Πρόσφατα παρουσίασε το βιβλίο της στην Καλαμάτα
Το βιβλίο της με τίτλο «Φωτεινά σκοτάδια» παρουσίασε πρόσφατα στην Καλαμάτα η Κατερίνα Γιαννακοπούλου και με αφορμή αυτό μιλήσαμε. Όμως, πάνω στη συζήτηση και μαθαίνοντας πράγματα για την ίδια, ήταν αδύνατον να περιοριστούμε μόνο σε αυτό.
Η Κατερίνα μεγάλωσε στην Καλαμάτα, από την οποία έφυγε για να σπουδάσει στην Αθήνα Ιταλική Γλώσσα και Φιλολογία, ενώ βλέποντας ότι της αρέσουν οι ξένες γλώσσες συνέχισε σπουδάζοντας Ισπανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Dalarna της Σουηδίας.
Βέβαια, για την ίδια η γνώση δε σταμάτησε εκεί, αφού ολοκλήρωσε μεταπτυχιακά προγράμματα στις Λατινογενείς και Βαλτικές Γλώσσες, καθώς και στη Γλωσσική Εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, ενώ παράλληλα εξειδικεύτηκε στις Παιδαγωγικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Linkoping της Σουηδίας.
Η Κατερίνα ζει και εργάζεται στη Σουηδία ως καθηγήτρια γλωσσών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, έχει διδάξει Αγγλικά, Γαλλικά και Ισπανικά σε δίγλωσσα σχολεία, ενώ τα τελευταία χρόνια διδάσκει την Ελληνική Γλώσσα ως μητρική σε μαθητές της Σουηδίας.
Πραγματικά μια πορεία μέσα στην εκπαίδευση και στα πανεπιστήμια, αλλά για την Κατερίνα, πέραν αυτών, υπάρχουν και η συγγραφή και η ζωγραφική που αγαπά, ενώ είναι και μέλος της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων.
Ο λόγος στην ίδια:
Όταν ολοκλήρωσες τις σπουδές σου στην Αθήνα, έφυγες για το εξωτερικό για να συνεχίσεις εκεί να σπουδάζεις. Σκέψη για επιστροφή δεν υπήρξε;
Υπήρξε. Μου άρεσε πολύ η ζωή στη Στοκχόλμη, κυρίως γιατί βρέθηκα σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, γνώρισα ανθρώπους από πολλές χώρες και έζησα μια ξεχωριστή εμπειρία ζωής. Όταν ολοκλήρωσα το πρώτο μου μεταπτυχιακό, προσωπικοί λόγοι με κράτησαν στην πόλη και σταδιακά άρχισα να χτίζω εκεί μια πιο μόνιμη καθημερινότητα. Η σκέψη της επιστροφής υπήρχε πάντα, αλλά δεν είχε ακόμα πάρει συγκεκριμένη μορφή.
Υπάρχει κάτι που σου λείπει από την Ελλάδα και την Καλαμάτα;
Πρώτα απ’ όλα ο ήλιος και το κλίμα. Στη Σουηδία οι χειμώνες είναι μεγάλοι και σκοτεινοί, με ελάχιστη ηλιοφάνεια για αρκετούς μήνες, κάτι που επηρεάζει πολύ την καθημερινότητα. Επίσης, μου λείπει το φαγητό, όχι μόνο η ελληνική κουζίνα, αλλά γενικά η ποιότητα και η ποικιλία των πρώτων υλών που έχουμε στην Ελλάδα.
Από την Καλαμάτα μού λείπει η θάλασσα, η θέα του Ταϋγέτου, οι μικρές αποστάσεις μέσα στην πόλη, αλλά κυρίως η οικογένειά μου.
Μίλησέ μας για τη ζωή στη Σουηδία. Πόσο διαφέρει από την Ελλάδα;
Η καθημερινότητα στη Σουηδία είναι αρκετά διαφορετική. Οι ρυθμοί είναι πιο ήρεμοι και οργανωμένοι, και σχεδόν τα πάντα γίνονται ηλεκτρονικά. Υπάρχει μια συγκεκριμένη ρουτίνα για τους περισσότερους: εργασία 8.00–17.00, μεσημεριανό διάλειμμα γύρω στις 12.00 και επιστροφή στο σπίτι νωρίς το απόγευμα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το fredagsmys, μια παράδοση της Παρασκευής με οικογενειακή χαλάρωση, ταινία και junk food στο σπίτι.
Ακόμη, υπάρχουν άγραφοι κοινωνικοί κανόνες που γίνονται σεβαστοί από όλους, όπως η ησυχία στα μέσα μεταφοράς, η συνέπεια στα ραντεβού και η ανάγκη προγραμματισμού αρκετές μέρες ή και εβδομάδες νωρίτερα.
Αν μπορούσες να μεταφέρεις κάτι από εκεί στη χώρα μας, τι θα ήταν;
Την ηρεμία της καθημερινότητας, τον τρόπο που είναι οργανωμένη η ζωή εκεί και τις περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες που δίνει στους ανθρώπους να εξελιχθούν.
Εργάζεσαι ως εκπαιδευτικός… Πώς είναι το εκπαιδευτικό σύστημα εκεί και πόσο διαφέρει από το δικό μας;
Το εκπαιδευτικό σύστημα στη Σουηδία διαφέρει αρκετά από αυτό που γνώρισα ως μαθήτρια στην Ελλάδα, αν και δεν μπορώ να κάνω σύγκριση ως εκπαιδευτικός, αφού δεν έχω διδάξει στην ελληνική εκπαίδευση.
Η τεχνολογία έχει κεντρικό ρόλο στην καθημερινή διδασκαλία. Το εκπαιδευτικό υλικό είναι διαθέσιμο εκ των προτέρων σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες για μαθητές και γονείς, ενώ οι εκπαιδευτικοί έχουν μεγάλη ελευθερία να επιλέξουν το υλικό και τις μεθόδους διδασκαλίας που θεωρούν καταλληλότερες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σαφή οργάνωση του μαθήματος. Συνήθως αναγράφονται από την αρχή η ατζέντα, οι δραστηριότητες, ο χρόνος που θα αφιερωθεί σε καθεμία και οι μαθησιακοί στόχοι. Η αξιολόγηση δε βασίζεται μόνο στις γραπτές εξετάσεις, αλλά σε μια συνολική εικόνα του μαθητή, μέσα από προφορικές, γραπτές και άλλες μορφές αξιολόγησης, σύμφωνα με τα κριτήρια του υπουργείου Παιδείας.
Παράλληλα, αποφεύγεται η υπερβολική εργασία στο σπίτι, ενώ ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη σχέση εκπαιδευτικού, μαθητή και οικογένειας. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές απευθύνονται ο ένας στον άλλον με το μικρό τους όνομα, κάτι που συμβάλλει σε μια πιο άμεση και ισότιμη επικοινωνία.
Διδάσκεις, μάλιστα, ελληνικά… Αρχικά, πόσοι Έλληνες είναι εκεί και πώς είναι να διδάσκεις τη γλώσσα μας σε μια ξένη χώρα;
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στη Σουηδία ζουν περίπου 35.000 έως 40.000 Έλληνες, εκ των οποίων οι περίπου 20.000 βρίσκονται στη Στοκχόλμη.
Για μένα είναι ιδιαίτερα όμορφο να διδάσκω τη μητρική μου γλώσσα σε παιδιά ελληνικής καταγωγής. Υπάρχει μια αμεσότητα στην επικοινωνία, αλλά και μια ιδιαίτερη ευθύνη, γιατί το μάθημα της μητρικής γλώσσας δεν περιορίζεται στη γραμματική και το συντακτικό.
Περιλαμβάνει, επίσης, στοιχεία της ιστορίας, της γεωγραφίας, της λογοτεχνίας και του πολιτισμού της Ελλάδας, καθώς και συζητήσεις γύρω από την ελληνική κοινωνία και την ταυτότητα των παιδιών που μεγαλώνουν ανάμεσα σε δύο χώρες.
Αυτό κάνει το μάθημα πολύ πιο ζωντανό, τόσο για τους μαθητές όσο και για μένα.
Σκέψη για μόνιμη επιστροφή υπάρχει στο μυαλό σου;
Δεν είναι μια απόφαση που έχει ξεκαθαρίσει ακόμη μέσα μου. Το σκέφτομαι για το μέλλον, αλλά σημαντικό ρόλο παίζει και το κομμάτι της εργασίας, το οποίο προς το παρόν δε μου δίνει απόλυτη σταθερότητα για μια τέτοια επιλογή.
Ας πάμε τώρα στην ποίηση… Πώς και πότε μπήκε στη ζωή σου η συγγραφή;
Η γραφή υπήρχε στη ζωή μου από πολύ μικρή ηλικία, αρχικά μέσα από στίχους τραγουδιών. Ήταν ένας τρόπος έκφρασης και δημιουργίας. Στο Λύκειο πήρε πιο ξεκάθαρη μορφή ποίησης, κυρίως λόγω της επαφής με τη λογοτεχνία και της ανάγκης για προσωπική έκφραση. Στην ενήλικη ζωή η γραφή έγινε πιο σταθερό κομμάτι της καθημερινότητάς μου, είτε ως ανάγκη είτε απλώς ως δημιουργική διαδικασία.
Πώς επέλεξες την ποίηση και τι σου αρέσει να γράφεις;
Αυτό το είδος γραφής μού έβγαινε πάντα φυσικά. Με τον καιρό συνειδητοποίησα ότι οι άνθρωποι, οι στιγμές και τα συναισθήματα είναι αυτά που με οδηγούν σε μια πιο λυρική έκφραση. Μέσα από τους στίχους προσπαθώ να δώσω μορφή σε σκέψεις και συναισθήματα.
Παράλληλα, με ενδιαφέρουν και άλλα είδη γραφής, όπως οι παιδικές ιστορίες και τα διηγήματα, στα οποία ήδη κάνω τα πρώτα μου βήματα.
Τι θέλεις να περνάς στον αναγνώστη;
Εικόνες και συναισθήματα που μπορεί να αναγνωρίσει από τη δική του εμπειρία. Πιστεύω πως η ποίηση λειτουργεί ακριβώς έτσι. Δημιουργεί μια συνάντηση ανάμεσα σε αυτόν που γράφει και σε αυτόν που διαβάζει, μέσα από κοινά βιώματα και συναισθήματα.
Πώς αποφάσισες να εκδώσεις τα ποιήματά σου και πόσο εύκολο ήταν αυτό;
Η σκέψη υπήρχε για χρόνια, αλλά δεν αισθανόμουν έτοιμη. Πέρυσι, όμως, ένιωσα ότι είχε έρθει η στιγμή να κάνω αυτό το βήμα.
Η διαδικασία ήταν κάτι καινούριο για μένα, αλλά κύλησε ομαλά και με ασφάλεια, χάρη και στη συνεργασία με τις εκδόσεις Ιωλκός, που εξέδωσαν την πρώτη μου συλλογή «Φωτεινά σκοτάδια».
Ο τίτλος του βιβλίου πώς προέκυψε και τι πραγματεύεται;
Ο τίτλος μού ήρθε στο μυαλό αρκετά χρόνια πριν από την έκδοση του βιβλίου. Παρατηρούσα πως, παρότι έγραφα κυρίως όταν βίωνα πιο δύσκολα ή σκοτεινά συναισθήματα, η ίδια η διαδικασία της γραφής λειτουργούσε σαν φως. Μέσα από ένα ποίημα ένιωθα ότι μπορούσα να κατανοήσω καλύτερα όσα ζούσα και να τα μεταμορφώσω σε κάτι δημιουργικό.
Στην πορεία συνειδητοποίησα ότι η ζωή κινείται διαρκώς ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως. Οι δύο αυτές καταστάσεις δεν είναι αντίθετες, αλλά συνυπάρχουν, εναλλάσσονται και πολλές φορές μπλέκονται. Πάνω σε αυτή τη σκέψη δομήθηκε και η συλλογή. Περιλαμβάνει ποιήματα που γεννήθηκαν από δύσκολες στιγμές, γλυκόπικρες συνειδητοποιήσεις, αλλά και από εκείνες τις φωτεινές στιγμές που μας δίνουν ελπίδα και δύναμη.
Μιλώντας επτά γλώσσες, περνά από το μυαλό σου η σκέψη να το μεταφράσεις και σε κάποια άλλη;
Ναι, είναι μια σκέψη που υπάρχει. Θα με ενδιέφερε τόσο να μεταφράσω ποιήματα που έχω ήδη γράψει στα ελληνικά όσο και να γράψω απευθείας σε κάποια άλλη γλώσσα. Είναι κάτι που ήδη δοκιμάζω και με ενδιαφέρει να εξελιχθώ, γιατί κάθε γλώσσα έχει τον δικό της τρόπο να εκφράζει εικόνες και συναισθήματα, κι αυτό αποτελεί μια δημιουργική πρόκληση.
Μίλησέ μας για την παρουσίαση της Καλαμάτας…
Ήταν μια πολύ όμορφη εμπειρία και η πρώτη μου παρουσίαση. Παρότι οργανώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα λόγω της ολιγοήμερης παραμονής μου στην πόλη, όλα κύλησαν εξαιρετικά.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε η στήριξη της κυρίας Νικολίνας Λέκκα, συγγραφέως και προέδρου της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων, της κυρίας Πωλλέτας Ψυχογυιοπούλου, συγγραφέως και πρώην σχολικής συμβούλου φιλολόγων, και της κυρίας Ελένης Κοφτερού, ποιήτριας. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο βιβλιοπωλείο–καφέ «Ραμόν», το οποίο φιλοξένησε την εκδήλωση. Με τίμησαν με την παρουσία τους μέλη της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων, φίλοι και συγγενείς.
Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικό για μένα να ακούω την ανάλυση και την κριτική των ομιλητριών πάνω στο έργο και τη γραφή μου.
Τα επόμενά σου σχέδια ποια είναι;
Τα επόμενα σχέδιά μου περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας νέας ποιητικής συλλογής, αλλά και τη δοκιμή μου σε άλλα είδη γραφής, όπως το διήγημα και η παιδική λογοτεχνία, ώστε να εξελίξω ακόμη περισσότερο τη συγγραφική μου πορεία.
Του Παναγιώτη Μπαμπαρούτση
