚΡΑ στην ΕΡΤ καταλαβαίνουν τι εννοώ, κρέμεσαι από τις κουβέντες του…
-Από τις δεκάδες συνεντεύξεις με σημαντικές προσωπικότητες, γιατί επέλεξες να ξεκινήσεις τη συγγραφή βιβλίων με Γιωσαφάτ και Φιλόθεο Φάρο; Περιμένουμε συνέχεια σε αυτήν τη σειρά;
-Η ιδέα ήταν του εκδότη του Αρμού, κ. Γιώργου Χατζηιακώβου, και η αλήθεια είναι ότι τόσο ο αείμνηστος ψυχίατρος Ματθαίος Γιωσαφάτ όσο και ο ψυχοθεραπευτής, πατήρ Φιλόθεος Φάρος, ήταν πρόσωπα τα οποία αγάπησε πολύ το τηλεοπτικό κοινό της εκπομπής μου ΣΤΑ ΑΚΡΑ στη δημόσια τηλεόραση, όπου συνομιλήσαμε αρκετές φορές. Ακόμη μέχρι σήμερα, ενώ έχουν περάσει 20 χρόνια από τις πρώτες τους εμφανίσεις, οι τηλεθεατές τούς θυμούνται.
Η τριλογία αυτή θα ολοκληρωθεί με τον ακαδημαϊκό ιατρό Γεώργιο Χρούσο, ο οποίος είναι ένας από τους πλέον επιδραστικούς ιατρούς-ερευνητές στον κόσμο σχετικά με την υπόθεση του άγχους, τους στρες και τις επιδράσεις που έχουν στον οργανισμό μας. Έχουμε ήδη συναντηθεί τέσσερις φορές και έχουμε συνομιλήσει επ’ αυτών των θεμάτων, ξεκινώντας από την εμβρυϊκή ηλικία του ανθρώπου.
-Τι σου έκανε εντύπωση και ποιο είναι το δικό σου “απόσταγμα” από τις συζητήσεις και την επαφή με τον πατέρα Φιλόθεο;
Η επαφή και μάλιστα, για να ακριβολογώ, η σχέση με τον πατέρα Φιλόθεο Φάρο, χρονολογείται από το 2004, όταν τον Απρίλιο ήλθε για πρώτη φορά στην εκπομπή μου ΣΤΑ ΑΚΡΑ, για να συνομιλήσουμε για τον έρωτα με αφορμή το βιβλίο του «Έρωτος φύσις».
Σήμερα ο πατήρ Φιλόθεος είναι ενενήντα πέντε ετών και η επαφή με έναν άνθρωπο ο οποίος έχει ζήσει σχεδόν έναν αιώνα είναι αυτή καθ’ εαυτή συγκινητική εμπειρία. Επίσης, ο πατήρ Φιλόθεος είναι ένας εξαιρετικά μορφωμένος άνθρωπος, όπως μπορεί να διαπιστώσει με μία πρόχειρη ανάγνωση του βιβλίου ο καθένας από εμάς. Αυτό το οποίο ανέκαθεν με εντυπωσίαζε στον πατέρα Φιλόθεο και θα έλεγα ότι με έχει βοηθήσει πάρα πολύ και στη δική μου πνευματική και ψυχική διαμόρφωση είναι το πιο αντιδημοφιλές και ίσως έως και ενοχλητικό χαρακτηριστικό του και ως ψυχοθεραπευτού αλλά και ως κληρικού: Η αναζήτηση της προσωπικής μας ευθύνης σε κάθε δυσκολία που προκύπτει στη ζωή μας, σε κάθε πρόβλημα, σε κάθε δυστυχία. Είναι σχεδόν αντανακλαστική η τάση μας σε κάθε κακοτυχία, σε εμπόδια, σε απορρίψεις από τους άλλους, να αναζητούμε τις ευθύνες έξω από εμάς και τη συμπεριφορά μας.
Συνήθως, τα ρίχνουμε τα βάρη στους άλλους. Ο πατήρ Φιλόθεος με έμαθε – και του είμαι ευγνώμων για αυτό- να κοιτάζω πρώτα τα δικά μου λάθη και τις ευθύνες, να μην αποκοιμίζω τον εαυτό μου ότι είναι λάθη όλων των άλλων, να μη χαϊδεύω τα αυτιά μου, δηλαδή, τακτική, η οποία έχει ως αποτέλεσμα να μη μαθαίνω από τα λάθη μου.
-Τι θα ήθελες να κρατήσει ο κόσμος διαβάζοντας το «Τι είναι ζωή, πάτερ Φιλόθεε»;
Ο κάθε αναγνώστης θα βρει ανάλογα με την πνευματική και ψυχική του ανάπτυξη αυτό που τον αναπαύει ψυχικά και πνευματικά. Η συγχωρητικότητα και η αγάπη προς τον πλησίον είναι, νομίζω, μία ασφαλής οδός, για να ζήσουμε μία καλή ζωή και μας εξηγεί ο πατήρ Φιλόθεος αναλυτικά και με παραδείγματα πώς μπορεί να γίνει αυτό σε αυτό το βιβλίο «Τι είναι ζωή, πάτερ Φιλόθεε;».
-Πιστεύεις ότι ένα βιβλίο έχει τη δύναμη να αλλάξει τον άνθρωπο που το διαβάζει;
Ναι, ευτυχώς και δε σου κρύβω ότι τουλάχιστον η δική μου ενδόμυχη επιθυμία είναι ακριβώς αυτή, να βρουν απαντήσεις οι αναγνώστες σε σοβαρά ζητήματα που τους απασχολούν και τα οποία- εκτός από την υγεία- είναι κυρίως οντολογικής φύσεως, αφορούν στη σχέση με τον εαυτό μας αλλά και με τους αγαπημένους μας, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε να σχετισθούμε ουσιαστικά με τον πλησίον μας, την πνευματική και την ψυχική μας ανάπτυξη, τις απώλειες της ζωής μας, τη σχέση μας με το Θεό, το φόβο θανάτου, την υπαρξιακή αγωνία.
-Τι σε έχει συγκινήσει περισσότερο ως ανατροφοδότηση για τα βιβλία σου ή γενικότερα στην επαφή σου με τον κόσμο;
Η ειλικρίνεια που βλέπω στα μάτια, στον τόνο της φωνής και στη θερμή χειραψία των ανθρώπων που έρχονται να μου μιλήσουν, ότι η παρουσία μου στο δημόσιο βίο της χώρας μέχρι σήμερα είναι χρήσιμη και με θετικό πρόσημο για το κοινωνικό σύνολο.
Αυτή η αναγνώριση ότι έχω προσθέσει κι εγώ με την αφοσίωσή μου στην εργασία μου το λιθαράκι μου, για να λυθούν απορίες, να ανθίσουν χαμόγελα, να προβληθούν πρότυπα ζωής και αξίες, που σήμερα έχουμε περισσότερο από ποτέ ανάγκη, με συγκινεί, με ενθαρρύνει και με ανατροφοδοτεί με κουράγιο. Είναι αυτό το καθημερινό λαδάκι στο μικρό μου καντηλάκι.
—
Σύντομο βιογραφικό
H Βίκυ Φλέσσα είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Φιλολογικό Τμήμα, Κλασική Κατεύθυνση), καθώς και πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Αθηνών του ΕΚΠΑ. Έχει σπουδάσει Ιστορία της Τέχνης στην Εν Αθὴναις Αρχαιολογικὴ Εταιρεία. Στην εφηβεία της ήταν πρωταθλήτρια στο άλμα εις ύψος. Έχει εργαστεί 36 χρόνια ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση. Η εκπομπή της «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» (ΕΡΤ) είναι η μακροβιότερη εκπομπή συνεντεύξεων στην ελληνική τηλεόραση με εξέχουσες προσωπικότητες της Επιστήμης, της Τέχνης, της Θεολογίας και της Φιλοσοφίας από την Ελλάδα και τον κόσμο.
Είναι συγγραφέας του βιβλίου “Γιατὶ Ψυχανάλυση, κύριε Γιωσαφὰτ; ο ψυχίατρος Ματθαίος Γιωσαφάτ απαντά στην Βίκυ Φλέσσα” (εκδόσεις Αρμός).
Με τον καθηγητή Γλωσσολογίας Γεώργιο Μπαμπινιώτη επιμελούνται και παρουσιάζουν τη γλωσσική εκπομπή «Σε προσκυνώ, γλώσσα» (Τηλεοπτικός Σταθμός της Βουλής των Ελλήνων).
Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ, της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, της Διεθνούς Αμνηστίας, της Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών «Παναθηναϊκή», της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, της Ενώσεως Σμυρναίων, καθώς και του Πατριωτικού Ομίλου Απογόνων Αγωνιστὼν του 1821 και Ιστορικὼν Γενών της Ελλάδος.
—
Βιβλιοπαρουσίαση αύριο στις 7.00 μ.μ. στο Ξενοδοχείο Ρεξ
Το βιβλίο της Βίκυς Φλέσσα “Τι είναι ζωή, πάτερ Φιλόθεε;” θα συστηθεί στο αναγνωστικό κοινό της περιοχής μας αυτή την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, στις 7.00 το απόγευμα, στο ξενοδοχείο Rex (Αριστομένους 26, Καλαμάτα), παρουσία της ίδιας της συγγραφέως, στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργανώνουν το «Βιβλιόπολις» και οι Εκδόσεις Αρμός. Θα μιλήσουν, ακόμη, ο σύμβουλος της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας Μιχαήλ Κ. Πολυχρονόπουλος, ο Παναγιώτης Αλεξανδρόπουλος, ψυχολόγος στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Καλαμάτας-εκπαιδευτής ενηλίκων, συγγραφέας βιβλίων ψυχικής υγείας, και η Γιώτα Παπαγεωργίου, ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια.
Της Χριστίνας Ελευθεράκη
