Πόσα χειροποίητα ξύλινα χρηστικά ή διακοσμητικά αντικείμενα έχετε στο σπίτι σας και τι σχέση έχετε με αυτά; Το ξύλο είναι ένα από τα πλέον αγαπημένα γήινα υλικά, αλλά οι ανάγκες και η «εξέλιξη» της σύγχρονης ζωής τείνουν να το εξοβελίσουν από την καθημερινότητά μας, καθώς ακόμη και τα έπιπλα είναι συχνά από συνθετικά υλικά.
Για τον Θεόδωρο Χαραμαρά, όμως, το ξύλο δονεί την ψυχή του και βρίσκεται στο επίκεντρο της ζωής του από μικρό παιδί, ενώ την τελευταία δεκαετία έχει την ευκαιρία να ξεδιπλώσει το ταλέντο του, δημιουργώντας και κερδίζοντας το θαυμασμό με τα έργα που σχεδιάζει και φτιάχνει με τα χέρια του.
Η ξυλοτορνευτική είναι μια τέχνη που, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν είναι πολύ διαδομένη, όμως για τον πρώην πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Πύλου-Νέστορος και επί σειρά ετών δημοτικό σύμβουλο, αποδεικνύεται το ιδανικό μέσο έκφρασης αυτής της αγάπης για το ξύλο που ο ίδιος εντοπίζει κάπου στα 7-8 χρόνια του ως μαγεμένος μικρός θεατής της δουλειάς του ξυλουργού θείου του στο χωριό τους, τον Πήδασο.
Με δεδομένη και τη διαχρονική σχέση με την αγροτική ζωή και το δέντρο της ελιάς στην όμορφη Πυλία και γενικότερα τη Μεσσηνία, ο κατάλληλος χρονισμός ήταν για τον κ. Χαραμαρά το 2014, όταν συνταξιοδοτήθηκε από την τράπεζα όπου εργαζόταν. Με καθοδηγητή τον θαυμαστό κόσμο του διαδικτύου και του Youtube θυμάται ακόμη όταν αγόρασε τον πρώτο του τόρνο και κόντεψε να ξημερωθεί δουλεύοντας στο εργαστήριό του στο υπόγειο του σπιτιού του. Από τότε έχει εξελιχθεί πολύ στην επιδεξιότητα και τις τεχνικές, κατακτώντας και μεθόδους όπως τα τριτοκολλητά (segment). Ανθοδοχεία και άλλα σκεύη χρηστικά και διακοσμητικά σε διάφορα σχέδια και μεγέθη, αμφορείς, κασπώ, μια υδρόγειος σφαίρα, μια αρχαία κολώνα, κρεμάστρες, ακόμα και τραπέζια, αλλά και φινετσάτες πένες και στυλογράφοι στις θήκες τους με λογότυπο την Πύλο και το Ναυαρίνο, είναι ενδεικτικά μόνο κάποια από τα εκατοντάδες έργα από τα… χρυσά χέρια του κ. Χαραμαρά.
Η αγάπη του για το ξύλο της ελιάς είναι ξεχωριστή, παρά τις επιπλέον δυσκολίες που υπάρχουν, με κυριότερο την αργή αφύγρανση. Είναι ενδεικτικό ότι ένα κομμάτι καρυδιάς στέγνωσε μέσα σε ένα χρόνο, ενώ ένα μεγάλο ξύλο ελιάς μπορεί να χρειαστεί και επτά χρόνια για να είναι κατάλληλο για επεξεργασία, χωρίς τον κίνδυνο να σπάσει ή να βγάλει ελαττώματα προσαρμογής. Στο εμπόριο πωλούνται και κομμάτια ξύλου ελιάς σε πλάκες, έτοιμα αποξηραμένα, αλλά σε κάθε περίπτωση η αναμονή αξίζει, σύμφωνα με τον ίδιο, ο οποίος μαγεύεται ιδιαιτέρως από τα «νερά» και τους ιδιαίτερους χρωματισμούς που βγάζει το δέντρο-σήμα κατατεθέν της περιοχής μας.
Ερασιτέχνης, με πολλές προκλήσεις…
«Είμαι ερασιτέχνης, δεν ασχολούμαι επαγγελματικά» ξεκαθαρίζει ο ίδιος, ενώ η πεποίθηση ότι στην Ελλάδα θα ήταν δύσκολο να βιοποριστεί από μια τέτοια, καλλιτεχνική ουσιαστικά, ενασχόληση, δικαιώνει την αρχική του επιλογή για ένα «σίγουρο» βασικό επάγγελμα. Από την άλλη, δε βρίσκει καθόλου θελκτική την ιδέα να δημιουργεί κατόπιν πίεσης και παραγγελιών, διευκρινίζοντας ότι τα έργα του δεν πωλούνται. Σπίτι και αποθήκες είναι… γεμάτα από αυτά, έχει δωρίσει πάρα πολλά σε φίλους και γνωστούς, ενώ οι εικόνες της δουλειάς του «ταξιδεύουν» μέσα από το Facebook, μαγεύοντας τον κόσμο και τη διεθνή κοινότητα των φίλων της ξυλοτορνευτικής. Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι ψυχοθεραπεία, τονίζει ο κ. Θεόδωρος, εξηγώντας ότι υπάρχουν πολλές προκλήσεις για το πώς θα φτιάξει και θα διαμορφώσει το αντικείμενο που έχει δει, σχεδιάσει ή φανταστεί, τι άλλο μπορεί να κάνει και πώς θα το φινίρει για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Είναι μια δημιουργική τέχνη που απορροφά τα χέρια και το μυαλό και το αποτέλεσμα δικαιώνει στο έπακρο τον πρώην δημοτικό σύμβουλο. Από τα «κέρδη» και το ότι η γνώση δεν τελειώνει ποτέ, αλλά χτίζεται και τελειοποιείται μέρα με τη μέρα, με τον κ. Χαραμαρά να θεωρεί «πρότυπο» στην Ελλάδα τον «μοναδικό!» Παναγιώτη Πετρουλά, ο οποίος έχει στο ενεργητικό του πάνω από 3 χιλιάδες κομμάτια και ικανότητες που αποτυπώνονται στη δυνατότητα κατασκευής ενός αντικειμένου που μπορεί να είναι ένα μέτρο και να έχει πάχος μόλις 1,5 πόντο.
Μια ανοικτή δυνατότητα…
«Ως απασχόληση είναι πολύ καλή, αλλά αγορά δεν υπάρχει για να πεις ότι θα δουλέψεις και θα βιοποριστείς από αυτό. Στην εποχή που ζούμε κυριαρχούν τα βιομηχανοποιημένα με λέιζερ κοπής, τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με το χειροποίητο και το αυθεντικό» μεταφέρει ακόμη ο κ. Χαραμαράς, ενώ αναφέρει το παράδειγμα ενός χειροποίητου στυλό ή μιας πένας, που με το κόστος του μηχανισμού περίπου στα 30 ευρώ και 5-6 ώρες δουλειάς θα πωλούνταν κάπου 100 ευρώ. Στο εξωτερικό ένα τέτοιο αντικείμενο με υπέροχο φινίρισμα μπορεί να πωληθεί 500 ευρώ και να βρει τον αγοραστή του.
Η παρακαταθήκη της μικρής ομάδας φίλων στην οποία συμμετέχει είναι ο εξοπλισμός της Σιβιτανίδειου Δημόσιας Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων στην Καλλιθέα με έναν τόρνο που δέχθηκε να δωρίσει επιχείρηση της περιοχής. Παρότι η συνοδευτική παρουσίαση ήταν αρκετά απογοητευτική, με μόλις 2-3 νέα παιδιά να δείχνουν ενδιαφέρον, την ίδια ώρα που δεκάδες άλλα ασχολούνταν με τα κινητά τους, και η παράλληλη προσπάθεια για δημιουργία ενός πανελλαδικού συλλόγου έμεινε ατελέσφορη, η τόρνευση του ξύλου παραμένει μια μαγική ενασχόληση με ανοικτές δυνατότητες…
