Παρουσιάζεται σήμερα στις 7 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας το βιβλίο της Άννας Μπιθικώτση «Και Πατέρας και Μύθος… Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1922-2005» σε μια μουσική εκδήλωση
Και ποιος δεν έχει σιγοτραγουδήσει την «Υπομονή», που με τον καιρό ο ουρανός θα γινόταν πιο γαλανός… στίχοι που τραγουδήθηκαν μοναδικά από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, βγαλμένοι κατευθείαν από την καρδιά. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει, άλλωστε, αφού και η δική του διαδρομή στο τραγούδι χαρακτηρίστηκε από πολλή υπομονή που χρειάστηκε να κάνει σε δύσκολες εποχές, μέχρι να γίνει ο ερμηνευτής που θα ξεχώριζε ως ο κορυφαίος της γενιάς του.
Η υπομονή, λοιπόν, και ένα τυχαίο άκουσμα του Βαμβακάρη -όσο τυχαία συμβαίνουν τελικά όλα εκείνα τα μικρά πράγματα που μας καθορίζουν εσαεί- ήταν αρκετά για να στραφεί η ματιά του Γρηγόρη Μπιθικώτση στο λαϊκό τραγούδι.
Η μετέπειτα γνωριμία του με τον Μίκη Θεοδωράκη στη Μακρόνησο έμελλε να επισφραγίσει την καλλιτεχνική πορεία και των δύο. «Μόλις απολύθηκα από τη Μακρόνησο, έγινα συνθέτης», ανέφερε ο ίδιος με εξομολογητική διάθεση σε μία από τις τελευταίες συνεντεύξεις που παραχώρησε το 2002, ρίχνοντας φως σε μια όχι τόσο γνωστή πτυχή της διαδρομής του.
«Φως» σε αυτή τη διαδρομή έρχεται να ρίξει, όμως, και το νέο βιβλίο της κόρης του, Άννας, με τίτλο «Και Πατέρας και Μύθος… Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1922-2005», που πρόκειται να παρουσιαστεί απόψε στην Καλαμάτα, συνοδεία μουσικών και μαθητών του Μουσικού Σχολείου της πόλης.
Με αφορμή αυτή την ευκαιρία που θα έχουν οι παλαιότεροι να θυμηθούν το ανάστημα του Μπιθικώτση και οι νεότεροι να τον γνωρίσουν (καλύτερα), η κα Άννα Μπιθικώτση μιλά στο «Θάρρος» για όλα όσα αφορούν και εμπεριέχουν τον πατέρα, τον καλλιτέχνη και τον άνθρωπο Γρηγόρη Μπιθικώτση.
-Τι σας ώθησε να γράψετε το βιβλίο «Και πατέρας και μύθος… Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1922-2005» και τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντάς το;
Η ώθηση για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ήταν η ανάγκη μου να «συνομιλήσω» ξανά με τον πατέρα μου, αλλά και η επιθυμία μου να μοιραστώ με τον κόσμο τον άνθρωπο που κρυβόταν πίσω από το ιερό τέρας της μουσικής. Ήθελα να αποτυπώσω την αλήθεια του, έτσι όπως τη βίωσα δίπλα του: από τις μεγάλες στιγμές της δόξας και τις ιστορικές συνεργασίες με τον Μίκη Θεοδωράκη και τους μεγάλους μας ποιητές, μέχρι τις απλές, καθημερινές στιγμές της πατρότητας, όπου ο «Σερ» της Ελλάδας γινόταν ο δικός μου πατέρας.
-Πόσο δύσκολο ήταν να ισορροπήσετε ανάμεσα στον Γρηγόρη Μπιθικώτση ως δημόσιο μύθο και ως πατέρα μέσα στην οικογένεια;
Η ισορροπία αυτή ήταν ένα ταξίδι ζωής, συχνά δύσκολο αλλά πάντα συναρπαστικό. Δεν είναι εύκολο να μοιράζεσαι τον πατέρα σου με μια ολόκληρη χώρα, να ξέρεις πως η φωνή που σε νανουρίζει ανήκει στην ιστορία ενός λαού. Για την Ελλάδα ήταν ο «Σερ», ο ερμηνευτής της Ρωμιοσύνης, ο άνθρωπος που έκανε την ποίηση ψωμί στο τραπέζι του κάθε Έλληνα. Για μένα, όμως, ήταν ο άνθρωπος που με δίδαξε την αξία της ταπεινότητας και του μέτρου.
Στο σπίτι, ο Μύθος υποχωρούσε και έδινε τη θέση του στον δωρικό, απλό άνθρωπο. Η δυσκολία, λοιπόν, δεν ήταν στο να ξεχωρίσω τις δύο ιδιότητες, αλλά στο να διαχειριστώ το μέγεθος της ευθύνης που φέρει το όνομά του. Μέσα από το βιβλίο προσπάθησα να ενώσω αυτές τις δύο εικόνες: να δείξω ότι η λεβεντιά που έβγαζε στο πάλκο ήταν η ίδια αλήθεια που τον χαρακτήριζε και ως πατέρα. Τελικά, η ισορροπία βρέθηκε στην αγάπη. Γιατί ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης κατάφερε το ακατόρθωτο: να είναι ένας παγκόσμιος Μύθος, παραμένοντας ένας παρών και τρυφερός πατέρας.
-Υπάρχει κάποια ιστορία ή στιγμή από το βιβλίο που σας συγκινεί ιδιαίτερα ή που νιώθετε ότι αποκαλύπτει μια λιγότερο γνωστή πλευρά του;
Αν πρέπει να διαλέξω μια στιγμή, είναι εκείνη στο «πηγάδι των ονείρων μας». Τότε που όλα στη ζωή μας ήταν «στενά» και δύσκολα, αλλά ο πατέρας μου είχε τον τρόπο να τα κάνει να φαντάζουν απέραντα. Με έπαιρνε αγκαλιά στο περβάζι του πηγαδιού, μου έδινε πετρούλες και μου έλεγε: «Κάθε πέτρα να ’ναι και ένα σου όνειρο. Πέτα τες και γέμισε το πηγάδι. Κι όταν γίνω μεγάλος τραγουδιστής και σου τα εκπληρώσω, θα ανεβάσουμε τις πετρούλες μαζί, για να μην ξεχάσουμε ποτέ τις ρίζες μας, για να παραμείνουμε άνθρωποι».
Αυτός ήταν ο δικός μου «θεός στα μέτρα μου». Ο άνθρωπος που πριν γίνει ο «Σερ» της Ελλάδας, ερχόταν από τη δουλειά και μας ξυπνούσε κρύβοντας κάτω από το σακάκι του μια μπανάνα -το μεγαλύτερο δώρο του κόσμου τότε- μοιράζοντάς τη στα δύο για μένα και την αδελφή μου. Αυτή η πλευρά του, του ονειροπόλου πατέρα που έχτιζε παλάτια από πετρούλες για να αντέξουμε τη φτώχεια, είναι για μένα η πιο ιερή. Μου έμαθε πως τα όνειρα είναι η μόνη περιουσία που δεν μπορεί να σου κλέψει κανείς. Και στο βιβλίο, καταθέτω αυτήν ακριβώς την αλήθεια: πως ο Μύθος γεννήθηκε μέσα από μια τέτοια βαθιά, τρυφερή ανθρωπιά.
-Πώς ήταν ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης στην καθημερινότητά του, μακριά από τη σκηνή και τα φώτα;
Μακριά από τη σκηνή και τα φώτα, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήταν η προσωποποίηση της δωρικής απλότητας. Ήταν ένας άνθρωπος που δε χρειαζόταν τα μεγαλεία για να νιώσει πλήρης. Του αρκούσαν τα απλά, τα αυθεντικά: η φροντίδα του κήπου του, η ηρεμία της θάλασσας, μια καλή κουβέντα με έναν φίλο.
Στην καθημερινότητά του ήταν ένας άνθρωπος λιτός, σχεδόν ασκητικός στις συνήθειές του, αλλά πληθωρικός στην αγάπη και στο ήθος του. Δεν «έπαιζε» το ρόλο του μεγάλου καλλιτέχνη μέσα στο σπίτι. Αντίθετα, η μεγαλύτερη του αγωνία ήταν να παραμείνουμε εμείς, τα παιδιά του, «άνθρωποι» με την ουσιαστική έννοια της λέξης.
Θυμάμαι τις σιωπές του, που ήταν γεμάτες νόημα, και το χιούμορ του, που ήταν πάντα ευφυές και εύστοχο. Ήταν ένας πατέρας που μας δίδασκε με το παράδειγμά του και όχι με κηρύγματα. Η καθημερινότητά του ήταν η απόδειξη πως το αληθινό μεγαλείο δε χρειάζεται θόρυβο για να υπάρξει. Υπάρχει μέσα στην αλήθεια της στιγμής και στην ταπεινότητα της ψυχής.
-Πότε συνειδητοποιήσατε, ως παιδί, ότι ο πατέρας σας δεν ήταν απλώς «ο μπαμπάς», αλλά μια εμβληματική μορφή του ελληνικού τραγουδιού;
Η συνειδητοποίηση αυτή δεν ήρθε με μια συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά μέσα από εικόνες που άρχισαν να σχηματίζουν ένα παζλ δέους. Ως παιδί, ο πατέρας μου ήταν η ασφάλεια, η αγκαλιά και οι ιστορίες στο πηγάδι. Όμως, άρχισα να καταλαβαίνω πως κάτι «διαφορετικό» συμβαίνει, όταν έβλεπα τους ανθρώπους στο δρόμο να σταματούν και να τον κοιτούν με έναν σεβασμό που άγγιζε τη λατρεία.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά τις στιγμές που το σπίτι μας γέμιζε από «ιερά τέρατα» του πολιτισμού μας. Όταν έβλεπα τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Γιάννη Ρίτσο ή τον Μάνο Χατζιδάκι να συνομιλούν μαζί του, άρχισα να αντιλαμβάνομαι ότι ο πατέρας μου δεν ήταν απλώς ένας τραγουδιστής, αλλά ένας κρίκος σε μια χρυσή αλυσίδα που ένωνε την ποίηση με τον λαό.
Η πιο καθοριστική στιγμή, όμως, ήταν σε μια μεγάλη συναυλία, όπου είδα χιλιάδες κόσμου να τραγουδούν με μια φωνή, σαν σε προσευχή, και τα βλέμματά τους να είναι καρφωμένα πάνω του με ευγνωμοσύνη. Τότε κατάλαβα πως ο άνθρωπος που μου μοίραζε τη μισή μπανάνα κάτω από το σακάκι του, ήταν ο ίδιος άνθρωπος που κρατούσε στις χορδές της φωνής του την ψυχή όλης της Ελλάδας. Εκείνο το βράδυ, ο «μπαμπάς» έγινε στα μάτια μου ο Μύθος που ανήκε σε όλους.
-Πώς πιστεύετε ότι «στέκεται» σήμερα το έργο του Γρηγόρη Μπιθικώτση στις νεότερες γενιές; Θεωρείτε ότι η εποχή ευνοεί τη δημιουργία ανάλογων μύθων;
Το έργο του Γρηγόρη Μπιθικώτση δε «στέκεται» απλώς σήμερα• αναπνέει και καθοδηγεί. Η φωνή του είναι το “DNA” της ελληνικής ψυχής. Παρατηρώ με συγκίνηση στις παραστάσεις μου πως οι νέοι άνθρωποι, που δεν τον πρόλαβαν στο πάλκο, ανακαλύπτουν στα τραγούδια του μια χαμένη αλήθεια. Το έργο του δεν είναι «μουσειακό»• είναι μια ζωντανή πηγή παιδείας, ένας κώδικας ήθους και λεβεντιάς που η νεολαία μας έχει ανάγκη, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη φορά.
Όσο για το αν η εποχή ευνοεί τη δημιουργία ανάλογων μύθων, θα είμαι ειλικρινής: οι εποχές έχουν αλλάξει. Σήμερα ζούμε στην εποχή της ταχύτητας, της εικόνας και του «εφήμερου». Ο Μύθος του Γρηγόρη Μπιθικώτση χτίστηκε πάνω σε άλλες αξίες: στην υπομονή, στον πόνο, στον αγώνα και, κυρίως, στη σύμπραξη με τους μεγάλους ποιητές. Τότε, το τραγούδι ήταν κοινωνικό γεγονός, ήταν η «φωνή» ενός λαού που αναζητούσε ελπίδα.
Σήμερα, η τεχνολογία παράγει «είδωλα» γρήγορα, αλλά οι «Μύθοι» χρειάζονται χρόνο, βάθος και μια πνευματικότητα που δύσκολα συναντά κανείς στο σημερινό θόρυβο. Ωστόσο, πιστεύω πως η ανάγκη του ανθρώπου για το αυθεντικό παραμένει η ίδια. Γι’ αυτό και ο Γρηγόρης παραμένει αξεπέραστος: γιατί δεν κυνήγησε τη δόξα, αλλά την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι ο μόνος δρόμος για την αθανασία.
-Υπάρχει κάποιο τραγούδι που σας συγκινεί διαφορετικά από τα υπόλοιπα, λόγω προσωπικών αναμνήσεων;
Αν και κάθε του τραγούδι είναι για μένα ένα κομμάτι της ψυχής μου, υπάρχει ένα που «κατοικεί» σε μια πολύ ιδιαίτερη γωνιά της καρδιάς μου: το τραγούδι «Στο Περιστέρι» σε μουσική του Κώστα Νικολόπουλου.
Το τραγούδι αυτό περιλαμβάνεται στον πρώτο προσωπικό δίσκο του ερμηνευτή Σωτήρη Δογάνη, με τίτλο «Χορός η ζωή». Είναι η στιγμή που η ζωή κύκλωσε την ιστορία μας με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο, καθώς σε αυτό το έργο συνυπάρχουμε για πρώτη φορά: εγώ ως στιχουργός κι εκείνος ως ερμηνευτής.
Δε θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή που τον άκουσα να τραγουδά τις δικές μου λέξεις. Αυτό το τραγούδι έμελλε να είναι το «κύκνειο άσμα» του στη δισκογραφία• η τελευταία φορά που ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης χάρισε τη φωνή του σε έναν δίσκο.
Με τον Σωτήρη Δογάνη, βέβαια, η σχέση μας εξελίχθηκε σε μια βαθιά καλλιτεχνική συμπόρευση. Είναι ο βασικός ερμηνευτής των μουσικών μου παραστάσεων -πάνω από 800 μέχρι σήμερα σε Ελλάδα και εξωτερικό- οι οποίες βασίζονται στις βιωματικές και ιστορικές μου μνήμες. Με τη δική του σπουδαία ερμηνεία ζωντανεύουν ξανά τα αθάνατα τραγούδια των κορυφαίων ποιητών και συνθετών μας, κρατώντας τη φλόγα του πολιτισμού μας αναμμένη.
-Τι σημαίνει για εσάς η παρουσίαση του βιβλίου στην Καλαμάτα και η σύνδεσή της με ζωντανή μουσική; Πρόκειται για μια εκδήλωση που θα υπενθυμίσει το μουσικό ανάστημα του Μπιθικώτση ή και για ένα κάλεσμα στις νεότερες γενιές που ενδεχομένως δεν τον γνωρίζουν;
Η παρουσίαση του βιβλίου μου στην Καλαμάτα, σήμερα Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, δεν είναι μια απλή φιλολογική βραδιά, αλλά μια ιερή συνάντηση λόγου, μνήμης και μουσικής στο αμφιθέατρο του Πνευματικού Κέντρου. Είναι μια πρωτοβουλία του Πολιτιστικού – Εξωραϊστικού Συλλόγου Γυναικών Μάνης και των Εκδόσεων Όγδοο, που με γεμίζει τιμή και συγκίνηση.
Η σύνδεσή της με τη ζωντανή μουσική είναι η ίδια η ουσία του βιβλίου: ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήταν ο «ιππότης του πενταγράμμου» και δε θα μπορούσα να τον παρουσιάσω παρά μόνο μέσα από μια μουσική παράσταση. Είναι συγκλονιστικό το πώς η Καλαμάτα «αγκαλιάζει» αυτή την κατάθεση ψυχής.
Θα έχω στο πλευρό μου τον επί χρόνια συνοδοιπόρο μου και διακεκριμένο ερμηνευτή Σωτήρη Δογάνη, αλλά και τη νέα γενιά της πόλης, το Μουσικό Σχολείο Καλαμάτας «Μαρία Κάλλας». Η συμμετοχή του Λαϊκού Συνόλου και της Χορευτικής Ομάδας, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Νίκου Βερβερίδη και των συναδέλφων του, είναι ακριβώς αυτό το «κάλεσμα στις νεότερες γενιές» που επιδιώκω.
Όταν βλέπω νέους ανθρώπους, όπως τη μαθήτρια Ιουλία Χρονοπούλου που θα μιλήσει για το βιβλίο και θα παίξει πιάνο, νιώθω ότι ο στόχος επετεύχθη: ο Μύθος του πατέρα μου περνά στα χέρια των παιδιών μας. Η βραδιά αυτή, την οποία θα συντονίσει η Σοφία Καπετανάκη, θα υπενθυμίσει σε όλους πως ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης παραμένει ο άνθρωπος που ένωσε τις φωνές των Ελλήνων, και η Καλαμάτα είναι ο ιδανικός τόπος για να ξαναζήσουμε αυτό το μεγαλείο.
Στο σημείο αυτό, θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι, με οποιονδήποτε τρόπο, υποστηρίζουν ευγενικά την παρουσίαση του βιβλίου μου, η οποία θα λάβει τη μορφή μουσικής παράστασης με είσοδο ελεύθερη για το κοινό.
-Η διαδρομή του πατέρα σας συνδέθηκε έντονα με τον Μίκη Θεοδωράκη, καθώς οι δύο τους έχουν αφήσει σπουδαία παρακαταθήκη στη μουσική ζωή της χώρας. Τι θυμάστε έχοντας ζήσει πλάι τους, αλλά και συμμετέχοντας σε μέρος των περιοδειών τους;
Από τις περιοδείες τους που είχα την τύχη να ζήσω από κοντά, θυμάμαι κυρίως το βλέμμα του κόσμου. Δεν ήταν απλώς θεατές, ήταν «συμμέτοχοι» σε μια μυσταγωγία. Θυμάμαι τη στιγμή που ο Μίκης σήκωνε τα χέρια του και η γη έμοιαζε να τρέμει, και μετά τη φωνή του πατέρα μου να υψώνεται, καθαρή και αγέρωχη, σαν να έβγαινε μέσα από τα σπλάχνα της Ελλάδας.
Στα παρασκήνια, έβλεπα δύο ανθρώπους που, παρά το παγκόσμιο μέγεθός τους, παρέμεναν αφοσιωμένοι στην ουσία: πώς θα φτάσει ο λόγος του ποιητή -του Ρίτσου, του Ελύτη, του Σεφέρη- και στην τελευταία γωνιά της πατρίδας μας. Αυτό που κράτησα βαθιά μέσα μου είναι ο αμοιβαίος σεβασμός τους• μια βαθιά φιλία που σφυρηλατήθηκε μέσα από αγώνες και μελωδίες που δε θα σβήσουν ποτέ. Αυτή την παρακαταθήκη, αυτή την «ανάσα» της Ρωμιοσύνης, προσπαθώ να μεταφέρω και μέσα από το βιβλίο μου, ως μια ελάχιστη οφειλή σε αυτά τα δύο πνευματικά μου αναστήματα.
-«Άννα, στα λόγια να ψάχνεις την αλήθεια, στη σκέψη το βάθος» είναι μια από τις συμβουλές που έχει γράψει ο ίδιος στις φωτογραφίες που σας χάριζε, μέρος των οποίων περιλαμβάνονται στο βιβλίο σας. Ποια συμβουλή ζωής κρατάτε ως την πιο σπουδαία από εκείνον;
Ο πατέρας μου είχε έναν μοναδικό τρόπο να κλείνει ολόκληρες κοσμοθεωρίες σε λίγες μόνο λέξεις. Αν και μου χάρισε πολλές συμβουλές, εκείνη που κρατώ ως την πιο σπουδαία -ως το φυλαχτό της ζωής μου- είναι αυτή που έγραψε πάνω στη φωτογραφία του, την οποία επέλεξα και για το εξώφυλλο του βιβλίου μου: «Μη μου φοβάσαι όσο υπάρχω».
Αυτές οι πέντε λέξεις είναι η πυξίδα μου. Σήμερα συνειδητοποιώ πως ο πατέρας μου, με την απέραντη πνευματικότητά του, ήξερε βαθιά μέσα του πως θα «υπάρχει» για πάντα. Ήξερε πως η φωνή του και το πνεύμα του θα νικούσαν το χρόνο. Έτσι, αυτή η υπόσχεση παραμένει ζωντανή: δε φοβάμαι, γιατί ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης συνεχίζει να “υπάρχει” μέσα από το έργο του, μέσα από τις μνήμες μου και μέσα από την αγάπη του κόσμου, προστατεύοντάς με σε κάθε μου βήμα.
-Μιλώντας για τον πατέρα σας, αλλά και διαβάζοντας τις σελίδες του νέου βιβλίου σας, καταλαβαίνει κανείς ότι είχατε μια πολύ δυνατή σχέση οι δυο σας. Τελικά, κα Μπιθικώτση, τι σήμαινε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης για εσάς;
Για τον κόσμο, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήταν η φωνή της Ελλάδας. Για μένα, όμως, ήταν ο άνθρωπος που μου έμαθε να κοιτάζω τον ήλιο χωρίς να τυφλώνομαι.
Τελικά, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης για μένα σήμαινε Αλήθεια. Ήταν ο δάσκαλος που μου δίδαξε πως το μεγαλείο κρύβεται στην απλότητα, πως η λεβεντιά δεν είναι λέξη αλλά στάση ζωής, και πως οι ρίζες μας είναι το μόνο πράγμα που μας κρατάει όρθιους στις καταιγίδες. Ήταν το «λιμάνι» μου και η «πετρούλα» στο πηγάδι των ονείρων μου.
Σήμερα, μέσα από αυτό το βιβλίο, συνειδητοποιώ πως για μένα σήμαινε την ίδια τη ζωή στην πιο αγνή και δωρική της μορφή. Ήταν ο πατέρας που, ακόμα και τώρα που «υπάρχει» μέσα από την αιωνιότητά του, συνεχίζει να μου κρατά το χέρι και να μου ψιθυρίζει να μη φοβάμαι. Ήταν, είναι και θα παραμείνει το δικό μου «φως», η πυξίδα που με οδηγεί πάντα πίσω στην ανθρωπιά και στο ήθος.
Παρουσίαση του βιβλίου σε μουσική παράσταση
Η Καλαμάτα τιμά τον «Σερ» του ελληνικού τραγουδιού, Γρηγόρη Μπιθικώτση σήμερα στις 7.00 μ.μ. στο αμφιθέατρο του Πνευματικού Κέντρου Καλαμάτας, σε μια ξεχωριστή βραδιά λόγου, μνήμης και μουσικής.
Η πρωτοβουλία για την παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Μπιθικώτση «Και Πατέρας και Μύθος… Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1922-2005» ανήκει στον Πολιτιστικό – Εξωραϊστικό Σύλλογο Γυναικών Μάνης και τις Εκδόσεις Όγδοο, που συνεργάστηκαν για το σημερινό αποτέλεσμα.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο καθηγητής Νίκος Βερβερίδης και η μαθήτρια Ιουλία Χρονοπούλου.
• Αναγνώσεις: Άννα Μπιθικώτση & Σωτήρης Δογάνης
• Τραγούδι: Ο διακεκριμένος ερμηνευτής Σωτήρης Δογάνης.
Συμμετέχει το Μουσικό Σχολείο Καλαμάτας “Μαρία Κάλλας” με το Λαϊκό Σύνολο και τη Χορευτική Ομάδα.
Της Χριστίνας Μανδρώνη
