Ειδικό πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης για διατηρητέα κτήρια

Ζήτησε Ο Γ. Μανιάτης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Με παρέμβασή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, ζήτησε τη διευκόλυνση της πρόσβασης κτηρίων που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα ή προστατευόμενα στα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής απόδοσης κτηρίων.

Μέτρα

Ο επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των ιστορικών και προστατευόμενων κτηρίων και προβλέπει δυνατότητες ειδικής αντιμετώπισης ορισμένων ενεργειακών απαιτήσεων, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τέτοια κτήρια: 

α) να θεσπίσει ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας, ή εναλλακτικά έναν ειδικό χρηματοδοτικό μηχανισμό, ώστε να μην απαιτείται η επίτευξη τεχνικά ανέφικτων στόχων εξοικονόμησης 

β) να απευθύνει Συστάσεις ή Καθοδήγηση προς κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, να συμπεριλάβουν στα Προγράμματα Ενεργειακής Αναβάθμισης δράσεις με βάση την πραγματική, πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας και 

γ) να υιοθετήσει εναλλακτικές λύσεις παραγωγής και αυτοκατανάλωσης καθαρής ενέργειας, εκτός στέγης, όπως συλλογικά φωτοβολταϊκά και Ενεργειακές Κοινότητες.

20.000 διατηρητέα

Η ίδια η Επιτροπή έχει εκτιμήσει ότι, κατά μέσο όρο, περίπου το 5-10% του κτηριακού δυναμικού της Ε.Ε. προστατεύεται ή ενδέχεται να προστατευθεί στο εγγύς μέλλον, αν και τα αριθμητικά στοιχεία διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Επίσης, αναγνωρίζει ότι πολλά μέτρα ανακαίνισης μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να διακυβεύονται τα αρχιτεκτονικά ή ιστορικά πλεονεκτήματα, μεταξύ άλλων χάρη στις τεχνολογικές καινοτομίες. 

Ωστόσο, η ανακαίνιση προστατευόμενων κτηρίων χρειάζεται συχνά προσαρμοσμένες λύσεις που ταυτόχρονα σέβονται την πολιτιστική τους αξία, βελτιώνουν την άνεση και ενισχύουν την ενεργειακή απόδοση.

Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει περί τα 20.000 χαρακτηρισμένα διατηρητέα και προστατευόμενα κτήρια, οι ιδιοκτήτες των οποίων βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ουσιαστική αντίφαση. 

Από τη μία πλευρά, η εθνική νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των κτηρίων, περιορίζοντας επεμβάσεις όπως η εξωτερική θερμομόνωση, η αντικατάσταση παραδοσιακών κουφωμάτων και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Από την άλλη πλευρά, τα χρηματοδοτικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το «Εξοικονομώ 2025», απαιτούν συγκεκριμένη βελτίωση ενεργειακής κατηγορίας και ελάχιστα ποσοστά εξοικονόμησης ενέργειας.

Ειδικότερα, το συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπει αναβάθμιση τουλάχιστον τριών ενεργειακών κατηγοριών και εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας άνω του 30%. Ως αποτέλεσμα, σε αρκετά προστατευόμενα κτήρια οι επιτρεπόμενες παρεμβάσεις ενδέχεται να μην επαρκούν για την επίτευξη των απαιτούμενων στόχων, καθιστώντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση ιδιαίτερα δύσκολη ή και ανέφικτη.