Η απορία που έγινε κόμπος στο στομάχι. Υπάρχει μια απορία που πια ακούγεται παντού. Την ακούς στο διπλανό τραπέζι στο καφενείο. Την ακούς στην ουρά της αγοράς. Την ακούς στο οικογενειακό τραπέζι την Κυριακή. Και όλοι, λίγο-πολύ, λέμε το ίδιο πράγμα: Μα καλά πόσες φορές θα πληρώσουμε για τα ίδια;
Γιατί εμείς, ο απλός κόσμος, πληρώνουμε φόρους για τα πάντα:
Πληρώνουμε φόρο εισοδήματος, πριν καν πιάσουμε τα λεφτά στα χέρια μας.
Πληρώνουμε ΦΠΑ σε κάθε τι, από το ψωμί μέχρι το ρεύμα.
Πληρώνουμε ασφαλιστικές εισφορές για να έχουμε, λέει, το κεφάλι μας ήσυχο.
Τέλη, χαρτόσημα, φόρους στα καύσιμα.
Μια ζωή στην πρίζα να πληρώνουμε. Και εδώ γεννιέται το μεγάλο γιατί! Γιατί στο τέλος της ημέρας καταλήγουμε να ξαναπληρώνουμε από την τσέπη μας για πράγματα που το κράτος υποτίθεται ότι έχει ήδη καλύψει;
Υγεία: Το 40άρι που φεύγει «αέρα»
Πληρώνουμε κάθε μήνα υποχρεωτικά και όχι από επιλογή για την ασφάλισή μας. Κι όμως, όταν το παιδί ανεβάσει πυρετό ή όταν χρειαστείς μια εξέταση που επείγει, πού καταλήγεις; Στον ιδιώτη γιατρό. Για έναν πόνο στο αυτί, στο δόντι, στο πόδι. Για μια εξέταση. Για μια επίσκεψη που δεν μπορεί να περιμένει μήνες. Τα 40άρια και τα 50άρια φεύγουν χωρίς δεύτερη σκέψη. Και τότε γεννιέται η απορία: Αφού πληρώνουμε για την ώρα της ανάγκης, γιατί στην ανάγκη πρέπει να ξαναπληρώσουμε;
Παιδεία: Η δωρεάν που κοστίζει χρυσάφι
Λέμε ότι έχουμε δημόσια και δωρεάν παιδεία. Ας είμαστε ειλικρινείς. Ποιο ελληνικό σπίτι δεν αιμορραγεί οικονομικά στα φροντιστήρια;
Ξένες γλώσσες, ενισχυτική διδασκαλία, προετοιμασία εξετάσεων. Και αν το παιδί περάσει σε άλλη πόλη; Τότε αρχίζει ένας νέος Γολγοθάς για την οικογένεια, ενοίκια, έξοδα, καθημερινή διαβίωση. Η ελληνική οικογένεια πολλές φορές νιώθει ότι παλεύει μόνη της.
Δρόμοι: Πληρώνουμε για να κυκλοφορούμε;
Τέλη κυκλοφορίας; Πληρωμένα. Φόροι στα καύσιμα; Από τους υψηλότερους στην Ευρώπη. Να αγοράσεις αυτοκίνητο, να βγάλεις δίπλωμα… ματώνεις για να τα αποκτήσεις. Και μόλις βγεις στην εθνική; Διόδια, και όχι ενδεικτικά, αλλά πανάκριβα. Και τότε αναρωτιέσαι: Πληρώνουμε για να έχουμε δρόμους ή πληρώνουμε συνεχώς το δικαίωμα να τους χρησιμοποιούμε;
Η σύγκριση που πονάει
Ακούμε συχνά για τις σκανδιναβικές χώρες. Ναι, εκεί οι φόροι είναι υψηλοί. Αλλά εκεί ο πολίτης ξέρει κάτι απλό: Η υγεία του είναι εξασφαλισμένη. Η παιδεία των παιδιών του δεδομένη. Οι δρόμοι ελεύθεροι, οι συγκοινωνίες τέλειες. Οι υπηρεσίες λειτουργούν. Εκεί ο φόρος επιστρέφει στην κοινωνία. Στην Ελλάδα πληρώνουμε φόρους σαν Σκανδιναβοί, αλλά υπηρεσίες παίρνουμε σαν να μην υπάρχει κράτος.
Η ουσία, χωρίς περιστροφές
Εμείς, οι άνθρωποι του μόχθου, δε ζητάμε προνόμια. Δε ζητάμε χάρες. Ζητάμε δικαιοσύνη. Ζητάμε σεβασμό στον ιδρώτα μας. Θέλουμε ένα κράτος που να λειτουργεί για την κοινωνία, όχι μια κοινωνία που να δουλεύει μόνο για να συντηρεί το κράτος.
Γιατί στο τέλος της ημέρας το ερώτημα παραμένει απλό και καθαρό: Αφού πληρώνουμε για τα πάντα, γιατί νιώθουμε ότι πληρώνουμε ξανά για τα ίδια;
Του Σωτήριου Μάλαμα
Ελεύθερου επαγγελματία – Ανθρώπου της αγοράς
