Ιωάννα Παρασκευοπούλου: Η κορυφαία Καλαματιανή χορεύτρια και χορογράφος αύριο στο Μέγαρο Χορού

Για τους ανθρώπους του χορού η Καλαματιανή Ιωάννα Παρασκευοπούλου θεωρείται από τις κορυφαίες του χώρου, ενώ τα τελευταία χρόνια δοκιμάζει τις δυνάμεις της και στη χορογραφία. Φυσικά, δεν έχει σταματήσει να χορεύει, ενώ παράλληλα διδάσκει.

Η Ιωάννα Παρασκευοπούλου ξεκίνησε από τη σχολή της ΔΕΠΑΚ και μέχρι να φύγει για σπουδές παράμεινε εκεί. Στη συνέχεια στην Αθήνα «άνοιξε τα φτερά της» και κατάφερε να καταξιωθεί στο χώρο.

Αύριο, όμως, επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή του Μεγάρου Χορού στις 20:30 , όχι για να χορέψει ούτε για να διδάξει, αλλά για να παρουσιάσει μια έρευνα υπό τον τίτλο “hardcore echoes”.
Η εν λόγω έρευνα εκτυλίσσεται μέσα από τη συλλογή βιωμάτων ατόμων που εργάστηκαν σε επαγγέλματα και τεχνικές που σήμερα φθίνουν ή έχουν ήδη χαθεί.

Αξίζει, τέλος, πριν δώσουμε τον λόγο στην ίδια, να σημειωθεί ότι ναι μεν εισήχθη στη Νομική Αθηνών, αλλά ο χορός την κέρδισε, ενώ πριν από μερικά χρόνια αποφάσισε να δώσει ξανά πανελλήνιες εξετάσεις και να εισαχθεί στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, το οποίο τη βοήθησε να κάνει τους δικούς της πειραματισμούς και δημιουργίες σε επίπεδο χορογραφιών.

-Την τελευταία φορά που είχαμε μιλήσει στο «Θάρρος» ήσασταν χορεύτρια. Πλέον είστε και χορογράφος. Μιλήστε μας για αυτή την απόφαση…
Η αρχή στη χορογραφία ήρθε μέσα από την τριβή μου ως ερμηνεύτρια με έργα άλλων χορογράφων. Κάποια στιγμή θέλησα να εκφραστώ μέσα από τη δική μου γλώσσα. Αυτό προέκυψε παράλληλα με τις σπουδές μου στις Οπτικοακουστικές Τέχνες, στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας, οι οποίες διεύρυναν τις γνώσεις, αλλά και τα ενδιαφέροντά μου.

Άρχισα να σκέφτομαι περισσότερο τον ήχο ως αφετηρία για την παραγωγή της κίνησης και να αναζητώ τρόπους με τους οποίους διαφορετικά μέσα μπορούν να συναντηθούν επί σκηνής.

Το 2021 ξεκίνησα ένα βιντεο-πρότζεκτ, εμπνευσμένο από τους καλλιτέχνες foley, το οποίο εξελίχθηκε σε μια εκτενή, πολυετή έρευνα γύρω από τα υλικά και τα μέσα με τα οποία ένα σώμα μπορεί να επαναδημιουργήσει τους ήχους των εικόνων. Για παράδειγμα, ο ήχος του μπέικον που τηγανίζεται μπορεί να αναπαράγει τον ήχο της βροχής. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία συνάντησα ξανά το παιχνίδι και το πείραμα, στοιχεία που ανατροφοδότησαν τη σχέση μου με το επάγγελμά μου σε μια περίοδο κατά την οποία ένιωθα την ανάγκη για ανανέωση.

Στην πορεία με ιντρίγκαραν και άλλες πτυχές της δημιουργίας δικών μου πρότζεκτ: η ανάληψη της ευθύνης, η επικοινωνία με το κοινό, η οργάνωση, αλλά και η πηγαία ευχαρίστηση που προκύπτει από την ανακάλυψη ανοίκειων περιοχών.

-Θέλετε, δηλαδή, στον χορό να εντάσσετε ήχους;
Η εστίαση στον ήχο δημιουργεί για μένα μια απόσταση που με ελευθερώνει και ανοίγει χώρο για πειραματισμό. Χρησιμοποιώ τον ήχο ως συνθετικό εργαλείο. Φαντάζομαι τι θα ήθελα να ακούγεται στον χώρο και στη συνέχεια δουλεύω πάνω στους τρόπους με τους οποίους αυτοί οι ήχοι μπορούν να παραχθούν επί σκηνής.

Ως χορεύτρια έχω δουλέψει σε πολύ διαφορετικά πρότζεκτ και με ενδιαφέρει βαθιά η κίνηση και οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να εκφραστεί.

Ως δημιουργός, όμως, παρατηρώ μέσα από την έως τώρα εμπειρία μου ότι δεν ξεκινώ απαραίτητα από το σώμα ή την κίνηση. Είναι μάλλον κάτι που αποφεύγω. Αναζητώ, κυρίως, ετερογενή κομμάτια από διαφορετικά μέσα: εικόνες, ήχους, κείμενα, βίντεο, φωτογραφίες, υλικά.

Με ενδιαφέρει το πώς όλα αυτά μπορούν να συνυπάρξουν και πώς το σώμα μπορεί να κινηθεί μαζί τους, μέσα στην αποσπασματικότητά τους.

Ακόμη, προσπαθώ να καταλάβω ποια είναι η γλώσσα μου και νομίζω ότι αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της χορογραφίας: ότι συνεχώς ανακαλύπτεις κάτι καινούργιο για τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνείς κομμάτια του εαυτού σου.

Το κοινό, από την άλλη, είναι ελεύθερο να αισθανθεί όπως θέλει.

Άλλοτε έχω την πρόθεση να συγκινήσω, άλλοτε να προκαλέσω γέλιο και άλλοτε να γαργαλήσω τις αισθήσεις.

Υπάρχει πάντα μια πρόθεση από τη δική μου πλευρά, αλλά το τι, τελικά, θα συμβεί στο κοινό παραμένει απρόβλεπτο.

-Ας μιλήσουμε λίγο για την έρευνα που θα μας παρουσιάσετε αύριο στο Μέγαρο Χορού…
Το hardcore echoes ξεκίνησε πριν από περίπου έξι μήνες, στο πλαίσιο του τρίμηνου residency μου στο Onassis AiR. Η έρευνα επικεντρώνεται σε συνεντεύξεις με γυναίκες που εργάζονταν σε επαγγέλματα τα οποία σταδιακά εξαφανίζονται. Με ενδιαφέρουν πολύ οι πρακτικές και οι τεχνικές τους, οι εμπειρίες τους, αλλά και τα τραγούδια που συνόδευαν την εργασία τους.

Πειραματίζομαι με τους τρόπους με τους οποίους όλα αυτά μπορούν να ακουστούν μέσα σε μια διαφορετική χρονικότητα και σε ένα παραστασιακό πλαίσιο, αλλά και με το πώς μπορεί το δικό μου εργαζόμενο σώμα να συνδιαλλαγεί με τα δικά τους σώματα. Πώς μπορώ, μέσα από το σώμα μου, να τις φέρω στο παρόν; Με ποιους τρόπους οι φωνές τους μπορούν να αποκτήσουν μια νέα μορφή; Πώς ενεργοποιούνται και πώς αντηχούν;

Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο. Η τελική παρουσίαση θα γίνει στις αρχές του 2028, οπότε έχω αρκετό χρόνο μπροστά μου και φαντάζομαι ότι μέχρι τότε θα περάσω από πολλά στάδια πειραματισμού, μετατόπισης και αμφισβήτησης.

-Μιλήστε μας για το φετινό σας πρόγραμμα…
Φέτος θα ταξιδέψω πολύ με το “My Fierce Ignorant Step” του Χρήστου Παπαδόπουλου, στο πλαίσιο της διεθνούς περιοδείας της ομάδας του.

Παράλληλα, ετοιμάζω ένα νέο έργο, το οποίο θα κάνει πρεμιέρα στις 20 Νοεμβρίου στην Αθήνα.

Το έργο αυτό θα είναι μια χορογραφική περφόρμανς που κινείται ανάμεσα στη διάλεξη, το προσωπικό αρχείο και τη μυθοπλασία. Ξεκινά από μια σχέση που διαρκεί περισσότερο από δέκα χρόνια: μια καθημερινή συνύπαρξη με ένα «δεύτερο σώμα» και με μια πόλη που διασχίζεται ξανά και ξανά. Πραγματεύεται την κίνηση και την ακινησία, την εξάντληση και τη συνέχεια, τη φθορά και τη φροντίδα.

Η Ιωάννα Παρασκευοπούλου και η πορεία της
Η Ιωάννα Παρασκευοπούλου είναι χορεύτρια και χορογράφος με έδρα την Αθήνα. Σπούδασε στη Δημοτική Σχολή Χορού Καλαμάτας, υπό τη διεύθυνση της Βίκυς Μαραγκοπούλου, και είναι απόφοιτη της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης και του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η καλλιτεχνική της πρακτική αναπτύσσεται στη συνάντηση της χορογραφίας με τα οπτικοακουστικά μέσα, μέσα από υβριδικές μορφές που φέρνουν σε διάλογο την κίνηση, την εικόνα και τον ήχο.

Σημαντικό μέρος της έρευνάς της επικεντρώνεται στο αρχειακό υλικό και στους τρόπους με τους οποίους αυτό μπορεί να ανασυντεθεί και να αποκτήσει νέα ζωή μέσα από την επιτέλεση.

Προσεγγίζει το μοντάζ ως χορογραφικό εργαλείο, ενώ παράλληλα διερευνά την επιτελεστική διάσταση του foley και τη δυνατότητα του ήχου να επαναπροσδιορίζει τη σχέση ανάμεσα στο σώμα και την εικόνα.

Ως ερμηνεύτρια έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τους Ίρις Καραγιάν, Χρήστο Παπαδόπουλο, Δημήτρη Παπαϊωάννου, Κατερίνα Ανδρέου, Λένιο Κακλέα, Alexandra Waierstall, Αντώνη Φωνιαδάκη, Πατρίσια Απέργη, Τζένη Αργυρίου, Ερμίρα Γκόρο, Σοφία Μαυραγάνη, Μαρία Κολιοπούλου, Brendan Fernandes, Xάρη Κούσιο, Θωμά Μοσχόπουλο και την ομάδα «Κι όμΩς κινείται».

Η χορογραφική και οπτικοακουστική της δουλειά κινείται ανάμεσα στη σκηνή και την οθόνη. Το “All She Likes Is Popping Bubble Wrap”, που παρουσιάστηκε στο 8ο Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων της Στέγης, απέσπασε το βραβείο Best Sound Design στο FIVideodanza και το βραβείο Best Video Art στο MIFVIF. Το “Battle of Fishes” βραβεύτηκε για την κινηματογράφησή του στο InShadow. Το MOS, που παρουσιάστηκε στο ONCF 9, επιλέχθηκε στο δίκτυο Aerowaves Twenty23 και περιόδευσε διεθνώς. Το “Coconut Effect” απέσπασε το Βραβείο Νεανικής Επιτροπής στο Danse Εlargie 2022 και αργότερα επαναδημιουργήθηκε με σπουδαστές του Conservatoire de Paris. Στη δουλειά της με την κινούμενη εικόνα περιλαμβάνονται, επίσης, τα ντοκιμαντέρ “This Is Not a Statue” και “Unseen Horses”, το οποίο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Dance Theater Heidelberg.

Έχει διδάξει στη Δημοτική Σχολή Χορού Καλαμάτας, στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης και στην Επαγγελματική Σχολή Χορού Χοροχρόνος, ενώ παραδίδει σεμινάρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στη διδασκαλία της συνδέει την κινητική έρευνα με την αρχειακή πρακτική και τη διερεύνηση της σχέσης του σώματος με την εικόνα και τον ήχο.

Στα πιο πρόσφατα έργα της περιλαμβάνονται τα “All of My Love” (Onassis Dance Days, 2024), “Unseen Horses” (2025) και “Telos” (2025), σε συνεργασία με τους Maria Hassabi, Hannes Langolf και Ερμίρα Γκόρο. Για την περίοδο 2025–2026 είναι Onassis AiR Fellow, στο πλαίσιο του Dramaturgy Fellowship. Αυτή την περίοδο αναπτύσσει το νέο ερευνητικό της έργο “hardcore echoes”, ενώ παράλληλα περιοδεύει διεθνώς ως ερμηνεύτρια στο “My Fierce Ignorant Step” του Χρήστου Παπαδόπουλου.

Του Παναγιώτη Μπαμπαρούτση