«Μας ενδιαφέρει ο χορός να βγαίνει έξω από τους καθιερωμένους χώρους παρουσίασης και να συναντά τους ανθρώπους εκεί που ζουν»
Σε μερικές ώρες ξεκινά το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, που είναι το δεύτερο το οποίο διεξάγεται υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Τζένης Αργυρίου.
Μιας γυναίκας για την οποία ο χορός είναι πάθος, κάτι που επιθυμεί να μεταφέρει στο κοινό, τόσο σε όσους θα δουν μια παράσταση προγραμματισμένα όσο και σε εκείνους που ξαφνικά θα βρεθούν μπροστά σε χορευτές και θα εκπλαγούν από το θέαμα, θα συγκινηθούν και ίσως μάλιστα εσωτερικά κινητοποιηθούν.
Για την ίδια το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας δεν περιορίζεται στις ημερομηνίες διεξαγωγής του, αλλά θέλει όλο το χρόνο ο χορός να αποτελεί μέρος της πόλης, ενώ δε μας κρύβει ότι της λείπουν και οι παραστάσεις του κάστρου, εκεί που άλλωστε γεννήθηκε και πραγματοποιήθηκε για πολλά χρόνια το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, αφήνοντας έτσι ανοιχτό το ενδεχόμενο να δούμε κάτι ξανά εκεί.
Ο λόγος πλέον στην κα Αργυρίου:
-Δεύτερος χρόνος στη θέση της καλλιτεχνικής διευθύντριας του Διεθνούς Φεστιβάλ Καλαμάτας. Μιλήστε μας για αυτό το ταξίδι μέχρι σήμερα…
Πέρυσι είχα την ευκαιρία να αφουγκραστώ ουσιαστικά την πόλη και το κοινό μέσα από την παρουσία και τη συμμετοχή τους σε όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ.
Αυτή η εμπειρία μού έδωσε πολύτιμα ερεθίσματα και τη δύναμη να συνεχίσω να διαμορφώνω ένα πρόγραμμα με διαφορετικές χορογραφικές προσεγγίσεις και ποικίλους τρόπους έκφρασης.
Για μένα είναι σημαντικό ο θεατής να μπορεί να συναντήσει κάτι που θα τον εκπλήξει, κάτι που δεν περιμένει, που ίσως δεν έχει ξαναδεί και, πάνω απ’ όλα, κάτι που θα τον συγκινήσει και θα τον κινητοποιήσει εσωτερικά. Γι’ αυτό και η παρουσία υψηλού επιπέδου, καινοτόμων προτάσεων σύγχρονου χορού παραμένει βασικός άξονας του φεστιβάλ, τόσο στις θεατρικές σκηνές όσο και στον δημόσιο χώρο, εκεί που ο χορός μπορεί να συναντήσει απρόσμενα τον πολίτη, να συνομιλήσει με την καθημερινότητα και να γίνει μέρος της ζωής της πόλης.
-Φέτος το φεστιβάλ είναι αφιερωμένο στη μαγεία του χορού. Πώς επιλέξατε το θέμα;
Όταν μιλώ για «μαγεία», αναφέρομαι ακριβώς σε αυτή τη δυνατότητα της τέχνης να δημιουργεί συνθήκες που υπερβαίνουν το ρεαλιστικό, το απολύτως ορατό και μετρήσιμο. Να δημιουργεί εμπειρίες που δεν μπορούν να εξηγηθούν πλήρως, αλλά που μας αγγίζουν, μας συνδέουν, μας συγκινούν και μας μεταμορφώνουν.
Η μαγεία, για μένα, δεν είναι μια φυγή από την πραγματικότητα, είναι η δυνατότητα να τη δούμε αλλιώς. Όπως η μαγεία ανοίγει ποιητικούς κόσμους και ενεργοποιεί τη φαντασία, έτσι και η τέχνη δημιουργεί ρήγματα στο δεδομένο, προτείνοντας νέους τρόπους ύπαρξης, αντίληψης και συνύπαρξης. Αυτή ακριβώς η δύναμη του χορού να μας μετακινεί -αισθητικά, συναισθηματικά και νοητικά – είναι που ενέπνευσε το φετινό θέμα του φεστιβάλ.
-Παρακολουθείτε το φεστιβάλ αρκετά χρόνια. Μέχρι πρότινος ήταν μόνο στην Καλαμάτα. Πώς σχολιάζετε το άνοιγμά του και σε άλλες πόλεις;
Η ενότητα «Χορός σε πόλεις της Πελοποννήσου» ξεκίνησε το 2021 υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Λίντας Καπετανέα και με την υποστήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Από τότε βήμα βήμα χτίζεται κάθε χρόνο, με αποκορύφωμα την περσινή παραγωγή του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που λόγω και της ίδιας της φύσης του έργου, που διαδραματίζεται μέσα σε ένα μεγάλο φορτηγό, μπόρεσε να ταξιδέψει σε 8 πόλεις της Πελοποννήσου.
Φέτος θελήσαμε να διατηρήσουμε αυτήν τη μεγάλη εμβέλεια με την επιπλέον υποστήριξη της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου και των Δήμων των πόλεων και έτσι ταξιδεύουμε το έργο της ομάδας Fabla Collective από τη Σλοβενία με τίτλο “Do birds dream of flying?” σε 4 διαφορετικές πόλεις: Κόρινθο, Αρεόπολη, Άργος και Τρίπολη, καθώς και στη Navarino Agora της Costa Navarino, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου και στη Δημητσάνα, σε συνεργασία με το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς.
Σε όλη αυτή την πρωτοβουλία, το πιο σημαντικό είναι η παρουσία του χορού στον δημόσιο χώρο. Υπάρχει κάτι πολύ όμορφο σε αυτή την απροσδόκητη συνάντηση με την τέχνη: περπατάς στο δρόμο ή βρίσκεσαι σε μια πλατεία και ξαφνικά ο χορός σε συναντά. Έρχεται και σε βρίσκει εκεί που δεν τον περιμένεις και προσέχεις ξανά το σώμα, τους άλλους γύρω σου, τον χώρο που μοιράζεσαι μαζί τους.
Μας ενδιαφέρει ο χορός να βγαίνει έξω από τους καθιερωμένους χώρους παρουσίασης και να συναντά τους ανθρώπους εκεί που ζουν, κινούνται και συνυπάρχουν καθημερινά. Εκεί μπορεί να γεννηθεί η πρώτη επαφή, η περιέργεια, η συγκίνηση• μια πρώτη μύηση στη δύναμη της τέχνης του χορού. Και ίσως αυτή η τυχαία συνάντηση να γίνει η αφορμή ώστε μικροί και μεγάλοι να θελήσουν να ανακαλύψουν ακόμη περισσότερα.
-Φέτος θα δοθεί παράσταση και στην Αρχαία Μεσσήνη. Σας λείπουν οι παραστάσεις στο κάστρο, που ήταν ο χώρος που το φεστιβάλ γεννήθηκε και μεγάλωσε για αρκετά χρόνια; Θα θέλατε να δείτε ξανά παράσταση εκεί;
Η Αρχαία Μεσσήνη είναι ένας τόπος μοναδικής ιστορικής και συμβολικής σημασίας, γι’ αυτό και χαίρομαι ιδιαίτερα που το φεστιβάλ ανανεώνει φέτος τον δημιουργικό διάλογο με αυτόν τον χώρο, που είχε ενεργοποιήσει ξανά το 2010.
Είναι μια συνεργασία με πολλές προοπτικές, καθώς μας δίνει τη δυνατότητα να φανταστούμε διαφορετικούς τρόπους συνάντησης του σύγχρονου χορού με την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Φέτος συμπεριλάβαμε στον σχεδιασμό του προγράμματος την έννοια του σύγχρονου συλλογικού χορού. Το “Dancing with the Community / Χορός με την Κοινότητα” είναι μια νέα ενότητα που επιδιώκει να ανοίξει περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής για το κοινό, προσκαλώντας το να περάσει από τον χώρο της θέασης σε εκείνον του συλλογικού βιώματος.
Η πρώτη δράση αυτής της ενότητας θα πραγματοποιηθεί στις 22 Ιουλίου στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης, στο Εκκλησιαστήριο, προτείνοντας μια ιδιαίτερη εμπειρία που συνδέει τον τόπο με την ιστορία του και επαναφέρει τη συλλογική διάσταση του χώρου στο παρόν. Θα παρακολουθήσουμε το “Amazigh in Situ” του Filipe Lourenco, το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό. Κατόπιν ο μουσικός της παράστασης θα συνεχίσει να παίζει μουσική, προσκαλώντας και προκαλώντας το κοινό να χορέψει. Η είσοδος είναι ελεύθερη με δελτία εισόδου.
Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι δε μου λείπουν οι παραστάσεις στο κάστρο.
Το Κάστρο Καλαμάτας έχει μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία του φεστιβάλ και στη μνήμη πολλών ανθρώπων που το έχουν ζήσει όλα αυτά τα χρόνια.
Η αξιοποίησή του, όμως, προϋποθέτει σημαντικές τεχνικές υποδομές, γεγονός που καθιστά τις περισσότερες παραγωγές ιδιαίτερα απαιτητικές οικονομικά.
Από την άλλη, όταν ένα έργο σχεδιάζεται ειδικά για τον χώρο και συνομιλεί με αυτόν, όπως συνέβη πέρυσι με τις «Φωνές» της Παναγιώτας Καλλιμάνη, οι δυνατότητες είναι πραγματικά ξεχωριστές.
Το κάστρο παραμένει στο μυαλό μου. Με ενδιαφέρει όχι μόνο ως χώρος παράστασης, αλλά και ως μέρος μιας διαδρομής που οδηγεί τον επισκέπτη μέσα από το Ιστορικό Κέντρο της πόλης.
Αναζητούμε τον κατάλληλο τρόπο και τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να μπορέσει να ενεργοποιηθεί ξανά δημιουργικά στο μέλλον.
-Το Μέγαρο παραμένει κλειστό για τον χορό όλο τον υπόλοιπο χρόνο… Θα θέλαμε ένα σχόλιο για αυτό…
Από την πρώτη στιγμή, μαζί με το δήμαρχο της Καλαμάτας, τον κ. Βασιλόπουλο, θέσαμε ως βασικό στόχο το ΔΙ.ΚΕ.ΧΟ., το Διεθνές Κέντρο Χορού Καλαμάτας, να αποκτήσει ουσιαστική παρουσία καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Θέλουμε η Καλαμάτα να είναι ένας τόπος όπου οι καλλιτέχνες μπορούν να συναντιούνται, να ερευνούν, να δημιουργούν και να αναπτύσσουν τη δουλειά τους σε βάθος χρόνου.
Ήδη από την περασμένη χρονιά έγιναν σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Το φθινόπωρο, στο πλαίσιο του διετούς μνημονίου συνεργασίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με τον Δήμο Καλαμάτας και τη «Φάρις», υλοποιήθηκε ένα πολύ πλούσιο πρόγραμμα, που περιλάμβανε παραστάσεις για το ευρύ κοινό, δράσεις για σχολεία, οικογενειακά εργαστήρια, αλλά και βιωματικά εργαστήρια για άτομα άνω των 65 ετών και άτομα με αναπηρία, με ελεύθερη είσοδο, και με τη στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Φιλοξενήσαμε, επίσης, τη γαλλική ομάδα Accrorap, συνεχίσαμε το πρόγραμμα Keep Dancing, ενώ φέτος ξεκινά και ένα νέο διεθνές πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών, με την πολύτιμη υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου, με στόχο οι καλλιτέχνες να συνομιλήσουν με την πόλη και τους ανθρώπους της και να δούμε πώς ο ίδιος ο τόπος μπορεί να γίνει πηγή έμπνευσής τους.
Μέσα από όλες αυτές τις δράσεις και συνεργασίες που κάνουμε, προσπαθούμε να χτίσουμε μια δυναμική εξέλιξη, έτσι ώστε το Μέγαρο Χορού να είναι πιο ενεργό κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
-Να υποθέσουμε ότι έχετε ήδη ξεκινήσει τον σχεδιασμό για το επόμενο φεστιβάλ;
Ναι, ο σχεδιασμός για το επόμενο φεστιβάλ έχει ήδη ξεκινήσει. Στην πραγματικότητα, η προετοιμασία ενός φεστιβάλ αυτού του μεγέθους είναι μια διαρκής διαδικασία. Ενώ παρουσιάζεται η φετινή διοργάνωση, ήδη πραγματοποιούνται συναντήσεις με άλλους θεσμούς και φεστιβάλ από το εξωτερικό, παρακολουθούμε δουλειές καλλιτεχνών, ανταλλάσσουμε ιδέες και διαμορφώνουμε τις πρώτες σκέψεις για την επόμενη χρονιά.
Αυτό που με ενδιαφέρει είναι κάθε διοργάνωση να έχει τη δική της ταυτότητα και να αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης καλλιτεχνικής πορείας.
Επιθυμώ το φεστιβάλ να παραμένει ζωντανό, ανοιχτό στις εξελίξεις του σύγχρονου χορού και ταυτόχρονα σε ουσιαστικό διάλογο με το κοινό και την πόλη της Καλαμάτας.
Του Παναγιώτη Μπαμπαρούτση
