Πρωταγωνιστές τα τρόφιμα, αλλά όχι το μεσσηνιακό «χρυσάφι»

Ελαιόλαδο: Απώλειες στις εξαγωγές 

Αντιφατική είναι η εικόνα που παρουσιάζει η πορεία των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, με τον κλάδο να αποτελεί τον βασικό πυλώνα ανθεκτικότητας της ελληνικής εξαγωγικής δραστηριότητας, αλλά το ελαιόλαδο να συγκαταλέγεται στους τομείς που καταγράφουν αρνητικές επιδόσεις. Μια εξέλιξη με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Μεσσηνία, όπου η ελαιοπαραγωγή αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και των εξαγωγών.

Σύμφωνα με τη μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, με τίτλο «Το Επιχειρείν Σήμερα», οι εξαγωγές τροφίμων αυξήθηκαν κατά περίπου 6% σε πραγματικούς όρους το πρώτο εξάμηνο του 2026, αντισταθμίζοντας τις απώλειες άλλων παραγωγικών κλάδων. Αντίθετα, οι εξαγωγές ελαιολάδου, στο πλαίσιο της συνολικής κατηγορίας των ορυκτών, υφασμάτων και άλλων προϊόντων που εμφάνισαν αρνητική πορεία, δεν ακολούθησαν τη θετική τάση.

Οι τρεις πρωταγωνιστές των εξαγωγών
Την άνοδο των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων οδηγούν τρία προϊόντα: το ελληνικό γιαούρτι, τα ακτινίδια και οι φράουλες. Οι εξαγωγές τους αυξήθηκαν κατά 38%, 32% και 25% αντίστοιχα, αντιπροσωπεύοντας συνολικά το 75% της αύξησης των εξαγωγών τροφίμων και τα δύο τρίτα της ενίσχυσης του ελληνικού μεριδίου στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η πορεία του ελληνικού γιαουρτιού, του οποίου οι εξαγόμενες ποσότητες υπερτριπλασιάστηκαν μεταξύ 2019 και 2026. Το μερίδιο της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξήθηκε από 7% σε 20%, ενώ οι τιμές εξαγωγής εξακολουθούν να είναι κατά 30% υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Στα ακτινίδια, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά περίπου 70% την περίοδο 2019-2026, με το ελληνικό μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά να φτάνει το 30%, από 24%. Ωστόσο, το προϊόν εξακολουθεί να πωλείται σε τιμές περίπου 40% χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που αναδεικνύει το ζητούμενο της αναβάθμισης της εμπορικής του αξίας.

Ανάλογη είναι η δυναμική της φράουλας, με τις εξαγόμενες ποσότητες να έχουν αυξηθεί κατά 2,7 φορές μέσα στην ίδια περίοδο και το ελληνικό μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά να έχει ενισχυθεί από 9% σε 21%. Η Πολωνία και η Γερμανία αποτελούν σημαντικές αγορές για το προϊόν.

Απαιτούνται επενδύσεις
Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια σημαντική παράμετρο για την αγροτική οικονομία της Μεσσηνίας: η παραγωγική δυναμική από μόνη της δεν αρκεί για να εξασφαλίσει ισχυρή εξαγωγική θέση. Απαιτούνται επενδύσεις στη μεταποίηση, στην τυποποίηση, στην προβολή και στην απευθείας πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.

Η Εθνική Τράπεζα επισημαίνει ότι η περαιτέρω ανάπτυξη των εξαγωγών προϋποθέτει ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας, επαρκή κεφάλαια κίνησης, επενδύσεις σε υποδομές τυποποίησης και μεταποίησης, αλλά και οργανωμένη στρατηγική branding και logistics.