Πριν από την πλήρη διερεύνηση των αιτιών που οδήγησαν στην κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο ζητήματα που, όπως υποστηρίζει, επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια των κατασκευών και του δομημένου περιβάλλοντος.
Σε ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έχει περιοριστεί σημαντικά ο ουσιαστικός δημόσιος έλεγχος στις οικοδομές, με αποτέλεσμα η ευθύνη για την ορθότητα των μελετών και την τήρηση της νομοθεσίας να έχει μεταφερθεί σχεδόν αποκλειστικά στους ιδιώτες μελετητές και επιβλέποντες μηχανικούς.
Έλεγχοι
Σύμφωνα με την ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, σήμερα μόλις μία στις δέκα οικοδομικές άδειες ελέγχεται με διαδικασία προέγκρισης, ενώ ακόμη και αυτή αφορά κυρίως στους όρους δόμησης και όχι στην ουσιαστική αξιολόγηση των τεχνικών μελετών. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την επαναφορά ενός αποτελεσματικού προληπτικού ελέγχου.
Η Ομοσπονδία αποδίδει μέρος του προβλήματος και στην έντονη πίεση που ασκείται από την αγορά ακινήτων, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές. Όπως αναφέρει, η επιδίωξη γρήγορων αποδόσεων και τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα ευνοούν πλημμελείς μελέτες, ελλιπή επίβλεψη και κατασκευαστικές αστοχίες, ενώ συνδέονται και με την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων στον κατασκευαστικό κλάδο.
Γερασμένα κτήρια
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο γερασμένο κτηριακό απόθεμα της χώρας. Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ εκτιμά ότι απαιτείται άμεσα η προώθηση προσεισμικών ελέγχων τόσο στα δημόσια όσο και στα ιδιωτικά κτήρια, με την εξασφάλιση των αναγκαίων χρηματοδοτικών εργαλείων. Όπως σημειώνει, αντίστοιχη βαρύτητα με τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να δοθεί και στη στατική επάρκεια των κατασκευών.
Παράλληλα, οι μηχανικοί υποστηρίζουν ότι η επιστημονική εργασία έχει απαξιωθεί τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας την κατάργηση του κώδικα αμοιβών των ελεύθερων επαγγελματιών, την απουσία συλλογικών συμβάσεων για τους μισθωτούς μηχανικούς και τις χαμηλές αποδοχές των μηχανικών του Δημοσίου. Κατά την άποψή τους, η αντιμετώπιση των μελετών και της επιστημονικής επίβλεψης ως δαπάνη προς περιορισμό έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα των έργων και στην ασφάλεια των υποδομών.
Η Ομοσπονδία τονίζει ότι τα προβλήματα αυτά δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω της «ατομικής ευθύνης», αλλά απαιτούν συνολικό σχεδιασμό από την Πολιτεία. Ζητά, μεταξύ άλλων, σαφές θεσμικό πλαίσιο για τη δόμηση, ενίσχυση του δημόσιου ελέγχου στις κατασκευές, υποχρεωτικές εδαφοτεχνικές μελέτες όπου απαιτείται, στελέχωση των δημόσιων τεχνικών υπηρεσιών με επαρκές επιστημονικό προσωπικό και θεσμική θωράκιση των ελεγκτικών μηχανισμών.
