Η ανεργία μπορεί να μειώνεται στα χαρτιά, όμως η φτώχεια δουλεύει κανονικά. Απλώς άλλαξε μορφή. Σήμερα δε φορά την ταμπέλα του ανέργου, φορά το ρούχο του εργαζομένου που δουλεύει πολύ, αμείβεται λίγο και ζει με μια μόνιμη, εξουθενωτική ανασφάλεια.
Στη Μεσσηνία, όπως και σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, η καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων κινείται ανάμεσα σε ρολόγια, ημερολόγια και σεζόν. Η μερική απασχόληση που στην πράξη γίνεται πλήρης, η εποχικότητα και η απουσία σταθερού πλαισίου μετατρέπουν τη ζωή σε μια διαρκή εκκρεμότητα.
Όταν η δουλειά υπάρχει, αλλά δεν αρκεί
Το παράδοξο είναι απλό, δουλειά υπάρχει, αλλά είναι αποσπασματική. Τουρισμός για λίγους μήνες, αγροτική εργασία στην ελιά που ζητά χέρια για περιορισμένο διάστημα, και μετά επιστροφή στην αναμονή. Έξι μήνες εξαντλητικής δουλειάς και μετά ταμείο ανεργίας. Όχι ως μεταβατική λύση, αλλά ως μόνιμο μοτίβο επιβίωσης.
Έτσι, η εργασία παύει να λειτουργεί ως βάση για τη δημιουργία ζωής και μετατρέπεται σε έναν ατέρμονο κύκλο επιβίωσης. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη διάθεσης για δουλειά, ο λαός μας ξέρει να μοχθεί, αλλά η απουσία ενός μοντέλου που να μετατρέπει τον κόπο σε σταθερό εισόδημα και προοπτική.
Η άλλη όψη; Επιχειρήσεις χωρίς προσωπικό!
Την ίδια στιγμή, το πρόβλημα χτυπά και την πόρτα της παραγωγής. Ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις δηλώνουν ότι δεν μπορούν να βρουν εργαζομένους. Ούτε στον τουρισμό, ούτε στη συγκομιδή της ελιάς. Όχι γιατί οι άνθρωποι έγιναν τεμπέληδες, αλλά γιατί το πλαίσιο δεν είναι πλέον βιώσιμο.
Όταν η εργασία είναι προσωρινή και χωρίς συνέχεια, δεν μπορεί να κρατήσει τον άνθρωπο στον τόπο του. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος, εργαζόμενοι χωρίς αύριο και επιχειρήσεις χωρίς σταθερό δυναμικό.
Η παγίδα της ευελιξίας και το πλήγμα στην οικογένεια!
Η λεγόμενη ευελιξία παρουσιάστηκε ως λύση, αλλά στην πράξη μεταφράστηκε σε φτώχεια με πρόγραμμα. Με την ακρίβεια να καλπάζει, ο μισθός λάστιχο, δεν μπορεί πλέον να τεντωθεί άλλο για να καλύψει το ράφι του σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο και την ενέργεια.
Η εργασία παύει να προστατεύει τον άνθρωπο απλώς καθυστερεί τη φτωχοποίηση. Κι εδώ κρύβεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ένας εργαζόμενος σε διαρκή ανασφάλεια δεν μπορεί να ριζώσει, δεν μπορεί να κάνει όνειρα και, κυρίως, δεν μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια. Όταν το μέλλον είναι αβέβαιο, η πατρίδα μας στερείται το πιο ζωντανό της κύτταρο.
Το χρέος μας!
Ως άνθρωπος της αγοράς, βλέπω καθημερινά αυτή τη στρέβλωση. Δε λείπει η εργασία λείπει ο εθνικός σχεδιασμός. Αν θέλουμε η Μεσσηνία και η πατρίδα μας να παραμείνουν ζωντανές όλο το χρόνο, χρειαζόμαστε εργασία με αξιοπρέπεια.
Χρειαζόμαστε κίνητρα για σταθερή, δωδεκάμηνη απασχόληση. Κανόνες που προστατεύουν τον άνθρωπο του μόχθου. Πλαίσιο που δίνει συνέχεια και ασφάλεια, όχι διαλείμματα φτώχειας.
Μια κοινωνία μπορεί να αντέξει πολλά και να ξεπεράσει μεγάλες δυσκολίες. Δεν αντέχει, όμως, το πιο άδικο από όλα: να μοχθεί σκληρά και να φτωχαίνει ταυτόχρονα.
Του Σωτήριου Μάλαμα
Ελεύθερου επαγγελματία – ανθρώπου της Αγοράς
