Ιωάννα Σπηλιώτη: Η Καλαματιανή που διδάσκει στους Ελβετούς την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό

Από τη μάχιμη δικηγορία στην Αθήνα, πίσω από την έδρα του φροντιστηρίου της

Πρόσφατα επικοινώνησε μαζί μου η κα Ιωάννα Σπηλιώτη, η οποία, όπως μου ανέφερε, διατηρεί φροντιστήριο εκμάθησης ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού στη Ζυρίχη, ενώ το επόμενο διάστημα θα βρεθεί στην περιοχή μας με μαθητές της, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών σεμιναρίων που πραγματοποιεί.

Ενώ συζητούσαμε για τη συγκεκριμένη επίσκεψη και τη συνάντηση που θα ήθελε να έχουμε, άρχισα να της κάνω ερωτήσεις, αφού μου φάνηκε τόσο ιδιαίτερο μια Ελληνίδα να έχει ανοίξει φροντιστήριο που διδάσκει την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό στη Ζυρίχη.

Όσο προχωρούσε η συζήτηση, γινόταν όλο και πιο ενδιαφέρουσα, αφού πριν ασχοληθεί με αυτό ήταν μάχιμη δικηγόρος στην Αθήνα.

Και κάπως έτσι προέκυψε η συνέντευξη που ακολουθεί:

-Από την Καλαμάτα στη Ζυρίχη, με ενδιάμεσους σταθμούς για σπουδές τα Γιάννενα και την Αθήνα. Μιλήστε μας για την πορεία σας…
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην πόλη της Καλαμάτας. Σπούδασα για τέσσερα χρόνια στη Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων και στη συνέχεια στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Από την ηλικία των 21 ετών παρέδιδα ιδιαίτερα μαθήματα Αρχαίων και Νέων Ελληνικών σε μαθητές στην Αθήνα. Με την ολοκλήρωση των σπουδών μου στη Νομική, ξεκίνησα να εργάζομαι ως δικηγόρος στην Αθήνα. Κι ενώ εργαζόμουν ήδη 5 χρόνια, το 2011 γνώρισα τον σύζυγό μου, ο οποίος ζούσε μόνιμα στη Ζυρίχη. Δύο χρόνια αργότερα πήρα τη μεγάλη απόφαση να αφήσω την Ελλάδα και να ξεκινήσω μια νέα ζωή στη Ζυρίχη.

-Στη Ζυρίχη πώς και αποφασίσατε να ανοίξετε ένα φροντιστήριο ελληνικής γλώσσας;
Η απόφαση να μεταναστεύσω ήταν αρκετά δύσκολη, καθώς είχα μια πολύ καλή δουλειά στην Αθήνα, η ζωή εκεί μου άρεσε και, επιπλέον, στη Ζυρίχη μιλούν γερμανικά, μια γλώσσα που δε γνώριζα. Παρ’ όλα αυτά, πήρα την απόφαση να κάνω αυτό το μεγάλο βήμα.

Όταν έφτασα στη Ζυρίχη, σκέφτηκα πως, αφού αλλάζω τη ζωή μου, θα ήθελα να ασχοληθώ με κάτι που πραγματικά αγαπώ.

Η δικηγορία, όπως την ασκούσα στην Ελλάδα, μου άρεσε πολύ, όμως στη Ζυρίχη δεν μπορούσα να συνεχίσω στον ίδιο επαγγελματικό χώρο, κυρίως λόγω της γλώσσας.

Αντίθετα, η διδασκαλία των ελληνικών ήταν κάτι που πάντα αγαπούσα. Μου ήταν ευχάριστη, δημιουργική και ερχόταν αβίαστα. Έτσι, στην αρχή ξεκίνησα να παραδίδω ιδιαίτερα μαθήματα ελληνικών σε παιδιά ελληνικών οικογενειών, ως μητρική γλώσσα, αλλά και σε ξένους ενήλικες. Παράλληλα, εργαζόμουν μία φορά την εβδομάδα στο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας για παιδιά Ελλήνων στη Ζυρίχη.

Σιγά σιγά, καθώς οι μαθητές μου αυξάνονταν, συνειδητοποίησα ότι χρειαζόμουν έναν δικό μου χώρο. Τον βρήκα, και κάπως έτσι το ένα έφερε το άλλο και σήμερα βρίσκομαι εδώ, έχοντας δημιουργήσει κάτι δικό μου. Εκτός από τα ίδια τα μαθήματα, μία φορά τον χρόνο οργανώνω μία μικρή πολιτιστική εκδήλωση, όπως προβολή κάποιας ελληνικής ταινίας, φιλοξενία μιας μικρής θεατρικής παράστασης ή έκθεσης ζωγραφικής, βραδιά με μουσική και άλλα.

-Υπάρχει ενδιαφέρον και ποιοι είναι αυτοί που αποφασίζουν να μάθουν ελληνικά;
Υπάρχει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την εκμάθηση των ελληνικών. Όσον αφορά στα παιδιά των Ελλήνων, βλέπουμε ότι χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότερες ελληνικές οικογένειες έρχονται στη Ζυρίχη, οπότε αυξάνονται και τα παιδιά που θέλουν να μάθουν ή να διατηρήσουν τη γλώσσα τους.

Όσον αφορά στους ενήλικες, οι λόγοι είναι πολλοί και διαφορετικοί. Υπάρχουν άνθρωποι που ταξιδεύουν εδώ και χρόνια στην Ελλάδα, έχουν αγοράσει σπίτι και θέλουν να μπορούν να επικοινωνούν καλύτερα με τους Έλληνες. Άλλοι μαθαίνουν ελληνικά επειδή είναι παντρεμένοι ή έχουν σχέση με Έλληνες. Έχω, επίσης, αρκετούς συνταξιούχους που βλέπουν την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας ως μια όμορφη ευκαιρία να κρατούν το μυαλό τους ενεργό.

Τον τελευταίο καιρό, μάλιστα, έχω και Ελβετούς παππούδες που θέλουν να μπορούν να επικοινωνούν με τους συμπέθερούς τους στην Ελλάδα ή με τα εγγόνια τους.

Και κάτι ακόμη που βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι οι μαθητές που έχουν Έλληνα ή Ελληνίδα γονέα αλλά δε μιλούσαν ελληνικά στο σπίτι όταν ήταν παιδιά και αποφασίζουν τώρα, ως ενήλικες, να μάθουν τη γλώσσα και να έρθουν πιο κοντά στην ελληνική τους καταγωγή.

-Οργανώνετε ακόμα εκδρομές – σεμινάρια στην περιοχή μας, με μία μάλιστα να γίνεται σύντομα. Μιλήστε μας για αυτή την πρωτοβουλία…
Η ιδέα για τη διοργάνωση των «Σεμιναρίων Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού» στην Καλαμάτα προέκυψε από την ανάγκη των ίδιων των μαθητών να εξασκήσουν τη γλώσσα που μαθαίνουν πέραν των βιβλίων.

Θεωρώ ότι η Καλαμάτα και γενικότερα η Μεσσηνία είναι ιδανικός προορισμός, γιατί συνδυάζει τη γλώσσα με την ιστορία, τον πολιτισμό και τη φύση.

Στόχος μου είναι, μέσα από διαφορετικές δραστηριότητες, οι μαθητές να έρθουν σε επαφή με φυσικούς ομιλητές της γλώσσας, να διευρύνουν το λεξιλόγιό τους και παράλληλα να γνωρίσουν τις ομορφιές, την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου.

• 

• 

Το δοκίμασα για πρώτη φορά πέρυσι με εννέα μαθητές και πήγε πραγματικά καταπληκτικά. Επισκεφθήκαμε, μεταξύ άλλων, την Αρχαία Μεσσήνη, τη Μεθώνη και την Πύλο και, στο τέλος, οι μαθητές δεν ήθελαν να φύγουν!

Μάλιστα, τρεις από τις μαθήτριες που συμμετείχαν πέρυσι αποφάσισαν να έρθουν και φέτος, κάτι που με χαροποίησε ιδιαίτερα.

Φέτος αποφάσισα να το πραγματοποιήσω τον Οκτώβριο. Θα γνωρίσουμε τη Μάνη και θα έχουμε την ευκαιρία να ζήσουμε από κοντά και την εμπειρία της ελαιοσυγκομιδής.

Θέλω οι μαθητές να γνωρίσουν την Ελλάδα όχι μόνο μέσα από τη γλώσσα, αλλά και μέσα από την καθημερινή ζωή και τις παραδόσεις της.

-Ας επιστρέψουμε λίγο στη Ζυρίχη. Πώς είναι η ζωή εκεί;
Η ζωή στη Ζυρίχη είναι διαφορετική από την Ελλάδα. Έχει καλή ποιότητα ζωής, οργάνωση και ασφάλεια, αλλά και υψηλό κόστος και πιο συγκρατημένη κοινωνική κουλτούρα.

-Τι είναι αυτό που θα μεταφέρατε στους κατοίκους εκεί και τι θα θέλατε να μεταφέρετε στους Έλληνες;
Στους κατοίκους της Ελβετίας θα μετέφερα τον αυθορμητισμό, την κοινωνική εξωστρέφεια και την ευελιξία των Ελλήνων. Το αντιλαμβάνονται και οι ίδιοι, και είναι από αυτά που τους αρέσουν στην Ελλάδα, εκτός από τον ήλιο, τη θάλασσα και το φαγητό.

Στους Έλληνες θα μετέφερα την έννοια της συνέπειας και του σεβασμού στη φύση.

-Τι είναι αυτό που σας λείπει από την Καλαμάτα;
Όλα! Η οικογένεια, οι φίλοι, η κουλτούρα, η θάλασσα, ο ήλιος, ο κρύος καφές…

-Σκέψη για επιστροφή υπάρχει στο μυαλό σας;
Όχι άμεσα, τουλάχιστον! Μεγαλώνουμε ένα παιδί 10 χρόνων (ο οποίος δηλώνει Καλαματιανός και Μαύρη Θύελλα!), οπότε αυτή τη στιγμή η ζωή μας είναι εδώ, στη Ζυρίχη, και έχουμε δημιουργήσει την καθημερινότητά μας εδώ.

Φυσικά, η Ελλάδα δεν παύει ποτέ να είναι μέσα στο μυαλό και στην καρδιά μας.

Είναι ο τόπος που γεννήθηκα και μεγάλωσα, έχω την οικογένειά μου και πολλούς ανθρώπους που αγαπώ.

Οπότε δε θα έλεγα ποτέ «όχι» σε μια επιστροφή. Απλώς, αυτή τη στιγμή δεν είναι κάτι που έχουμε αποφασίσει ή που σχεδιάζουμε άμεσα.

Του Παναγιώτη Μπαμπαρούτση